భారత్ - బంగారం

భారత్ - బంగారం

అన్ని రకాల లోహాలతో తయారు చేసిన ఆభరణాలు ధరించడం భారతీయ సంస్కృతిలో ఒక భాగం. ఒక ప్రాంత సంస్కృతినీ, సంప్రదాయాలను, వేషభాషలను కించపరచడం, హేళన చేయడం మంచిపద్దతికాదు. ‘పీపుల్స్ డెయిలీ’ భారత్ కు క్షమాపణలు చెప్పాలి.   మనదేశంలో బంగారు ఆభరణాల ధరించడంపై చైనా అధికారిక పత్రిక ‘పీపుల్స్ డెయిలీ’ అర్థంపర్ధంలేని కథనాన్ని ప్రచురించింది. అభ్యంతరకరమైన రాతలు రాసింది. ఇందుకు ఆ పత్రిక భారత్ కు క్షమాపణలు చెప్పాలి. భారత ప్రభుత్వం కూడా నిరసన తెలుపవలసిన అవసరం ఉంది. ఆధునిక యుగంలో భారతదేశమంటే చైనాకు ఈర్ష, ద్వేషాలు ఎక్కువ.వీలు దొరికినప్పుడల్లా తన ద్వేషాన్ని వెళ్లగక్కుతూ వస్తోంది. తాజాగా భారతీయ మహిళలు బంగారు ఆభరణాలు ధరించడంపై అడ్డగోలు వ్యాఖ్యలు చేసింది. బంగారు ఆభరణాలపై భారతీయులకు గల మోజును కించపరుస్తూ చైనా విద్వేషాన్ని వెళ్లగక్కింది. బంగారు ఆభరణాలంటే భారతీయులకు ఎంతో ఇష్టం. ఈ ఇష్టం ఈనాడు కొత్తగా వచ్చింది కాదు. వేల సంవత్సరాలుగా మన దేశంలో స్వర్ణాభరణాలను ధరించడం ఒక సంప్రదాయం. ఈ సంప్రదాయాన్ని చైనా కించపరిచింది. భారతీయుల నల్లని శరీరంపై బంగారం ధగధగలు ప్రస్ఫుటంగా కనిపిస్తాయని చైనా అధికార పత్రిక పీపుల్స్‌ డెయిలీలో వ్యంగ్యంగా వ్యాఖ్యానించారు. ఆ వ్యాసంతోపాటు ఐశ్వర్యారయ్‌ సహా పలువురు మోడళ్లు ఆభరణాలు ధరించిన ఫోటోలను ప్రచురించి జాత్యంహకార వ్యాఖ్యలు చేసింది. బంగారు చెవి రింగులు, నెక్లెసులు ధరించిన మహిళలు మన దేశంలో ఎటు చూసినా కనిపిస్తారని రాసింది. చివరకు రోడ్ల పక్కన భిక్షం అడుక్కునే బాలికలు సైతం ముక్కు పుడకలు ధరించి కనిపిస్తారని ఆ కథనంలో పేర్కొంది. ముక్కు పుడక లేకుండా భారతీయ మహిళలు బయటకు వెళ్లరని వ్యాఖ్యానం చేసింది. మన దేశంలో పురుషులు సైతం బంగారు ఆభరణాలు ధరించడం సర్వ సాధారణమని చెప్పింది. మూడేసి ఉంగరాలు, భారీ బంగారు ఆభరణాలు ధరించిన మగవారు భారతదేశంలో చాలా మంది కనిపిస్తారని రాసింది. పెళ్లిళ్లలో వధువు తల్లిదండ్రులు స్వర్ణాభరణాలను కట్నంగా ఇస్తారన, ఇవి పెళ్లికూతురు అందాన్ని కనబడకుండా చేస్తాయని పేర్కొంది. ఈ ఆభరణాలకు వధువు వైవాహిక జీవితంలో ఆస్తిగా ఉపయోగపడతాయని వ్యాఖ్యానించింది. మన దేశంలో చిన్న చిన్న పట్టణాల్లో సైతం ధగధగలాడే దుకాణాలు దర్శనమిస్తాయంటూ ఆశ్చర్యం వ్యక్తం చేసింది. ఈ ఏడాది బంగారం దిగుమతుల్లో ఇండియాను చైనా అధిగమిస్తుందని అంచనాలు ఉన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో చైనా అధికార దినపత్రిక పీపుల్స్‌ డైలీ ఇష్టానుసారం వ్యాఖ్యలు చేస్తూ మన బంగారు ఆభరణాలపై అర్థం లేని రాతలు రాసింది. బంగారు ఆభరణాలకు భారతదేశానికి విడదీయరాని సంబంధం ఉంది. ఆభరణాలు మనదేశ సంస్కృతిలో ఒక భాగం. ప్రపంచంలో అత్యంత పురాతనమై నాగరికతల్లో ఒకటైన సింధూనాగరికతలో కూడా ఇక్కడివారు అనేక ఆభరణాలు ధరించారు. రాళ్ల దగ్గర నుంచి ప్లాటినం వరకు అన్ని రకాల లోహాలతో తయారు చేసిన ఆభరణాలు ధరించడం భారతీయ సంస్కృతిలో ఒక భాగం. క్రీస్తు పూర్వం నుంచి భారత దేశం సంపన్న దేశం. స్వర్ణయుగాలు నడిచాయి ఇక్కడ. ఇక్కడ సంపదని కొల్లగొట్టడానికి గ్రీకులు, మహమ్మదీయులు, మొగలాయిలు, పోర్చుగీస్, డచ్, ఫ్రెంచ్, ఆంగ్లేయులు .. ఇలా అనేకమంది మన దేశంపై దాడులు, దండయాత్రలు చేశారు. మన సంపదని కొల్లగొట్టారు. బంగారు నగలు, మణిమాణిక్యాలు, వజ్రవైఢూర్యాలు దోచుకువెళ్లారు. స్త్రీలే కాకుండా పురుషులు కూడా ఆభరణాలు ధరించడం ఇక్కడి ఆచారం. రాజుల కాలంలో బంగారు సింహాసనాలు ఉండేవి. రాజులు బంగారు కిరీటాలు, ఆభరణాలు ధరించేవారు. ప్రపంచంలో అత్యంత విలువైన వజ్రాలు మనదేశంలో ఉండేవని చరిత్ర చెబుతోంది. ఎంతమంది ఎంత సంపద దోచుకువెళ్లినా మనదేశంలో బంగారానికి కొందవలేదు. అనంతపద్మనాభ స్వామి దేవాలయంలో ఇటీవల బయటపడిన సంపదే అందుకు నిదర్శనం. ఇంకా వివరించి చెప్పవలసిన అవసరంలేదు. మహిళలు బంగారు ఆభరణాలు ధరించే విషయంలో ధనిక, పేద అన్న తేడా ఉండదు. ఇక్కడ మహిళలందరూ వివాహానికి గుర్తుగా బంగారు మంగళసూత్రాలను ధరిస్తారు. సామూహిక వివాహాలు జరిపించేవారు కూడా బంగారు మంగళసూత్రాలను ఉచితం ఇస్తారు. మంగళసూత్రం అనేది ఇక్కడ సంస్కృతి ఒక భాగం. ఇప్పడు చిన్న చిన్న పట్టణాల్లో సైతం ధగధగలాడే దుకాణాలు ఇక్కడ ఉన్నట్లు ‘పీపుల్స్ డెయిలీ’ రాసింది. ఇప్పుడేమిటి వందల సంవత్సరాల క్రితమే ఇక్కడ అంగళ్లలో రత్నాలు అమ్మారు. ఆనాడే బంగారు దుకాణాలు ధగధగలాడాయి. ఇదంతా చారిత్ర చెబుతున్న సత్యం. శ్రీకృష్ణ దేవరాయలు కాలంలో బంగారానికి, నవరత్నాలకు కొదవలేదు. దేవాలయాలు నిర్మించే సమయంలో శంకుస్థాపనల సందర్భంగా, ధ్వసస్థంభం ప్రతిష్టాపన సమయంలో ఇప్పుడు నవధాన్యాలు వేస్తున్నారు. అప్పట్లో నవధాన్యాలతోపాటు బంగారం,నవరత్నాలు, వజ్రవైఢూర్యాలు వేసేవారు. వాటినే ఇప్పుడు గుప్త నిధులుగా వెలికితీస్తున్నారు. రాయలు పరిపాలించిన ప్రాంతం అంతా ఈ రకమైన గుప్తనిధులు బయటపడుతూనే ఉన్నాయి. ఇంకా ఎన్నో నిధులు ఉన్నాయి. ఒక దేశ సంస్కృతిని, సాంప్రదాయాలను, భాషని, మాండలికాలను కించపరిచేవారు నైతికంగా పతనమైనట్లే లెక్క. అటువంటి వ్యాసాలను ప్రచురించే పత్రికలు విలువలకు పూర్తిగా తిలోదకాలు ఇచ్చినట్లే భావించాలి. ఒక ప్రాంత సంస్కృతినీ, సంప్రదాయాలను, వేషభాషలను కించపరచడం, హేళన చేయడం మంచిపద్దతికాదు. ఇటువంటి దిగజారుడు రాతలను ఖండించవలసిన అవసరం అందరిపైన ఉంది.   (Sakshi Telugu Daily)

Central Budget 2012-13

ꢓŸ¿ ¦œçbšü «á‘Çu¢-¬Ç©Õ¦œçbšü *“Åéզœçbšü “X¾®¾¢’¹ OœË-§çÖ©Õ

2012Ð13 ¦œçbšü Ƣ͌-¯Ã©Õ [ “X¾ºÇ-RÂà «u§ŒÕ¢ ª½Ö. 5,21,025 Âî{Õx [ “X¾ºÇ-R-êÂ-ÅŒª½ «u§ŒÕ¢ 9,69,900 Âî{Õx [ „çáÅŒh¢ «u§ŒÕ¢ 14,90,925 Âî{Õx [ X¾ÊÕo «®¾Ö-@Áx©ð 32 „ä© Âî{x ÅŒ’¹Õ_-Ÿ¿© [ “Ÿ¿«u ©ð{Õ 5.9 ¬ÇÅŒ¢ [ 2012Ð13ÂË „çáÅŒh¢ “Ÿ¿«u-©ð{Õ ª½Ö. 1,85,752 Âî{Õx’à Ƣ͌¯Ã. [ °œÎ-XÔ©ð 45 ¬ÇÅŒ¢’à ꢓŸ¿ ª½Õº-¦µÇª½¢ êšÇ-ªá¢-X¾Û©Õ[ éªjÅŒÕ-©Â¹× ®¾y©p-ÂÃ-L¹ ª½ÕºÇ-©éÂj ¯Ã¦Çª½Õf ŸÄyªÃ 10 „ä© Âî{Õx [ å£jÇŸ¿-ªÃ-¦ÇŸþ ‡¯þ° ª½¢’à «u«-²Ä§ŒÕ «Jz-šÌÂË «¢Ÿ¿ Âî{x ECµ [ *Êo, «ÕŸµ¿u ÅŒª½£¾É X¾J-“¬Á-«Õ© Â¢ ª½Ö. 5 „ä© Âî{xÅî ECµ [ ®¾ª½y-PÂ~à ÆGµ-§ŒÖ-¯þÂ¹× 25,555 Âî{Õx [ “’ÃOÕº «ÕøL¹ «®¾-Ōթ ÆGµ-«%-Cl´ÂË 20 „ä© Âî{Õx [ „çÊ-¹-¦-œËÊ “¤Ä¢Åé ÆGµ-«%-Cl´ÂË 12,040 Âî{Õx [ èÇB§ŒÕ “’ÃOÕº ‚ªî’¹u NÕ†¾-¯þÂ¹× 20,822 Âî{Õx [ “X¾ŸµÄÊ «Õ¢“A ®¾œ¿Âú §çÖ•-ÊÂ¹× 24 „ä© Âî{Õx [ «u«-²Ä§ŒÕ ª½Õº ©Â¹~u¢ ª½Ö. 5.75 ©Â¹~© Âî{Õx [ “’ÃOÕº «Õ£ÏÇ-@Á-©Â¹× 7 ¬ÇÅŒ¢ «œÎfÅî ª½Ö. 3 ©Â¹~© «ª½Â¹Ø ª½ÕºÇ©Õ [ NÅŒ¢-ÅŒÕ-XÏ¢-͵ŒÊÕx ª½Ö. 200 ÊÕ¢* ª½Ö. 300Â¹× åX¢X¾Û [ ¹×{Õ¢¦ ©Gl´ X¾Ÿ±¿Â¹¢ ÂË¢Ÿ¿ ª½Ö. 10 „ä© ÊÕ¢* ª½Ö. 20 „ä©Â¹× åX¢X¾Û. [ ꪽ@Á «u«-²Ä§ŒÕ N¬Áy-N-ŸÄu-©-§ŒÖ-EÂË «¢Ÿ¿-Âî{Õx ‚ŸÄ-§ŒÕX¾Û X¾ÊÕo[ ‚ŸÄ-§ŒÕX¾Û X¾ÊÕo NÕÊ-£¾É-ªá¢X¾Û 2 ©Â¹~-©-«-ª½Â¹Ø åX¢X¾Û [ ª½Ö. 2 ÊÕ¢* 5 ©Â¹~-©-«-ª½Â¹Ø ‚ŸÄ§ŒÕ X¾ÊÕo: 10 ¬ÇÅŒ¢ [ ª½Ö. 5 ÊÕ¢* 10 ©Â¹~© «ª½Â¹Ø 20 ¬ÇÅŒ¢ X¾ÊÕo [ ª½Ö. 10 ©Â¹~©Õ åXj¦-œËÅä 30 ¬ÇÅŒ¢ ‚ŸÄ-§ŒÕ-X¾ÊÕo [ ‡®ýH ‘ÇÅéð 10 „ä© «ÕŸ¿Õ-X¾ÛåXj X¾ÊÕoÂ¹× NÕÊ-£¾É-ªá¢X¾Û [ ®ÔY©Õ, «%Ÿ¿Õl´-©-¹×Êo ’¹J†¾e NÕÊ-£¾É-ªá¢X¾Û X¾J-NÕA 2 ©Â¹~©ä. [ X¾J-“¬Á-«Õ-©Â¹× X¾ÊÕo NÕÊ-£¾É-ªá¢X¾Û Â¢ {ªîo-«ªý X¾J-NÕA ÂîšËÂË åX¢X¾Û [ 2011Ð12©ð «%Cl´-êª{Õ 6.9 ¬ÇÅŒ¢ [ 2012Ð13©ð «%Cl´-êª{Õ 7.6 ¬ÇÅŒ¢ …¢{Õ-¢Ÿ¿E Ƣ͌¯Ã [ «%Cl´-êª{Õ ÅŒ’¹Õ_-Ÿ¿© B“« “X¾¦µÇ«¢ ÍŒÖX¾Û-Åî¢C. 2011Ð12 ‚Jn¹ ®¾¢«-ÅŒq-ª½¢©ð °œÎXÔ «%Cl´-êª{Õ Eª½Õ-ÅÃq-£¾Ç-¹-ª½¢’à …¢C. [ ‡’¹Õ-«Õ-ÅŒÕ-©Â¹× ÂíÅŒh «Ö骈{x Ưäy-†¾º X¶¾L¢-ÍŒœ¿¢ ®¾¢Â~¼¢ ÊÕ¢* ÂäÄ-œË¢C. [ ‡’¹Õ-«Õ-ŌթÕ, C’¹Õ-«Õ-Ōթ «Ö骈-šü© N®¾h-ª½-º©ð N•§ŒÕ¢ ²ÄCµ¢Íâ [ ÅíL wÅçj«Ö-®Ï-¹¢©ð 23 ¬ÇÅŒ¢ åXJ-TÊ ‡’¹Õ-«Õ-ÅŒÕ©Õ [ ‚®Ï§ŒÖ Ÿä¬Ç-©Â¹× ‡’¹Õ-«Õ-ÅŒÕ©Õ 33.3 ¬ÇÅŒ¢ ÊÕ¢* 57 ¬ÇÅÃ-EÂË åXª½Õ-’¹Õ-Ÿ¿© [ «áœË-ÍŒ-«áª½Õ Ÿµ¿ª½ 2011Ð 12©ð ¦µÇK’à åXª½’¹œ¿¢ “X¾¦µÇ«¢ ÍŒÖXÏ¢C. [ «áœË-ÍŒ-«áª½Õ ÂíÊÕ-’î-@ÁxÂ¹× ’¹º-F-§ŒÕ¢’à EŸµ¿Õ©Õ «u§ŒÕ¢. [ «áœË-ÍŒ-«áª½Õ Ÿµ¿ª½© åXª½Õ-’¹Õ-Ÿ¿-©åXj “X¾X¾¢ÍŒ X¾J-®Ïn-Ōթ “X¾¦µÇ«¢, §Œâª½Xý ®¾¢Â~¼¢, «ÕŸµ¿u “¤ÄÍŒu ªÃ•-Â̧ŒÕ “X¾¦µÇ«¢ …¢C. [ ®¾¢Â~¼ X¾J-®Ïn-Ōթ «©x “Ÿ¿«u NŸµÄ-Ê¢©ð ‚P¢-*Ê “X¾’¹A ²ÄŸµ¿u-„çÕi¢C. [ «u«-²Ä§ŒÕ¢, 殫© ª½¢’¹¢ „çÕª½Õ’Ã_ …¯Ãoªá. ÅŒ§ŒÖK ª½¢’¹¢ X¾Ûªî-’¹-A-„çjX¾Û X¾§ŒÕ-E-²òh¢C. [ «u«-²Ä§ŒÕ¢ ÆÊÕ-¦¢Ÿµ¿ ª½¢’Ã©Õ 2.5 ¬ÇÅŒ¢ «%Cl´ ²ÄCµ¢Íä Æ«-ÂìÁ¢ [ ŸäQ§ŒÕ Æ«-®¾-ªÃ©Õ Bêªa¢-Ÿ¿ÕÂ¹× wåXj„ä{Õ ¦µÇ’¹-²Äy-«Õu¢åXj Ÿ¿%†Ïd [ “X¾èÇ-°-NÅŒ¢©ð ÆN-FA, Ê©x-Ÿµ¿-¯Ã-EÂË Íî{Õ ©ä¹עœÄ Í䧌ÖL. [ ®¾¢®¾ˆ-ª½-º-©ÊÕ „ä’¹-«¢ÅŒ¢ Í䧌Ö-LqÊ Æ«-®¾ª½¢ …¢C. [ 2011©ð “Ÿ¿„îu-©sº ®¾«Õ®¾u ÆCµ-¹¢’à …¢C. [ ªÃÊÕÊo ªîV©ðx “Ÿ¿„îu-©sº¢ C’íÍäa Æ«-ÂìÁ¢ [ ‚£¾Éª½ “Ÿ¿„îu-©sº E§ŒÕ¢-“ÅŒ-º©ð ªÃ³ÄZ© ®¾£¾Ç-Âê½¢ ’¹º-F§ŒÕ¢ [ Eª½Õ-ÅÃq-£¾Ç-¹-ª½¢’à “¤ÄJ-“¬Ç-NÕ¹ “X¾’¹A [ ¤ÄJ-“¬ÇNÕÂÃGµ-«%Cl ÅŒ’¹_œ¿¢ «©x «%Cl-êª{Õ «Õ¢Ÿ¿-T¢-*¢C. [ ªÃÊÕÊo 骢œä-@Áx©ð ‚£¾Éª½ ¦µ¼“Ÿ¿ÅŒ G©Õx X¾ÜJh-²Än-ªá©ð Æ«Õ©Õ [ ‚Jn¹ X¾ÛÊ-ª½Õ-°b-„Ã-EÂË ‰Ÿ¿Õ ®¾Ö“Åé “X¾ºÇ-R¹ [ ©Gl-ŸÄ-ª½Õ-©Â¹× ¯äª½Õ’à ®¾GqœÎ Æ¢C¢Íä “X¾“Â˧ŒÕ „äTª½¢ Íä²Äh¢ [ Ê¢Ÿ¿-¯þ-F-©ä¹E ¹NÕšÌ ®Ï¤¶Ä-ª½Õq-©ÊÕ X¾J-’¹-ºË-®¾Õh¯Ão¢.®¾GqœÎ ©Gl´ŸÄª½Õ©ê ƢŸä©Ç F©ä-¹E ¹NÕšÌ ®Ï¤¶Ä-ª½Õq-©ÊÕ Æ«Õ-©Õ-Íä²Äh¢. [ ’Ãu®ý åXj©šü “¤ÄèãÂúd „çÕi®¾Ö-ª½Õ©ð Êœ¿Õ-²òh¢C. [ ‡ª½Õ-«Û© ®¾GqœÎ ªÃªá-B© ÍçLx¢-X¾Û-ÊÂ¹× Â¹¢X¾Üu-{-K-¹-ª½-ºÅî ¹؜ËÊ «u«®¾n [ «Íäa ‚ª½Õ-¯ç-©©ðx 50 >©Çx©ðx åXj©šü X¾Ÿ±¿Â¹¢ [ ¯Ã¦Çªýf, ƒÅŒª½ «u«-²Ä§ŒÕ ¦Çu¢Â¹×-©Â¹× ª½Ö. 15,888 Âî{Õx [ “X¾¦µ¼ÕÅŒy ª½¢’¹ ®¾¢®¾n©ðx 51 ¬ÇÅŒ¢ „ÃšÇ ÂíÊ-²Ä-T¢X¾Û [ ÅŒyª½©ð “X¾ÅŒu¹~ X¾ÊÕo© Âîœþ G©Õx [ J˜ãj©ü ª½¢’¹¢©ð NŸäQ åX{Õd-¦-œ¿Õ-©Â¹× “X¾§ŒÕ-ÅÃo©Õ ÂíÊ-²Ä-’¹Õ-Åêá [ ƒÂ¹-ÊÕ¢< ‰XÔ„î “X¾“Â˧ŒÕ ®¾ª½-@Á-ÅŒª½¢ [ ¦œçbšðx ¦µÇ’¹¢-’Ã¯ä ‡X¶ý-‚-ªý-H‡¢ ÍŒ{d ®¾«-ª½-º©Õ [ ªÃ¦ð§äÕ «âœä-@Áx©ð °œÎ-XÔ©ð 1.7 ¬ÇÅÃ-EÂË ®¾Gq-œÎ©Õ X¾J-NÕÅŒ¢ [ ®¾GqœÎ ©Gl´ŸÄª½Õ©ê ƢŸä©Ç F©ä-¹E ¹NÕšÌ ®Ï¤¶Ä-ª½Õq-©ÊÕ Æ«Õ-©Õ-Íä²Äh¢. [ ª½Ö. 2 ©Â¹~-©-åXjÊ ¦¢’ê½Õ ÂíÊÕ-’î-@ÁxåXj Ō¹~º šÌœÎ-‡®ý [ “X¾ÅŒu¹~ X¾ÊÕo©ðx ’¹Åä-œÄC 4 „ä© Âî{x ©ð{Õ [ Âêíp-ꪚü X¾ÊÕo©ðx ‡©Ç¢šË «Öª½Õp©Õ ©ä«Û. [ ®ÏF ª½¢’Ã-EÂË æ®„Ã X¾ÊÕo NÕÊ-£¾É-ªá¢X¾Û. [ ®ÏE-«Ö-šð-“’¹X¶Ô ÂÃXÔ éªjšüÂ¹× æ®„Ã-X¾ÊÕo ÊÕ¢* NÕÊ-£¾É-ªá¢X¾Û [ 殄Ã-X¾ÊÕo ÊÕ¢* 17 殫-©Â¹× NÕÊ-£¾É-ªá¢X¾Û. NŸ¿u, “X¾¦µ¼Õ-ÅŒy-æ®-«©Õ, N¯îŸ¿¢, “X¾èÇ-ª½-„Ã-ºÇ¹×NÕÊ-£¾É-ªá¢X¾Û. [ ©’¹bK Âê½x C’¹Õ-«Õ-AåXj X¾ÊÕo 22ÊÕ¢* 24 ¬ÇÅÃ-EÂË åX¢X¾Û. [ ®¾Ky®ý šÇuÂúq, 客“{©ü ‡éÂjqèü©Â¹× ÂëÕ-¯þ-Âîœþ “X¾A-¤Ä-Ÿ¿Ê. [ «u«-²Ä-§äÕ-ÅŒª½ «®¾Õh-«Û© C’¹Õ-«Õ-AåXj ¹®¾d„þÕq ®¾Õ¢Â¹¢©ð «Öª½Õp ©äŸ¿Õ [ N«Ö-¯Ã© ‚Ÿµ¿Õ-E-ÂÌ-¹-ª½ºéÂj NœË-¦µÇ-’éåXj C’¹Õ«ÕA ®¾Õ¢Â¹¢ NÕÊ-£¾É-ªá¢X¾Û. [ ’¹Õ¢{Öª½Õ, “X¾ÂìÁ¢ >©Çx©ðx Íä¯äÅŒ ®¾«á-ŸÄ-§ŒÖ©Õ \ªÃp-{Õ-Íä²Äh¢ [ ¨ ®¾«Ö-„ä-¬Ç-©ðx¯ä „çÕi“Âî åX¶j¯Ã¯þq ®¾¢®¾n© E§ŒÕ¢-“ÅŒº G©Õx [ ‚¬Ç «ª½ˆ-ª½xÂ¹× “X¾A¦µ¼ “¤ÄA-X¾-C-Â¹Ê „äÅŒ-¯Ã© åX¢X¾Û [ §Œá«-ÅŒÂ¹× …Ÿîu-’é Â¢ 1276 Âî{xÅî “X¾ŸµÄE …¤Ä-Cµ-X¾-Ÿ±¿Â¹¢ [ ¦©-£ÔÇÊ «ªÃ_-©Â¹× 8400 Âî{Õx [ ª½Â¹~º ®¾Ky-®¾Õ-©Â¹× 1,93,407 Âî{Õx [ ¯ä†¾-Ê©ü ®Ïˆ©ü œç«-©-Xý-„çÕ¢šü Âêíp-êª-†¾-¯þÂ¹× ª½Ö. „çªáu Âî{Õx [ «ÕŸµÄu£¾Ço ¦µð•-¯Ã-EÂË 11930 Âî{Õx [ ‚Ê¢Ÿþ ª½Öª½©ü „äÕ¯ä-èü-„çÕ¢šü ®¾¢®¾nÂ¹× 25„ä© Âî{Õx [ «ÖÅà P¬ÁÙ ®¾¢êÂ~«Õ X¾Ÿ±¿-ÂÃ-EÂË ª½Ö.15,850 Âî{Õx [ ¨ ®¾«Ö-„ä-¬Ç-©ðx¯ä èÇB§ŒÕ £¾Ç÷®Ï¢’û ¦Çu¢Âú E§ŒÕ¢-“ÅŒº G©Õx [ *Êo «ÕŸµ¿u ÅŒª½£¾É X¾J-“¬Á«Õ Â¢ ª½Ö. 5„ä© Âî{xÅî ECµ [ éªjÅŒÕ-©Â¹× «œÎf ªÃªá-B©Õ ÂíÊ-²Ä-T¢X¾Û [ Â˲įþ “éœ˚ü Âê½Õf X¾Ÿ±¿Â¹¢ ®¾«-ª½º. [ Â˲įþ “éœ˚ü Âê½ÕfÊÕ \šÌ‡¢ Âê½Õf©Ç NE-§çÖ-T¢Íä ²Ätª½Õd Âê½Õf©Õ èÇK [ ®¾ÂÃ-©¢©ð ª½ÕºÇ©Õ ÍçLx¢Íä «Õ£ÏÇ@Ç ®¾¢X¶¾Ö-©Â¹× 4 ¬ÇÅŒ¢ «œÎf [ Ê©x-Ÿµ¿-Ê¢åXj ¬ìyÅŒ X¾“ÅŒ¢ ¨ ®¾«Ö-„ä-¬Ç-©ðx¯ä “X¾„ä¬Á åXœ¿Åâ. [ “’ÃOÕº ÅÃ’¹Õ-FšË, ¤ÄJ-¬ÁÙŸ¿l´u Æ«-®¾-ªÃ-©Â¹× 14„ä© Âî{Õx [ ª½Ö.3,884 Âî{x Íä¯äÅŒ ª½ÕºÇ©Õ «ÖX¶Ô [ ‡©ü-®ÔœÎ, ‡©ü-¨œÎ šÌO-©åXj ¹®¾d„þÕq ®¾Õ¢Â¹¢ ÅŒT_¢X¾Û, Ÿµ¿ª½©Õ ÅŒê’_ Æ«-ÂìÁ¢ [ 殄à X¾ÊÕo-ÊÕ¢* ‚P-®¾ÕhÊo ‚ŸÄ§ŒÕ¢ 18650 Âî{Õx [ ¹®¾d„þÕq, ‡éÂjqèü ®¾Õ¢Âé åX¢X¾Û ŸÄyªÃ ª½Ö. 27,280 Âî{x ‚ŸÄ§ŒÕ¢ [ ²ùª½-N-Ÿ¿ÕuÅý X¾J-¹-ªÃ© C’¹Õ-«Õ-AåXj Âõ¢{ªý OL¢’û ®¾Õ¢Â¹¢ ª½Ÿ¿Õl [ ¦¢’ê½¢ C’¹Õ-«Õ-AåXj ®¾Õ¢Â¹¢ 5 ¬ÇÅŒ¢ åX¢X¾Û [ ¤ÄxšËÊ¢ C’¹Õ-«Õ-AåXj ®¾Õ¢Â¹¢ 10 ¬ÇÅŒ¢ åX¢X¾Û [ N«ÖÊ §ŒÖÊ ª½¢’¹¢©ð 49 ¬ÇÅŒ¢ ‡X¶ý-œÎ-‰© “X¾A-¤Ä-Ÿ¿Ê X¾J-Q-©-Ê©ð …¢C. [ N«ÖÊ NœË-¦µÇ-’éÕ, ˜ãjª½Õx, X¾KÂ~à X¾J-¹-ªÃ© C’¹Õ-«Õ-AåXj “¤ÄŸ±¿-NÕ¹ ¹®¾d„þÕq ®¾Õ¢Â¹¢ NÕÊ-£¾É-ªá¢X¾Û [ å®jÂË-@ÁxåXj 30 ¬ÇÅŒ¢ ¹®¾d„þÕq ®¾Õ¢Â¹¢ åX¢X¾Û [ Âê½xåXj 27 ¬ÇÅŒ¢ N©Õ« ‚ŸµÄ-JÅŒ X¾ÊÕo [ ÆEo NŸäQ Âê½Õx, ‡®ý-§Œâ-O©Õ, ‡¢§Œâ-O-©åXj C’¹Õ-«ÕA ®¾Õ¢Â¹¢ åX¢X¾Û. [ ®Ï’¹éª{Õx, ÂÃå®t-šËÂúq Ÿµ¿ª½©Õ «ÕJ¢ÅŒ åXJê’ Æ«-ÂìÁ¢ [ ®Ô‡-X¶ý-‡-©ü©Õ, ÆT_-åX-˜ãd©Õ, ²ò§ŒÖ …ÅŒp-ÅŒÕh©Õ, …X¾Ûp Ÿµ¿ª½©Õ ÅŒê’_ Æ«-ÂìÁ¢ [ “¤Äå®®ýf X¶¾ÛœþåXj ‡éÂjqèü ®¾Õ¢Â¹¢ 6 ¬ÇÅÃ-EÂË ÅŒT_¢X¾Û [ Ÿ±¿ª½t©ü NŸ¿ÕuÅý ®¾¢®¾n-©Â¹× 骢œä@Áx «ª½Â¹Ø ‡éÂjqèü X¾ÊÕo NÕÊ-£¾É-ªá¢X¾Û. [ ª½£¾Ç-ŸÄJ EªÃtº “¤Äèã-¹×d© §ŒÕ¢“ÅŒ ¦µÇ’é C’¹Õ-«Õ-ÅŒÕ-©åXj X¾ÜJh-X¾ÊÕo NÕÊ-£¾É-ªá¢X¾Û. „ÃšË EªÃt-ºÇ-EÂË NE-§çÖ-T¢Íä ²Ä«Õ-“TåXj ¹®¾d„þÕq ®¾Õ¢Â¹¢ NÕÊ-£¾É-ªá¢X¾Û. [ ª½£¾Ç-ŸÄ-ª½Õ© ÆGµ-«%Cl´ “¤Äèã¹×d ÂË¢Ÿ¿ 8800 ÂË.OÕ. ªîœ¿x ÆGµ-«%Cl´ Íä²Äh¢. [‡ª½Õ-«Û© X¾J-“¬Á«Õ …ÅÃp-Ÿ¿Â¹ ²Ä«Õ-“TåXj C’¹Õ-«ÕA ®¾Õ¢Â¹¢ «âœä-@Áx-¤Ä{Õ NÕÊ-£¾É-ªá¢X¾Û. [ ®¾£¾Ç-•-„Ã-§Œá«Û, ‡©ü-‡-¯þ>, NŸ¿Õu-Ÿ¿Õ-ÅŒp-AhÂË NE-§çÖ-T¢Íä §Œáêª-E-§ŒÕ¢åXj 骢œä-@Áx-¤Ä{Õ Â¹®¾d„þÕq ®¾Õ¢Â¹¢ NÕÊ-£¾É-ªá¢X¾Û [ {ÊÕo ŸäQ§ŒÕ «áœË-ÍŒ-«á-ª½ÕåXj ª½Ö. 2,500 ÊÕ¢* ª½Ö. 4,500Â¹× å®®ý åX¢X¾Û

----------------------------

æ®-„à -«á-È-Kb! -Ê-œËf -N-Jê’-©Ç -«-œËf²Äh¢!¹J¸-Ê-„çÕiÊ «Ö{Lo å®jÅŒ¢... ÍÃ©Ç «Õ%Ÿ¿Õ-«Û’Ã.. ‚Ÿ¿-ª½¢’Ã.. ÆÊÕ-Ê-§ŒÕ¢’à «ÖšÇx-œ¿-{¢©ð “X¾º-¦üŸÄ ¬ëj©ä „䪽Õ! ‚A-Ÿ±¿u-NÕ-®¾Öh¯ä.. ÆŸ¿-ª½-’í-œ¿-Åê½Õ. OÕ '殫ѩð ÅŒJ-²Äh-«Õ¢-{Ö¯ä... åXj²Ä-åXj²Ä X¾ÊÕo-©ã-ÊÕo-Åê½Õ! Ÿä¬Á¢©ð 殄Ã-ª½¢’¹¢ ‡¢Åî N®¾h-J¢-*¢-Ÿ¿¢{Ö.. D¯ço©Ç N®¾t-J-²Äh-«Õ¢{Ö.. •Ê¢ ¯çAhÊ «Õªí¹ˆ 骢œ¿Õ ¬ÇÅŒ¢ '殄à X¾ÊÕoÑ.. Âí®¾-J-Âí-®¾J «ÕK «œËf¢-Íê½Õ, ƹ~-ªÃ©Ç ª½Ö.18 „ä© Âî{Õx ’¹Õ¢V-¹ע-{Õ-¯Ãoª½Õ! -„çá-ÅŒh¢- OÕŸ¿ X¾ÊÕo- æXª½Õ-Åî ª½Ö.45 -„ä-© Âî-{Õx -Ÿ¿¢-œ¿Õ¹×-¯ä X¾-Ÿ±¿Â¹¢ -„ä-¬Çª½Õ. ¦µð•Ê X¾Â¹~-¤Ä-A©Ç.. ŠÂ¹ˆ ‚£¾Éª½¢ ÅŒXÏp¢*... NÕ’¹Åà ®¾Gq-œÎ-©Fo ÅŒT_¢-Íä-²Äh-«Õ¢{Ö.. Ȫ½Õa ÅŒT_¢-ÍŒÕ-¹ׯä ¹®¾-ª½ÅŒÕh Íä¬Çª½Õ, •Ê¢ ¯çAhÊ Â¹ÅŒÕh©Õ ¹šÇdª½Õ. ÅŒyª½©ð ÆN èÇJ X¾œ¿{¢ ÅŒŸ±¿u¢! «á¢Ÿä ÍçX¾Ûp-Âí-Êo{Õd... ²Äª½Õ-„ÃJ ¬ëj©ä „äª½Õ «ÕJ! ‚ŸÄ§ŒÕ¢ X¾ÊÕo \Ÿî NÕÊ-£¾É-ªá¢X¾Û ƒ*a-ʘäd ƒÍÃa-ª½Õ-’ÃF.. Æ¢ÅŒÂ¹× ŠÂ¹ˆ-ªîV «á¢Ÿä ÅŒT_¢-*Ê XÔ‡X¶ý «œÎf-êª{xÅî ¹-œ¿ÕX¾Û -E¢-œ¿Â¹×¢-œÄ-¯ä Íä¬Çª½Õ. „çáÅÃh-EÂË ÂíÅŒh X¾Ÿ±¿-ÂÃ©Õ ©ä«Û.. ÂíÅŒh NŸµÄÊ Eª½g-§ŒÖ©Õ ©ä«Û... ŠÂ¹ˆ ÊœËf-N-Jê’ ÂÃÊ-ªÃE ¨ ¹“ª½Õ©Õ ÅŒX¾p! ‡¢ÅŒ ’íX¾p 殫!! * Æœ¿f-’î-©Õ’à 殄à X¾ÊÕo ¦ÇŸ¿Õœ¿Õ * ’¹J†¾e X¾J-NÕA 12 ¬ÇÅÃ-EÂË åX¢X¾Û * ¯ç’¹-šË„þ èÇG-Åéð ©ä¹ע˜ä ®¾-Ky®¾Õ -šÇ¹×q * éªj©ðx \®Ô “X¾§ŒÖ-ºÇ-EÂË 3 ¬ÇÅŒ¢ åXj¯ä * N«ÖÊ “X¾§ŒÖº¢ 12] ¦µÇª½¢ * °NÅŒ H«ÖÂ¹Ø „ç៿šË \œÄC 3 ¬ÇÅŒ¢ * wåXj„ä{Õ ª½¢’¹¢ Fª½-®Ï¢-ÍŒ-œ¿¢Åî 32 „ä© Âî{x ‚ŸÄ§ŒÕ ©ð{Õ * åX“šð ¦µÇª½¢Åî «Õªî 49 „ä© Âî{Õx * NŸäQ „ú˕u ÆX¾Ûp-©Â¹× ê’{Õx ¦ÇªÃx * «ÕøL¹ ®¾Ÿ¿Õ-¤Ä-§ŒÖ-©Â¹× ÆŸä «Öª½_-«ÕÊo «Õ¢“A * ‚Jn¹ «u«®¾n Âî©Õ-¹ע-šð¢-Ÿ¿E “X¾Â¹-{Ê * ²Ä’¹Õ ª½ÕºÇ-©Â¹× 3] «œÎf ªÃªáB * NÅŒ¢ÅŒÕ, N¹-©Ç¢-’¹Õ-©Â¹× ª½Ö.300 åXÊ¥¯þ * ‚ŸµÄªý ŸÄyªÃ¯ä “X¾¦µ¼ÕÅŒy X¾Ÿ±¿-Âé ÍçLx¢-X¾Û©Õ * ª½Ö.10 „ä© «ª½Â¹× -¤ñ-Ÿ¿ÕX¾Û -‘Ç-Åà «œÎfåXj X¾ÊÕo-©äŸ¿Õ * „çjŸ¿u X¾K-¹~-©Â¹× ª½Ö.5 „ä© «ª½Â¹× ‚ŸÄ§ŒÕ¢ ©ã¹ˆ©ðx NÕÊ-£¾É-ªá¢X¾Û * „äÅŒÊ °«Û-©Â¹× ®¾y©p -«Üª½{ * -‰-šÌ --NÕ-Ê£¾Éªá¢X¾Û X¾J-NÕA 2 ©Â¹~©Õ * ‰Ÿ¿Õ ©Â¹~© «ª½Â¹× 10 ¬ÇÅŒ¢ X¾ÊÕo * ª½Ö.5Ð10 ©Â¹~-©Â¹× 20 ¬ÇÅŒ¢ * ª½Ö.10 ©Â¹~© åXjÊ 30 ¬ÇÅŒ¢

NÕÊ-£¾É'-ªá¢X¾ÛÑ ÅŒÂ¹×ˆ„ä „äÅŒÊ °«Û-©Â¹× åXŸ¿l’à ©Gµ¢-ÍŒE -«Üª½{ ®ÏnªÃ-®¾Õh© N“¹-§ŒÖ-©åXj ¦ÇŸ¿Õœ¿Õ >. ²Ä¢¦-P-«-ªÃ«ÛNÅŒh-«Õ¢“A ¨²ÄJ Â¹ØœÄ „äÅŒÊ °«Û-©ÊÕ åXŸ¿l’à X¾šËd¢-ÍŒÕ-Âî-©äŸ¿Õ. ¯Ã«Õ-«Ö-“ÅŒ¢’à X¾J-NÕA åX¢*, ¬Çx¦Õ-©ÊÕ ®¾«-J¢*.. ÆŸä «Õ£¾É-¦µÇ’¹u¢ ÆÊÕ-Âî-«Õ-¯Ãoª½Õ. ‚Jn¹ «Õ¢“A’à °NÅŒ¢ ƢŌ ÅäL-êÂOÕ Âß¿¢{Ö.. «Õ¢* Â¢ ¹J¸-Ê¢’à «u«-£¾Ç-J-²Äh-ÊE Ê«Ûy-Ō֯ä Íç¤Äpª½Õ. ¹E-†¾e¢’Ã... ª½Ö. 骢œ¿Õ „ä©Õ, ’¹J-†¾e¢’à ª½Ö.22 „ä© X¾ÊÕo “X¾§çÖ-•-¯ÃEo ÍŒÖXÏ¢-Íê½Õ. “X¾ÅŒu¹~ X¾ÊÕo© N¦µÇ-’ÃEo X¾J-Q-Læ®h.. 2012Ð13 ¦œçb-šü©ð ÂÌ©-¹-„çÕiÊ “X¾A-¤Ä-Ÿ¿-Ê-©äOÕ ©ä«¯ä Íç¤ñpÍŒÕa. «uÂËh-’¹ÅŒ X¾ÊÕo ÍçLx¢-X¾Û-ŸÄ-ª½Õ© ¹F®¾ ‚ŸÄ§ŒÕ X¾J-NÕA ª½Ö. 2 ©Â¹~-©Õ’à Eª½g-ªá¢-Íê½Õ. åX{Õd-¦œË „çáÅÃh-©Â¹× ƒÍäa å®Â¹¥¯þ 80®Ô NÕÊ-£¾É-ªá¢-X¾Û-©ÊÕ \ «Ö“ÅŒ¢ åX¢ÍŒ-©äŸ¿Õ. ¨²Ä-éªj¯Ã '©Â¹~Ñ ŸÄšË-²Äh-ª½E ‚P¢-*Ê „ÃJÂË ƒC ‚¬Ç-¦µ¼¢-’¹„äÕ. ‚Jn¹ «Õ¢“A “X¾A-¤Ä-Ÿ¿-Ê©ðx ÂíEo “X¾ŸµÄ-Ê-„çÕiÊ Æ¢¬Ç-©ÊÕ X¾J-Q-Læ®h... * ®ÔE-§ŒÕªý ®ÏšË-•ÊÕx «á¢Ÿ¿®¾Õh X¾ÊÕo ÍçLx¢-ÍÃ-LqÊ Æ«-®¾ª½¢ ©ä¹עœÄ ¨ ¦œçb-šü©ð …X¾-¬Á-«ÕÊ¢ ¹Lp¢-Íê½Õ. ƒC “X¾®¾ÕhÅŒ ‚Jn¹ ®¾¢«-ÅŒq-ªÃ-EÂË (2011Ð12) Â¹ØœÄ «Jh-®¾Õh¢C. Oª½Õ ‚ŸÄ-§ŒÕX¾Û X¾ÊÕo J{-ª½Õo©Õ ŸÄÈ©Õ Íäæ® ®¾«Õ-§ŒÕ¢-©ð¯ä ŠêÂ-²ÄJ X¾ÊÕo „çáÅŒh¢ ÍçLxæ®h ®¾J-¤ò-ŌբC. „Ãu¤Äª½¢, «%Ah ŸÄyªÃ ‚ŸÄ§ŒÕ¢ ‚Jb¢Íä åXŸ¿l©Õ «Ö“ÅŒ¢ ‡X¾p-šË-©Ç-’Ã¯ä «á¢Ÿ¿®¾Õh X¾ÊÕo ÍçLx¢-ÍÃL. * «uÂËh-’¹ÅŒ ©äŸÄ …«ÕtœË ¹×{Õ¢¦ £¾ÇôŸÄ©ð E„î¾ §çÖ’¹u-„çÕiÊ ƒ©Õx ©äŸÄ ‘ÇS ®¾n©ÇEo N“¹-ªá¢-ÍŒ’à «*aÊ „çáÅÃhEo *Êo, «ÕŸµ¿u ÅŒª½£¾É „Ãu¤Ä-ªÃ©ðx «ÕŸ¿ÕX¾Û Íäæ®h «â©-Ÿµ¿-Ê-©Ç-¦µ¼¢åXj X¾ÊÕo NÕÊ-£¾É-ªá¢X¾Û ¤ñ¢Ÿä O©Õ ¹Lp¢-Íê½Õ. ƒC ÂíEo E¦¢-Ÿµ¿-Ê-©Â¹× ©ð¦œË …¢{Õ¢C. 2012Ð13 ‚Jn¹ ®¾¢«-ÅŒqª½¢ ÊÕ¢* Æ«Õ-©ðxÂË «®¾Õh¢C. ’¹ÅŒ \œÄC “X¾Â¹-šË¢-*Ê ¯ä†¾-Ê©ü«ÖÊÕu-¤¶Äu-¹a-J¢’û ¤Ä©®Ô(‡¯þ-‡¢®Ô)E Æ«Õ©Õ Íäæ® C¬Á’à DEo “X¾A-¤Ä-C¢-Íê½Õ. * 憪½x©ð ©Ç„Ã-Ÿä-O©Õ Eª½y-£ÏÇ¢Íä „ÃJÂË å®Â¹Øu-J-šÌ®ý “šÇ¯Ãq-¹¥¯þ X¾ÊÕo (‡®ý-šÌšÌ) «Jh-®¾Õh¢C. “X¾®¾ÕhÅŒ¢ ƒC 0.125 ¬ÇÅŒ¢ …¢C. DEo 0.1 ¬ÇÅÃ-EÂË ÅŒT_¢-Íê½Õ. * 2005 ¦œçb-šü©ð Åí©-T¢-*Ê å®Â¹¥¯þ 80‡©ü NÕÊ-£¾É-ªá¢-X¾ÛÊÕ AJT “X¾„ä¬ÁåXšÇdª½Õ. ¨ å®Â¹¥¯þ ÂË¢Ÿ¿ ¦Çu¢Â¹×©Õ, ¤ò²Äd-X¶Ô®¾Õ, Âî‚X¾-êª-šË„þ ¦Çu¢Â¹×©ðx œË¤Ä->{x OÕŸ¿ ª½Ö.10 „ä© «ª½Â¹Ø ©Gµ¢Íä «œÎfåXj X¾ÊÕo NÕÊ-£¾É-ªá¢X¾Û. * “X¾®¾ÕhÅŒ ‚ŸÄ-§ŒÕX¾Û X¾ÊÕo ÍŒ{d¢ “X¾Âê½¢ å®Â¹¥¯þ 80œÎ ÂË¢Ÿ¿ ‚ªî’¹u H«Ö ¤Ä©-®Ô-©Â¹× ÍçLx¢Íä “XÔNÕ§ŒÖEÂË ª½Ö. 15 „ä© «ª½Â¹Ø ‚ŸÄ-§ŒÕ¢©ð NÕÊ-£¾É-ªá¢X¾Û …¢C. ¨ X¾J-NÕ-AE åX¢ÍŒ-©äŸ¿Õ. ƪáÅä, ‚ªî’¹u X¾K-¹~© Eª½y-£¾Çº Â¢ Íäæ® Èª½ÕaÊÕ Â¹ØœÄ ƒ¢Ÿ¿Õ©ð ÍŒÖXÏ¢-ÍŒÕ-Â¹×¯ä „ç®¾Õ-©Õ-¦Ç{Õ Â¹Lp¢-Íê½Õ. „î¾h-«¢’à Íä®ÏÊ Èª½Õa©ð ’¹J-†¾e¢’à ª½Ö. 5 „ä©ÊÕ X¾J-NÕA „äÕª½Â¹× ÆÊÕ-«Õ-A-²Ähª½Õ. * ²ÄdÂú «Ö骈-šü-©ðÂË åX{Õd-¦-œ¿Õ-©ÊÕ “¤òÅŒq-£ÏÇ¢Íä NŸµ¿¢’à 'ªÃ°„þ ’âDµ ¨ÂËyšÌ æ®N¢’û ®Ôˆ¢ÑÊÕ “X¾A-¤Ä-C¢-Íê½Õ. ¨ X¾Ÿ±¿-¹¢©ð åXšËdÊ åX{Õd-¦-œ¿Õ-©åXj 50] „äÕª½Â¹× X¾ÊÕo NÕÊ-£¾É-ªá¢X¾Û ©Gµ-®¾Õh¢-Ÿ¿E “X¾Â¹-šË¢-Íê½Õ. ¨ NÕÊ-£¾É-ªá¢X¾Û ¤ñ¢ŸÄ-©¢˜ä.. „ÃJ¥Â¹ ‚ŸÄ§ŒÕ¢ ª½Ö.10©Â¹~© ©ðX¾Û …¢œÄL. åXšËdÊ åX{Õd-¦-œËE «âœä-@Áx-¤Ä{Õ ÂíÊ-²Ä-T¢-ÍÃL. ¨ X¾Ÿ±¿-ÂÃ-EÂË ®¾¢¦¢-Cµ¢-*Ê X¾ÜJh N«-ªÃ©Õ ÅŒyª½©ð “X¾Â¹-šË-²Ähª½Õ. …«ÕtœË ¹×{Õ¢-¦Ç-EÂË: * “X¾®¾ÕhÅŒ E¦¢-Ÿµ¿-Ê© “X¾Âê½¢ ¯îšË-åX¶jœþ “X¾Ÿä-¬Ç©ðx …Êo «u«-²Ä§ŒÕ ¦µ¼ÖNÕE «uÂËh-’¹ÅŒ £¾ÇôŸÄ©ð ÆNÕt-Ê-X¾Ûpœ¿Õ 骢œä-@Áx-©ð’à «Õªî «u«-²Ä§ŒÕ ¦µ¼ÖNÕ Âí¯ÃL. ÆX¾Ûpœä «â©-Ÿµ¿Ê ©Ç¦µ¼¢åXj NÕÊ-£¾É-ªá¢X¾Û ©Gµ-®¾Õh¢C. ¨ E¦¢-Ÿµ¿Ê …«ÕtœË ¹×{Õ¢¦ £¾ÇôŸÄ©ð «u«-²Ä§ŒÕ ¦µ¼Ö«á©Õ ÆNÕt-Ê-X¾Ûpœ¿Õ Â¹ØœÄ «Jh¢-Íä©Ç “X¾A-¤Ä-C¢-Íê½Õ. * å®Â¹¥¯þ 56(2)(VII)©ð ÅçL-XÏÊ NŸµ¿¢’à Eêªl-PÅŒ ¦¢Ÿµ¿Õ-«Û© ÊÕ¢* «uÂËh-’¹-ÅŒ¢’à ¤ñ¢CÊ ¦£¾Ý-«Õ-ÅŒÕ-©Â¹× ‡©Ç¢šË X¾ÊÖo «Jh¢-ÍŒŸ¿Õ. ¨ NÕÊ-£¾É-ªá¢-X¾ÛÊÕ …«ÕtœË ¹×{Õ¢¦ £¾ÇôŸÄ©ð ¤ñ¢Ÿä „ÚËÂÌ «Jh¢-X¾-Íä-¬Çª½Õ. *ª½Õ-„Ãu-¤Ä-ª½Õ-©Â¹× ¬ÁÙ¦µ¼-„ê½h: * „ÃJ¥Â¹ N“¹-§ŒÖ©Õ ª½Ö.60©Â¹~© ©ðX¾Û …Êo „Ãu¤Ä-ª½Õ©Õ ‡©Ç¢šË X¾Û®¾h-ÂÃ©Õ Eª½y-£ÏÇ¢-ÍŒ-¹ˆ-êªx-Ÿ¿E ’¹ÅŒ ¦œçb-šü©ð “X¾Â¹-šË¢-Íê½Õ. Ƣ͌¯Ã X¾Ÿ¿l´-A©ð ‚ŸÄ-§ŒÖEo “X¾Â¹-šË¢Íä „ç®¾Õ-©Õ-¦Ç{Õ Â¹Lp¢-Íê½Õ. “¹„äÕºÇ åXª½Õ-’¹Õ-ÅŒÕÊo N“¹-§ŒÖ-©ÊÕ Ÿ¿%†Ïd©ð åX{Õd-ÂíE ¨ X¾J-NÕ-AE ª½Ö. ÂîšËÂË åX¢Íê½Õ. «%Ah Âê½u-¹-©Ç-¤Ä©Õ Eª½y-£ÏÇ¢Íä „ÃJÂË “X¾®¾ÕhÅŒ-«áÊo ª½Ö.15 ©Â¹~© X¾J-NÕ-AE ª½Ö.25 ©Â¹~©Â¹× åX¢Íä¢-Ÿ¿ÕÂ¹× “X¾A-¤Ä-C¢-Íê½Õ. * “X¾„î¾ ¦µÇª½-B-§Œá© åX{Õd-¦-œ¿Õ-©ÊÕ “¤òÅŒq-£ÏÇ¢Í䢟¿ÕÂ¹× ƒÂ¹ˆœË åX{Õd-¦-œ¿Õ-©åXj ‚Jb¢Íä ‚ŸÄ-§ŒÕ¢åXj 5 ¬ÇÅŒ¢ «Ö“ÅŒ„äÕ X¾ÊÕo «®¾Ö©Õ Í䧌Ö-©E “X¾A-¤Ä-C¢-Íê½Õ. ƒC 01.07.2012 ÊÕ¢* 01.07.2015 «ª½Â¹× Æ«Õ©ðx …¢{Õ¢C. ¨ åX{Õd-¦-œ¿Õ-©åXj ‚Jb¢Íä «œÎfåXj «â©¢ «Ÿ¿l X¾ÊÕo ÂîÅŒÊÕ Â¹ØœÄ 5 ¬ÇÅŒ¢-’ïä Eª½g-ªá¢-Íê½Õ. ¦µÇª½¢ „çÖ¤Ä-J©Ç! * “X¾®¾ÕhÅŒ E¦¢-Ÿµ¿Ê “X¾Âê½¢ ¹F®¾ “X¾ÅÃu-«Öo§ŒÕ X¾ÊÕo (‡¢\šÌ) ¦µÇ’¹-²Äy«Õu ®¾¢®¾n©Õ, «u¹×h-©Â¹× «Jh¢-ÍŒŸ¿Õ. ¨ ¦œçb-šü©ð “X¾A-¤Ä-C¢-*Ê “X¾Âê½¢ ƒÂ¹åXj ª½Ö. 20 ©Â¹~-©Â¹× NÕ¢* „çáÅŒh¢ ‚ŸÄ§ŒÕ¢ …Êo „ê½Õ 18.5 ¬ÇÅŒ¢ ¹F®¾ “X¾ÅÃu-«Öo§ŒÕ X¾ÊÕo ÍçLx¢-ÍÃL. DEÂË ®¾¢¦¢-Cµ¢-*Ê X¾ÜJh N«-ªÃ©Õ ÅçL-§ŒÖLq …¢C. ƒC ¹*a-ÅŒ¢’à *Êo ®¾¢®¾n-©Â¹×, «u¹×h-©Â¹× ƒ¦s¢-C-¹-ª½-„çÕiÊ Æ¢¬Á„äÕ. * ƒX¾p-šËê J>-æ®Z-†¾¯þ Âê½u-¹-©Ç-¤Ä-©åXj N©Õ« ‚ŸµÄ-JÅŒ X¾ÊÕo NCµ®¾Õh-¯Ãoª½Õ. “X¾A-¤Ä-C¢-*Ê ÂíÅŒh E¦¢-Ÿµ¿Ê “X¾Âê½¢ ƒÂ¹åXj Ê’¹-ªÃ-©Õ/-X¾-{d-ºÇ©ðx Æ„äÕt ®ÏnªÃ-®¾Õh© («u«-²Ä§ŒÕ ¦µ¼ÖNÕ ÂùעœÄ) N©Õ« ª½Ö. 50 ©Â¹~-©-åXjÊ …¢˜ä.. ÂíÊÕ-’î-©Õ-ŸÄª½Õ 1 ¬ÇÅŒ¢ X¾ÊÕo «®¾Ö©Õ Íä®Ï, “X¾¦µ¼Õ-ÅÃy-EÂË •«Õ Í䧌ÖL. J>-æ®Z-†¾¯þ ®¾«Õ-§ŒÕ¢©ð X¾ÊÕo •«Õ ª½Q-Ÿ¿ÕÊÕ ®¾¦ü-J->-²ÄZ-ªýÂ¹× ®¾«Õ-Jp¢-ÍÃL. NÕT-LÊ “¤Ä¢ÅÃ-©Â¹× ¨ X¾J-NÕ-AE ª½Ö. 20 ©Â¹~-©Õ’à “X¾A-¤Ä-C¢-Íê½Õ. ƒC ¹*a-ÅŒ¢’à ²Ä«Ö-ÊÕu-©Â¹× ¹†¾d¢ ¹L-T¢Íä X¾J-ºÇ-«Õ„äÕ. * NŸä-¬Ç©ðx ‚®¾Õh©Õ …Êo„ê½Õ ƒÂ¹åXj ‚ŸÄ§ŒÕ X¾J-NÕ-AÅî ENÕÅŒh¢ ©ä¹עœÄ J{-ª½Õo©Õ ŸÄÈ©Õ Í䧌ÖL. ¨ E¦¢-Ÿµ¿Ê “X¾®¾ÕhÅŒ ‚Jn¹ ®¾¢«-ÅŒq-ªÃ-EÂË (2011Ð12) Â¹ØœÄ «Jh-®¾Õh¢C. * Ê©x-Ÿµ¿-Ê„äÕ ‚ŸÄ-§ŒÕ¢’à ͌ÖXÏ¢* J{-ª½Õo©Õ ŸÄÈ©Õ Íä®Ï¯Ã, ‚ŸÄ-§ŒÕX¾Û X¾ÊÕo ¬ÇÈ Ê©x-Ÿµ¿-¯ÃEo ’¹ÕJh¢-*¯Ã ƒÂ¹åXj ’¹J†¾e ¬Çx¦Õ©ð X¾ÊÕo «®¾Ö©Õ Íä²Ähª½Õ.

«%-Cl´ÂË -«u-«'²Ä-§ŒÕ¢Ñ å£jÇ-Ÿ¿ªÃ-¦Ç-Ÿþ Ð -ÊÖu®ý-{Õ-œä‚£¾Éª½ ŸµÄ¯Ãu© …ÅŒpAh©ð «%Cl´-êª{Õ Â¹¢˜ä ‚£¾É-êªÅŒª½, „ú˕u X¾¢{© …ÅÃp-Ÿ¿-¹-ÅŒ©ð «%Cl´-êª{Õ ‡Â¹×ˆ-«’à …¢œ¿{¢ ÍçX¾Ûp-Âî-Ÿ¿’¹_ X¾J-ºÇ«Õ¢. ‚Jn¹ ®¾ª½-S-¹-ª½-º© ÆÊ¢-ÅŒª½¢ ‡’¹Õ-«Õ-ÅŒÕ-©Â¹× ÅŒ©Õ-X¾Û©Õ Å窽Õ-ÍŒÕ-Âî-«-{¢Åî T¢•-ŸµÄ-¯Ãu© ¹¢˜ä Â¹ØœÄ ¤ÄœË, ¤ùMZ, ÊÖ¯ç-T¢-•©Õ, «Ö¢®¾¢, ÍäX¾©Õ, X¾¢œ¿x „çjX¾Û „çá’¹Õ_ ‡Â¹×ˆ-«’à …¢C. OšËÂË ¦µ¼ÖNÕ, Fª½Õ «¢šË «Ê-ª½Õ© Æ«-®¾ª½¢ Ō¹׈«, *Êo-*Êo ¹«Õ-ÅÃ-©ðxÊÖ ²ÄŸµ¿u¢, ‚ŸÄ-§ŒÖ©Ö ‡Â¹×ˆ«. «u«-²Ä§ŒÕ ª½Õº ©Â¹~u¢ ª½Ö.©Â¹~ Âî{x åX¢X¾Û. «Íäa ‚Jn¹ ®¾¢«-ÅŒq-ªÃ-EÂË ª½Õº ©Â¹~u¢. ª½Ö.5,75,000 Âî{Õx. * ªÃ†ÔZ§ŒÕ ¹%†Ï NÂîý §çÖ•-ÊÂ¹× ª½Ö.9,217 Âî{x êšÇ-ªá¢X¾Û. * *Êo, ®¾Êo-Âê½Õ “¤Ä¢B§ŒÕ “’ÃOÕº ¦Çu¢Â¹×© ŸÄyªÃ éªjÅŒÕ-©Â¹× ®¾y©p ÂÃL¹ ª½Õº-²Ä§ŒÕ¢ Æ¢C¢-Íä¢-Ÿ¿ÕÂ¹× ¯Ã¦Ç-ª½ÕfÂ¹× ª½Ö.10„ä© Âî{Õx êšÇ-ªá¢X¾Û. * ®¾y©p-ÂÃ-L¹ ª½ÕºÇ-©Â¹× 7 ¬ÇÅŒ¢ «œÎf X¾Ÿ±¿Â¹¢ ÂíÊ-²Ä-T¢X¾Û. ®¾ÂÃ-©¢©ð ÍçLx¢-*Ê „ÃJÂË 4 ¬ÇÅŒ¢ «œÎfÂË ª½Õº-²Ä§ŒÕ¢ ÂíÊ-²Ä-T¢X¾Û. * ÂîÅŒ© ÆÊ¢-ÅŒª½¢ ʳÄd-©ÊÕ ÅŒT_¢-ÍŒ-œÄ-EÂË ’îŸÄ-«á©ðx «u«-²Ä-§çÖ-ÅŒp-ÅŒÕh-©ÊÕ …¢ÍŒÕ-¹ׯä éªjÅŒÕ-©Â¹× 4¬ÇÅŒ¢ «œÎfê ‚ª½Õ-¯ç-©© ¤Ä{Õ ª½ÕºÇ©Õ. * \šÌ-‡¢-©ðxÊÖ …X¾-§çÖ-T¢-ÍŒÕ-¹ׯä NŸµ¿¢’à Â˲įþ “éÂœË-šü-Âê½Õf© «Öª½Õp. * Íçª½Â¹× ¯Ã˜ä §ŒÕ¢“ÅŒ¢, ÂîÅŒ §ŒÕ¢“ÅŒ¢, ¹©ÕX¾Û Bæ® §ŒÕ¢“ÅŒ¢, OšË NœË-¦µÇ-’Ã-©åXj “¤ÄŸ±¿-NÕ¹ ¹®¾d„þÕq X¾ÊÕo 7.5 ¬ÇÅŒ¢ ÊÕ¢* 2.5 ¬ÇÅÃEÂË ÅŒT_¢X¾Û. * ¤ÄœË X¾J-“¬Á-«Õ©ð …ÅÃp-Ÿ¿-¹-ÅŒÊÕ åX¢ÍŒ-œÄ-EÂË “X¾X¾¢-ÍŒ-¦Çu¢Â¹× ®¾£¾ÇÂÃ-ª½¢Åî ª½Ö.2,242 Âî{x “¤Äèã¹×d “¤Äª½¢¦µ¼¢. * §ŒâJ§ŒÖ Â¢ C’¹Õ-«Õ-ŌթåXj ‚ŸµÄ-ª½-X¾-œ¿-¹עœÄ ÂíÅŒh åX{Õd-¦-œ¿Õ©Õ, Ÿµ¿ª½© NŸµÄ-Ê¢åXj ¹®¾-ª½ÅŒÕh. ¤ñšÇ-†Ï§ŒÕ¢, ¤¶Ä®¾p-ª½®ý ‡ª½Õ-«Û© Â¢ C’¹Õ-«Õ-ÅŒÕ-©åXj ‚ŸµÄ-ª½-X¾-œ¿-¹עœÄ ŸäQ-§ŒÕ¢’à …ÅŒp-ÅŒh§äÕu ®Ï¢T©ü ®¾ÖX¾-ªý-¤¶Ä-æ®pšü NE-§çÖ-’Ã-EÂË “¤òÅÃq£¾Ç¢. * ‡ª½Õ-«Û© ¤Äx¢{x N®¾h-ª½º Â¢ C’¹Õ-«ÕA Í䮾Õ-¹ׯä X¾J-¹-ªÃ©Â¹× “¤ÄŸ±¿-NÕ¹ ¹®¾d„þÕq X¾ÊÕo ÊÕ¢* 2015 «ÖJa 31 «ª½Â¹× NÕÊ-£¾É-ªá¢X¾Û. * §ŒâJ§ŒÖ NÕÊ£¾É.. FšË©ð ¹Jê’ ÂíEo ª½Âé ‡ª½Õ-«Û-©åXj, ÂíEo ª½Âé “Ÿ¿« ª½ÖX¾ ‡ª½Õ-«Û-©åXj “¤ÄŸ±¿-NÕ¹ ¹®¾d„þÕq X¾ÊÕo 7.5 ¬ÇÅŒ¢ ÊÕ¢* 5 ¬ÇÅÃ-EÂË, 5 ¬ÇÅŒ¢ ÊÕ¢* 2.5 ¬ÇÅÃ-EÂË ÅŒT_¢X¾Û. ®¾¢®¾ˆ-ª½-º© “X¾¦µÇ«¢ * 1990©©ð “X¾X¾¢-<-¹-ª½º, ®¾¢®¾ˆ-ª½-º©Õ ‚ª½¢-¦µ¼-„çÕiÊ ÅŒªÃyÅŒ «ÕÊ «u«-²Ä§ŒÕ¢ °œÎXÔ ’¹º-F-§ŒÕ¢’à X¾œË¤òªá.. «ÕSx ’¹ÅŒ ¯Ã©Õ-ê’-@ÁÙx’à X¾Û¢V-¹ע{Ö …¢œ¿{¢ N¬ì†¾¢. 1980©©ð \šÇ 3] «%Cl´ Ê„çÖ-Ÿçj¢C, 92Ð97 «ÕŸµ¿u ƒC ÆÅŒu-Cµ-¹¢’à 3.9 ¬ÇÅÃ-EÂË Í䪽Õ-¹עC. ƪáÅä 1997Ð2004© «ÕŸµ¿u ƒC \¹¢’à 1.6]ÂË X¾œË-¤òªá, «ÕSx 2004Ð2010 «ÕŸµ¿u AJT 3.5 ¬ÇÅÃ-EÂË X¾Û¢V-¹עC. ®¾¢®¾ˆ-ª½-º© ¯äX¾-Ÿ±¿u¢©ð ¨ «%Cl´-X¾-ÅŒ-¯Ã-©åXj N¬ìx-†¾-Â¹×©Õ ‡¢Åî ‚®¾ÂËh “X¾Ÿ¿-Jz-®¾Õh-¯Ãoª½Õ. EèÇ-EÂË å£ÇÍŒÕaÅŒ’¹Õ_-©Â¹×Ð ®¾¢®¾ˆ-ª½-º©Õ, „ú˕u «u«-£¾É-ªÃ© ¹¢˜ä Â¹ØœÄ “X¾ŸµÄ-Ê¢’à “X¾¦µ¼ÕÅŒy åX{Õd-¦-œ¿Õ©Õ, ª½Õº ©¦µ¼uÅŒ ÅŒ’¹_{¢, ²Ä¢êÂ-A¹ X¾J-èÇcÊ¢ ®¾h¦Õl´’à «Öª½{¢ «¢šË„ä Â꽺¢ Âë-ÍŒaE N¬ìx-†¾-Â¹×©Õ ÆGµ-“¤Ä-§ŒÕ-X¾-œ¿Õ-ÅŒÕ-¯Ãoª½Õ. * ‚£¾Éª½ ŸµÄ¯Ãu© …ÅŒpAh©ð «%Cl´-êª{Õ Â¹¢˜ä ‚£¾É-êªÅŒª½, „ú˕u X¾¢{© …ÅÃp-Ÿ¿-¹-ÅŒ©ð «%Cl´-êª{Õ ‡Â¹×ˆ-«’à …¢œ¿{¢ ÍçX¾Ûp-Âî-Ÿ¿’¹_ X¾J-ºÇ«Õ¢. ‚Jn¹ ®¾ª½-S-¹-ª½-º© ÆÊ¢-ÅŒª½¢ ‡’¹Õ-«Õ-ÅŒÕ-©Â¹× ÅŒ©Õ-X¾Û©Õ Å窽Õ-ÍŒÕ-Âî-«-{¢Åî T¢•-ŸµÄ-¯Ãu© ¹¢˜ä Â¹ØœÄ ¤ÄœË, ¤ùMZ, ÊÖ¯ç-T¢-•©Õ, «Ö¢®¾¢, ÍäX¾©Õ, X¾¢œ¿x „çjX¾Û „çá’¹Õ_ ‡Â¹×ˆ-«’à …¢C. OšËÂË ¦µ¼ÖNÕ, Fª½Õ «¢šË «Ê-ª½Õ© Æ«-®¾ª½¢ Ō¹׈«, *Êo-*Êo ¹«Õ-ÅÃ-©ðxÊÖ ²ÄŸµ¿u¢, ‚ŸÄ-§ŒÖ©Ö ‡Â¹×ˆ«.®¾«Õ-®¾u-©ä-NÕšË? * 1981©ð 3.5] …Êo «%Cl´-êª{Õ 2005 ¯ÃšËÂË 2]Â¹× X¾œË-¤ò-ªá¢C. 2011Ð12 «%Cl´ êª{Õ 2.5 ¬ÇÅŒ¢’à Ƣ͌¯Ã „ä¬Çª½Õ. E¹ª½ ²Ä’¹Õ N®Ôn-ªÃgEo åX¢Íä Æ«-ÂÃ-¬Ç©Õ X¾J-NÕ-ÅŒ¢-’Ã¯ä …¯Ãoªá. ²Ä’¹Õ¦µ¼ÖNÕ E²Äq-ª½¢’à Ō§ŒÖ-ª½-«Û-Åî¢C. X¾¢{ ²Ä’¹Õ¹Ø, ¦µ¼Ö’¹-ª½s´-•-©Ç© ÅŒª½Õ-’¹Õ-Ÿ¿-©Â¹Ø «ÕŸµ¿u ®¾«Õ-Êy§ŒÕ¢ ÍçœË-¤òªá, ²Ä’¹ÕFšË Âíª½ÅŒ B“«-ÅŒ-ª½-«Õ-«Û-Åî¢C. «u«-²Ä§ŒÕ¢ ÅäL-¹’à Ÿç¦s-A-E-¤ò§äÕ J®¾Õˆ «u«-£¾É-ª½¢’à «ÖJ¢C. C’¹Õ-¦-œË©ð “¤Ä¢Åé «ÕŸµ¿u «uÅÃu®¾¢ ‡Â¹×ˆ-«-’Ã¯ä …¢šð¢C. ÅŒ©-®¾J ¦µ¼Ö ©¦µ¼uÅŒ, ¹«Õ-Åé å®jV ÅŒT_-¤ò-Ōբ-œ¿{¢ Dª½`-ÂÃ-©¢©ð «u«-²Ä§ŒÕ ª½¢’¹¢ ‡Ÿ¿Õ-’¹Õ-Ÿ¿-©Â¹× “X¾A-¦¢-Ÿµ¿-¹¢’à «Öª½Õ-ÅŒÕ-¯Ãoªá. X¾J³ÄˆªÃ©Õ: «u«-²Ä§ŒÕ, “’ÃOÕ-ºÇ-Gµ-«%Cl´ ª½¢’éðx “X¾¦µ¼ÕÅŒy, wåXj„ä{Õ åX{Õd-¦-œ¿Õ©Õ åXª½-’ÃL. ª½Õº-©-¦µ¼uÅŒ åX¢ÍÃL. * ²Ä’¹Õ-FšË ©¦µ¼u-ÅŒåXjÐ „Ã{-ªý-农¿Õx, ²ÄnE¹ FšË Eª½y-£¾Çº©åXj “X¾Åäu¹ Ÿ¿%†Ïd åXšÇdL. * «u«-²Ä§ŒÕ X¾J-¬ð-Ÿµ¿ÊÐ “¤Ä¢Åé „ÃK’à •ª½-’ÃL. * Ÿµ¿ª½©ðx ÅäœÄ©Õ åXŸ¿l ®¾«Õ®¾u. ÂíEo-²Äª½Õx ê° {„çÖ-šÇ-©Â¹× éªjÅŒÕ-©Â¹× 0.50 åXj®¾©ä Ÿ¿Â¹×ˆ-Ōբ˜ä X¾{d-ºÇ©ðx ÆŸä {„çÖ-šÇÊÕ ª½Ö.20, 30 Æ«át-ÅŒÕÊo X¾J-®Ïn-ÅŒÕ©Ö …¢{Õ-¯Ãoªá, DEÂË Ÿµ¿ª½© ®ÏnK-¹-ª½º ECµ \ªÃp{Õ ŠÂ¹ˆ˜ä ®¾éªjÊ «Öª½_¢. * *Êo-éªj-ÅŒÕ-©ÊÕ ®¾¢X¶¾Õ-šË-ÅŒ-X¾-J*.. «Ö骈-šË¢-’û©ð ®¾£¾Ç-Âê½ Ê«â-¯Ã©ÊÕ “¤òÅŒq-£ÏÇ¢-ÍÃL. ªÃ†¾Z¢©ð X¾J-®ÏnA * ꢓŸ¿¢ ÊÕ¢* ªÃ†¾Z «u«-²Ä§ŒÕ ª½¢’Ã-EÂË X¾©Õ X¾Ÿ±¿-ÂÃ-©Â¹× EŸµ¿Õ© êšÇ-ªá¢X¾Û •ª½Õ-’¹Õ-Åî¢C. ƒN Nœ¿Õ-Ÿ¿© ÂÄÃ-©¢˜ä ÂíEo X¾Ÿ±¿-Âéðx ꢓŸ¿¢ ƒÍäa EŸµ¿Õ-©Â¹× ªÃ†¾Z¢ „ÃšÇ Â¹©-„ÃL. ÂÃF ªÃ†¾Z¢ „ÃšÇ EŸµ¿Õ©Õ ®¾ÂÃ-©¢©ð Nœ¿Õ-Ÿ¿© Â뜿¢ ©äŸ¿Õ.

¦¢’ê½¢ «ÕJ¢ÅŒ ¦µÇª½¢ ¹®¾d„þÕq ®¾Õ¢Â¹¢ 4 ¬ÇÅŒ¢ «áœËÈE•¢åXj X¾ÊÕo åX¢X¾Û ŸäQ§ŒÕ JåX¶jÊK©ðx ¬ÁÙCl´Íäæ® ®¾yªÃgEÂË ®¾Õ¢Â¹¢ åX¢X¾Û „ç¢œË Â¹®¾d„þÕq ®¾Õ¢Â¹¢ §ŒÕŸ±ÄÅŒŸ±¿¢ „çÕª½Õ’¹ÕåXšËdÊ èÇAªÃ@ÁxåXj «“èÇ©Åî ®¾«ÖÊ¢’à ¹®¾d„þÕq ®¾Õ¢Â¹¢ Ō¹~º Æ«Õ©Õ “¤Äª½¢¦µ¼¢ å£jÇ-Ÿ¿ªÃ-¦Ç-Ÿþ Ð -ÊÖu®ý-{Õ-œä¦¢’ê½¢ ÂíÊÕ’î©Õ «ÕJ¢ÅŒ ¦µÇª½¢’à «ÖJ¢C. ¹®¾d„þÕq ®¾Õ¢ÂÃEo 2 ÊÕ¢* 4 ¬ÇÅÃEÂË åX¢*, „ç¢{¯ä Æ«Õ©ðxÂË Åä«œ¿„äÕ ƒ¢Ÿ¿ÕÂ¹× Â꽺¢. ¤ÄxšË-Ê¢åXj¯Ã ¹®¾d„þÕq ®¾Õ¢ÂÃEo 4 ¬ÇÅÃEÂË åX¢Íê½Õ. ®¾yÍŒa´ÅŒ Ō¹׈«’à …¢œä (¯Ã¯þ ²Äd¢œ¿ªýf) ¦¢’ê½¢åXj ¹®¾d„þÕq ®¾Õ¢ÂÃEo 5 ÊÕ¢* 10 ¬ÇÅÃEÂË åX¢Íê½Õ. ¬Áٓ¹-„Ã-ª½¢ å£jÇ-Ÿ¿-ªÃ-¦ÇŸþ ¦ÕL§ŒÕ¯þ «Ö骈šðx 99.9 ®¾yÍŒa´ÅŒ (24 êÂéª{Õx) ¹LTÊ 10 “’ë᩠¦¢’ê½¢ Ÿµ¿ª½ ª½Ö.28,000 ÂÃ’Ã..-åX¢*Ê „äÕª½Â¹× ¹®¾d„þÕq ®¾Õ¢Â¹¢ ÂË¢Ÿä ª½Ö.1120 ÍçLx¢ÍÃLq «²òh¢C. ƒX¾p-šË-«-ª½-Â¹× Â¹®¾d„þÕq ®¾Õ¢Â¹¢ 2 ¬ÇÅŒ¢ Â뜿¢Åî, ª½Ö.560 ÍçLxæ®h ®¾J¤ò-§äÕC. * ¦¢’ê½¢ «áœË ÈE•¢åXj X¾ÊÕoÊÕ 1 ÊÕ¢* 2 ¬ÇÅŒ¢ Íä¬Çª½Õ. * ŸäQ§ŒÕ JåX¶j-Ê-K-©ðx ¬ÁÙCl´Íäæ® ¦¢’ê½¢åXj ‡éÂjqèü ®¾Õ¢Â¹¢ 1.5 ÊÕ¢* 3 ¬ÇÅÃEÂË åXJT¢C. * ¤ÄL†ý Íä®ÏÊ ª½¢’¹Õ èÇA ªÃ@ÁxåXj «“èÇ©Åî ®¾«ÖÊ¢’à 2 ¬ÇÅŒ¢ ¹®¾d„þÕq ®¾Õ¢Â¹¢ NCµ¢Íê½Õ. * „ç¢œË Â¹®¾d„þÕq ®¾Õ¢Â¹¢©ð ‡©Ç¢šË «Öª½Õp ©äŸ¿Õ. „ç¢œË N©Õ«©ð 6 ¬ÇÅŒ¢ ÍçLxæ®h ®¾J¤ò-ŌբC. C’¹Õ«ÕA Í䮾ÕÂ¹×¯ä “¦Ç¢œçœþ „ç¢œË ‚¦µ¼-ª½-ºÇ-©-åXj «Ö“ÅŒ¢ ®¾Õ¢ÂÃEo NÕÊ£¾É-ªá¢ÍÃ-ª½Õ. -ÆGµ“¤Ä-§ŒÖ-©Õ: å£jÇ-Ÿ¿-ªÃ-¦Ç-Ÿþ-Â¹× ¦ÕL§ŒÕ¯þ “˜äœË¢’û ®¾¢®¾n ÂÃuXýq-’î-©üf œçj-éª-¹dªý ÍŒ¢ŸÄ ¡E„î¾ªÃ«Û «ÖšÇx-œ¿Õ-ÅŒÖ Â¹®¾d„þÕq ®¾Õ¢Â¹¢ åX¢X¾Û ª½ÖæXºÇ åXJTÊ ¦µÇªÃEo ‚¦µ¼ª½ºÇ© „Ãu¤Äª½Õ©Õ ÂíÊÕ-’î-©Õ-ŸÄ-ª½x-Â¹× ÅŒX¾p¹ ¦CM Íä²Ähª½E ÆGµ“¤Ä-§ŒÕ-X¾-œÄf-ª½Õ. ¦¢’Ã-ªÃ-EÂË œË«Ö¢œþ ÅŒ’¹_Ÿ¿Õ “X¾X¾¢ÍŒ ®¾yª½g-«Õ¢œ¿-L-¹®¾d-„þÕq ®¾Õ¢ÂÃEo 骚Ëd¢X¾Û Í䧌՜¿¢ ÆA ®¾y©p Â颩ð “X¾¦µÇ«¢ ÍŒÖXϯÃ, Dª½`-ÂÃ-©¢©ð ¦µÇª½-ÅŒŸä-¬Á¢©ð ¦¢’êÃEÂË œË«Ö¢œþ ÂíʲÄ-’¹Õ-ŌբŸ¿E “X¾X¾¢ÍŒ ®¾yª½g «Õ¢œ¿L (œ¿¦Öxu-°-®Ô) ¦µÇª½Åý, «ÕŸµ¿u “¤ÄÍŒu Ÿä¬Ç© N¦µÇ’¹¢ „äÕ¯ä>¢’û œçj-éª-¹dªý Æ•§ýÕ NÕ“Åà æXªíˆ-¯Ão-ª½Õ.

æ®'„ÃÅŒÑ! X¾ÊÕo XÔê®ÏÊ “X¾º¦ü 殫© X¾ÊÕoÅî •Ê¢ «ÕJ¢ÅŒ ¹ןä©ü ƒC ’ÕÍŒÕ{ÕdåXj ªî¹šË ¤ò˜ä.. 2¬ÇÅŒ¢ åX¢X¾ÛÅî “X¾•©åXj 18,600 Âî{x ÆŸ¿ÊX¾Û ¦µÇª½¢ „çáÅŒh¢ 殄à ¦ª½Õ«Û 1.24 ©Â¹~© Âî{Õx -ÊÖu-œµË-Mx, å£jÇ-Ÿ¿-ªÃ-¦Ç-Ÿþ Ð -ÊÖu®ý-{Õ-œäæ®'-«-©-©ðÑ ²Ä«ÖÊÕuœËE N©N©Çxœä©Ç Íä¬Çª½Õ ꢓŸ¿ ‚Jn¹ «Õ¢“A “X¾º¦ü «áÈKb... ƒX¾pšËê ¦µÇª½¢’à X¾JºNÕ¢*Ê æ®„Ã X¾ÊÕoÊÕ «ÕJ¢ÅŒ’à åX¢* ’îª½Õ ÍŒÕ{ÕdåXj ªî¹šË ¤ò{Õ „ä¬Çª½Õ. 殄à X¾ÊÕoÊÕ ƒX¾Ûpœ¿ÕÊo 10¬ÇÅÃEo 12 ¬ÇÅŒ¢ Í䮾Õh-Êo-{Õx ¬Áٓ¹-„Ã-ª½¢ ¤Äª½x-„çÕ¢{Õ©ð “X¾„ä-¬Á-åX-šËdÊ 2012Ð13 ¦œçbšü©ð ‚§ŒÕÊ “X¾Â¹-šË¢ÍÃ-ª½Õ. ƒC •Ê¢åXj åXŸ¿l ¦µÇª½„äÕ.. ‡¢Ÿ¿Õ-¹¢˜ä 殄à X¾ÊÕo X¾JCµ©ð …Êo ¤¶ò¯þ G©Õx©Õ, £¾Çô-{-@ÁÙx, 骲Äd骢{Õx Ÿµ¿ª½© „çÖÅŒ „çÖT¢ÍŒ-ÊÕ-¯Ãoªá. ƒX¾Ûpœ¿Õ 殄à X¾ÊÕo X¾JCµ©ð …Êo«Fo ƒÂ¹ ÊÕ¢< ÆŸ¿Ê¢’à 2¬ÇÅŒ¢ X¾ÊÕo ÍçLx¢ÍÃLq¢Ÿä. ꢓŸ¿¢, ªÃ†¾Z “X¾¦µ¼Õ-ÅÃy-©Õ, ²ÄnE¹ “X¾¦µ¼Õ-ÅÃy-©Õ 殄à X¾ÊÕo ÊÕ¢* NÕÊ£¾É-ªá¢*Ê „ÚËÂË «Ö“ÅŒ¢ ƒC «Jh¢ÍŒŸ¿Õ. ’¹ÅŒ \œÄC ꢓŸ¿ “X¾¦µ¼Õ-ÅŒy¢ 殄à X¾ÊÕo «Jh¢ÍŒE 22 ª½¢’éÊÕ “X¾Â¹-šË¢*¢C. „ÚËÂË NÕÊ£¾É-ªá¢X¾Û ÂíʲÄ-’¹Õ-ŌբC. “X¾®¾ÕhÅŒ¢ X¾ÊÕo «®¾Ö©Õ Í䮾ÕhÊo 119 N¦µÇ-’Ã-©ðxE Ưä¹ 殫©Â¹× ÂíÅŒh X¾ÊÕo «Jh®¾Õh¢C. X¾ÊÕo «Jh¢Íä „ÃšË©ð ÂíEo... * °NÅŒ H«Ö©ð “XÔNÕ§ŒÕ¢ „çáÅŒh¢ J®¾Õˆ©ð ¦µÇ’¹¢ Âùע˜ä ŸÄEåXj 3¬ÇÅŒ¢ 殄à X¾ÊÕo ÍçLx¢ÍÃL. ‚ ÅŒªÃyÅŒ \œÄC ÊÕ¢* 1.5¬ÇÅŒ¢ X¾ÊÕo ¹šÇdL. * ŸäQ§ŒÕ, ƢŌ-ªÃb-B§ŒÕ N«ÖÊ “X¾§ŒÖ-ºË-¹×-©Õ 12¬ÇÅŒ¢ X¾ÊÕo ÍçLx¢ÍÃLq¢Ÿä. ƒ¢Ÿ¿Õ©ð ‡ÂÃÊOÕ ÅŒª½’¹A “X¾§ŒÖ-ºË-¹שãjÅä 12¬ÇÅŒ¢©ð 60 ¬ÇÅŒ¢ X¾ÊÕo ÍçLx¢ÍÃLq …¢{Õ¢C. ‡ÂÃÊOÕ “X¾§ŒÖ-ºË-¹ש 殄à X¾ÊÕo ’¹J†¾e X¾JNÕAE ŸäQ§ŒÕ-„çÕiÅä 150, ƢŌ-ªÃb-B-§ŒÕ-„çÕiÅä 750’à Eª½g-ªá¢Íê½Õ. -殄à X¾ÊÕo «Jh¢ÍŒ-EN... * “XÔ ®¾Öˆ©üq * ¤Äª¸½¬Ç© NŸ¿u * ’¹ÕJh¢X¾Û ¤ñ¢CÊ …ÊoÅŒ NŸÄu ®¾¢®¾n©Õ * “X¾¦µ¼Õ-ÅÃy-„çÖ-Ÿ¿¢ ¤ñ¢CÊ «%Ah NŸÄu ®¾¢®¾n©Õ * ƒ¢šË ÆŸçl©Õ * ®ÏF X¾J“¬Á-«Õ©ð ÂÃXÔéªjšü, JÂÃJf¢’û, ®ÏE«Ö-šð-“’Ã-X¶ÏÂú K@ÁÙx * N¯îŸ¿ ꢓŸÄ©Õ * “X¾èÇ ª½„ÃºÇ «u«®¾n * •© «ÖªÃ_© ª½„ÃºÇ * X¾{dº éªj©Õ ª½„ÃºÇ * OÕ{ªýf šÇuÂÌq©Õ * «u«²Ä§ŒÕ ª½¢’¹¢©ð ÆEo N¦µÇ’Ã©Õ (ƒ¢Ÿ¿Õ©ð ²Ä’¹Õ, X¾ÛÊ-ª½Õ-ÅŒp-Ah, “¤ñå®-®Ï¢’û, «Ö骈šË¢’û …¯Ãoªá) * ‚ªî’¹u ª½¢’¹¢ * ®¾yÍŒa´¢Ÿ¿ ®¾¢®¾n©Õ * «ÕÅŒ ®¾¢¦¢Ÿµ¿ «u¹×h©Õ * “ÂÌœÄ-ÂÃ-ª½Õ-©Õ * èÇÊX¾Ÿ¿, ¬Ç®ÔY§ŒÕ ¹@Á©Õ * „Ãu¤Ä-êª-ÅŒª½ ꮾթÊÕ ÍŒÖæ® ¯Ãu§ŒÕ-„Ã-Ÿ¿Õ-©Õ * ®¾yÅŒ¢“ÅŒ •ª½o-L-®¾Õd-©Õ * X¾¬ÁÙ«Û© êªý˜ä-¹-ª½Õx * Âêý ¤ÄJˆ¢’û * ¦Çu¢Â¹×-©-¹×, ƒÊÖqéªÊÕq ¹¢åXF©Â¹× „Ãu¤Äª½¢ Íä®Ï åX˜äd-„Ã-ª½Õ, ¹ª½-²Äp¢œç¢{Õx * EªÃtº ª½¢’¹¢ (ƒ¢Ÿ¿Õ©ð Âéի©Õ, FšË¤Ä-ª½Õ-Ÿ¿© X¾ÊÕ©Õ, FšË ¤ñŸ¿ÕX¾Û X¾Ÿ±¿ÂéÕ, ƒ@Áx EªÃtº¢ ÍäX¾˜äd-„Ã-ª½Õ, 60 OÕ{ª½x-©ð-X¾Û ®¾n©Ç©ðx ƒ@Áx EªÃtº¢ ÍäX¾˜äd-„Ã-ª½Õ …¯Ãoª½Õ) * «ª½h¹ “X¾Ÿ¿-ª½z-Ê-©Õ * ƢŌu“ÂË-§ŒÕ-©Õ * Íç¹׈©Õ * “¤ÄNÕ®¾K ¯î{Õx * ª½Õº X¾“ÅéåXj «Íäa «œÎf©Õ * NŸäQ «Öª½Â¹¢ Æ«Õt¹¢ ÂíÊÕ-’î-@ÁÙx. Æ-®¾¢‘Çu¹ 殫©-åXj....? -ꢓŸ¿ ¦œçb-šü-©ðE “X¾A¤ÄŸ¿Ê© “X¾Âê½¢.. Ÿä¬Á „ÃuX¾h¢’à “X¾®¾ÕhÅŒ¢ 殄à X¾ÊÕo NŸµÄÊ¢ ®¾«â©¢’à «ÖJ¤òªá “X¾èÇ-F-¹¢åXj ¦Õ®¾-Âí-{d-ÊÕ¢C. “X¾®¾ÕhÅŒ¢ X¾ÊÕo©äE '«uAêªÂ¹ èÇGÅÃÑ©ð ©äE ÆEoª½Âé 殫©åXj¯Ã ƒÂ¹ ÆCµÂê½Õ©Õ X¾ÊÕo NCµ¢Íä “X¾«Ö-Ÿ¿-«á¢C. ¦ÖušÌ ¤Äª½xª½Õx, ¹©Çuº «Õ¢œ¿¤Ä©Õ, „ã¾Ç¯Ã© ÆŸçl©Õ «¢šË„ç¯îo 殄ÃX¾ÊÕo X¾JCµ©ðÂË ªÃ„íÍŒÕa.

'ª½Â¹~ºÑÂ¹× EŸµ¿Õ© ¹«ÍŒ¢ êšÇ-ªá¢-X¾Û©Õ 13.15 ¬ÇÅŒ¢ åX¢X¾Û ‚§Œá-ŸµÄ© æ®Â¹-ª½-ºê ª½Ö.79,500 Âî{Õx å£jÇ-Ÿ¿ªÃ-¦Ç-Ÿþ Ð -ÊÖu®ý-{Õ-œä ÂÌ©-¹-„çÕiÊ ª½Â¹~-º-ª½¢-’Ã-EÂË ¨²ÄJ ¦œçb-šü©ð ¦µÇK’à ª½Ö.1,93,407 Âî{Õx êšÇ-ªá¢-Íê½Õ. ’¹ÅŒ \œÄC ¦œçbšü êšÇ-ªá¢-X¾Û© (®¾«-J¢-*Ê) ¹¢˜ä ƒC 13.15 ¬ÇÅŒ¢ ‡Â¹×ˆ«. “X¾®¾ÕhÅŒ Æ«-®¾-ªÃ-©ÊÕ Ÿ¿%†Ïd©ð åX{Õd-¹×E ¨ êšÇ-ªá¢-X¾Û©Õ Íä¬Ç-«ÕE, «áÊÕt¢Ÿ¿Õ Ÿä¬Á ª½Â¹~ºÂ¹× Æ«®¾ª½„çÕiÅä «ÕJEo êšÇ-ªá¢-X¾Û©Õ •ª½Õ-X¾Û-ÅÃ-«ÕE ‚Jn-¹-«Õ¢“A “X¾º¦ü «áÈKb ÅŒÊ ¦œçbšü “X¾®¾¢-’¹¢©ð Íç¤Äpª½Õ. ÅÃèÇ êšǪá¢X¾Û©ðx ª½Ö.79,500 Âî{Õx ‚Ÿµ¿Õ-E¹ ‚§Œá-ŸµÄ© æ®Â¹ª½ºê Eêªl-P¢-Íê½Õ. ¨ \œÄC 126 «ÕŸµ¿u-“¬ìºË ¦£¾Ý@Á NE-§çÖ’¹ §ŒáŸ¿l´-N-«Ö-¯Ã©Õ (‡¢‡¢-‚-ªý-®Ô\), 145 ÅäL¹¤ÄšË ¬ÁÅŒ-Vco©Õ, 197 ª½„ÃºÇ ÅŒC-ÅŒª½ Æ«-®¾-ªÃ-©Â¹× NE-§çÖ-T¢Íä ÅäL-¹-¤ÄšË å£ÇLÂÃX¶¾dª½x ÂíÊÕ-’î©Õ ŠX¾p¢ŸÄ©åXj ¨ \œÄC ®¾¢ÅŒ-ÂÃ©Õ •Jê’ Æ«-ÂìÁ¢ …¢C. “ANŸµ¿ Ÿ¿@Ç© ®Ï¦s¢C Â¢ 4000 E„î¾ ÂÃyª½xª½Õx EJt-²Ähª½Õ. ƒ¢Ÿ¿Õ-Â¢ ª½Ö.1185 Âî{Õx êšÇ-ªá¢-Íê½Õ. ®¾Õª½-ÂË~ÅŒ Ÿä¬Ç-EÂË ¦œçbšü ¦µ¼“Ÿ¿ÅŒ! ¤ñª½Õ-’¹Õ-ÊÕÊo 骢œ¿Õ ƺy®¾Y Ÿä¬Ç-©Åî ¦µÇª½-ÅýÂ¹× Dª½`-ÂÃ-©¢’à …“C¹h X¾J-®Ïn-ŌթÕ, ®¾J-£¾ÇŸ¿Õl ®¾«Õ-®¾u©Õ …¯Ãoªá. §ŒáŸÄl´©Ö •J-’êá. Æ¢Ÿ¿Õ-«©x ª½Â¹~º «u§ŒÕ¢ “¤ÄŸµÄÊu Æ¢¬Á¢’à «ÖJ¢C. * £ÏÇ¢Ÿ¿Ö «Õ£¾É-®¾-«á“Ÿ¿¢/ ‚®Ï§ŒÖ “¤Ä¢ÅŒ¢©ð “X¾¦© å®jE¹ ¬ÁÂËh’à ’¹ÕJh¢X¾Û ¤ñ¢ŸÄ-©Êo „â͵Œ; ƺÇy§ŒáŸµ¿ Ÿä¬Á¢’à ƫ-ÅŒ-J¢-ÍŒœ¿¢; „äªÃp-{Õ-„ß¿¢, …“’¹„ß¿¢ ƺ-*-„äÅŒ «¢šË Æ¢¬Ç©Õ 1990© ÊÕ¢* ¦µÇª½ÅŒ ª½Â¹~º ¦œçb-šüÊÕ “X¾¦µÇ-NÅŒ¢ Í䮾Õh-¯Ãoªá. * 2010Ð11©ð ¦µÇª½ÅŒ ª½Â¹~º «u§ŒÕ¢ ª½Ö.1,55,748Âî{Õx (®¾«-J¢-*Ê Æ¢ÍŒ-¯Ã-©Õ)’à …¢C. 2011Ð12©ð 8.2¬ÇÅŒ¢ „äÕª½ åX¢*, ª½Ö.1,68,573 Âî{x „äÕª½ êšÇ-ªá¢-Íê½Õ. 2010Ð11©ð ¦µÇª½ÅŒ ª½Â¹~º «u§ŒÕ¢..®¾Ön© ŸäQ§çÖÅŒpAh (°œÎ-XÔ)©ð 2 ¬ÇÅŒ¢. * ’¹ÅŒ ¯Ã©Õ’¹Õ Ÿ¿¬Ç-¦Çl©ðx ª½Â¹~º «u§ŒÕ¢ 2.5¬ÇÅŒ¢ ÊÕ¢* 3.5 ¬ÇÅŒ¢ «ÕŸµ¿u …¢šð¢C. 1998©ð ÆºÕ X¾K¹~©Õ, 1999©ð ÂÃJ_©ü §ŒáŸ¿l´¢ ÅŒªÃyÅŒ °œÎ-Xԩ𠪽¹~º «u§ŒÕ¢ „ÃšÇ ¦Ç’à åXJ-T¢C. ÅŒªÃyÅŒ ÅŒT_.. 2 ¬ÇÅŒ¢ «Ÿ¿l …¢šð¢C. * 1998Ð99 ÊÕ¢* 2009Ð10 «ÕŸµ¿u Â颩ð.. ꢓŸ¿ “X¾¦µ¼ÕÅŒy «u§ŒÕ¢©ð ª½Â¹~º X¾Ÿ¿Õl „ÃšÇ 19]. «œÎf ÍçLx¢X¾Û© X¾Ÿ¿Õl ÅŒªÃyÅŒ “X¾¦µ¼ÕÅŒy «u§ŒÕ¢©ð ƒC 骢œî ²Än¯ÃEo ‚“¹-NÕ¢-ÍŒÕ-¹עC. * «Íäa Ÿ¿¬Ç¦l Âé¢-©ðÊÖ ¦µÇª½Åý „ä© Âî{x œÄ©-ª½xÅî §ŒáŸ¿l´-N-«Ö-¯Ã©Õ, ª½„ÃºÇ N«Ö-¯Ã©Õ, N«ÖÊ-„Ã-£¾Ç¹ ¯ö¹, •©Ç¢-ÅŒ-ªÃ_-«á©Õ, ¤òªÃ{ å£ÇLÂÃX¾d-ª½xÊÕ ÂíÊÕ-’î©Õ Í䧌Õ-ÊÕ¢C. ²ñ¢ÅŒ¢-’ÃÊÖ ÂíEo ‚§Œá-ŸµÄ-©ÊÕ ÅŒ§ŒÖ-ª½Õ-Íä-®¾Õ-Âî-ÊÕ¢C. * ƺy-²ÄYEo „ç៿{ …X¾-§çÖ-T¢-ÍŒ-ªÃ-Ÿ¿Êo Eª½g§ŒÕ¢ «©x D˜ãjÊ “X¾A-®¾p¢-Ÿ¿Ê ŸÄœËÂË ¦µÇª½Åý ®¾ÊoŸ¿l´¢ ÂÄÃLq …¢{Õ¢C. ƒ¢Ÿ¿Õ-Â¢ ‚ÂìÁ¢, ¯ä©, ®¾«á“Ÿ¿¢ OÕŸ¿ ÊÕ¢* ƺy-²ÄY-©ÊÕ “X¾§çÖ-T¢Íä ²Ä«Õ-ªÃnuEo ®¾«á-¤Ä-Jb¢-ÍŒÕ-¹×-¯ä¢-Ÿ¿ÕÂ¹× ÍŒª½u©Õ B®¾Õ¹ע-šð¢C. “X¾A-®¾p¢-Ÿ¿Ê ÆºÕ ŸÄœË Â¢ ¦µÇª½Åý \šÇ °œÎ-XÔ©ð 0.5 ¬ÇÅŒ¢ „äÕª½ Ȫ½Õa Íä²òh¢C. ®¾«Õ-®¾u©Õ * ‚§Œá-ŸµÄ© ÅŒ§ŒÖK Â¢ \ªÃp-˜ãjÊ ª½Â¹~º X¾J¬ðŸµ¿Ê ÆGµ-«%Cl´ ®¾¢®¾n (œÎ‚-ªý-œÎ„î) ª½Â¹~º ¬ÇÈ Æ«-®¾-ªÃ-©ÊÕ Bª½a-œ¿¢-©äŸ¿Õ. 70 ¬ÇÅŒ¢ „äÕª½ ‚§Œá-ŸµÄ-©ÊÕ C’¹Õ-«ÕA Í䮾Õ-Âî-„ÃLq «²òh¢C. * ¤ÄÂË-²Än-¯þÅî ¤òLæ®h «ÕÊ ª½Â¹~º ¦œçbšü ‡Â¹×ˆ„ä ƪá¯Ã.. …“’¹-„Ã-Ÿ¿¢åXj ¤òª½Õ æXª½ÕÅî Æ„çÕ-JÂà ÊÕ¢* ¦µÇK’à å®jE¹ ²Ä§ŒÕ¢ Æ¢Ÿ¿Õ-¹ע-šð¢C. ƒŸ¿¢Åà ÆCµ-ÂÃ-J¹ ¦œçb-šüÂ¹× ÆŸ¿Ê¢. ƒÂ¹ Íçj¯Ã ¦œçbšü N†¾-§ŒÖ-E-Âíæ®h «ÕÊ¢ C’¹-Ÿ¿Õ-œ¿ÕæX. ¨ \œÄC 10,640 Âî{x œÄ©ª½x „äÕª½ êšÇ-ªá¢-X¾Û©Õ •J-XÏ¢C. * «ÕÊ ¦©-’é ‚Ÿµ¿Õ-E-ÂÌ-¹-ª½º æX©-«¢’à ²Ä’¹ÕÅî¢C. Ÿ¿¬Ç-¦Çl© ÂË¢Ÿ¿ ÂíÊÕ-’î©Õ Íä®ÏÊ ¬ÁÅŒX¶¾áo©ä …¯Ãoªá. «ÕÊ §ŒáŸ¿l´ šÇu¢Â¹×©ðx ‡Â¹×ˆ« ¬ÇÅŒ¢.. ªÃ“A X¾Ü{ §ŒáŸÄl´-EÂË X¾E-ÂË-ªÃ«Û. ¤ÄÂú šÇu¢Â¹×©ðx 80] „äÕª½ ªÃ“A ®¾«Õ-§ŒÕ¢-©ðÊÖ ¤òªÃ-œ¿-’¹-©«Û. * 2010Ð11Åî ¤òLæ®h ’¹ÅŒ ¦œçb-šü©ð ª½Â¹~º ¦œçbšüÂ¹× 11.59] „äÕª½ êšÇ-ªá¢-X¾Û©Õ åXJ-’êá. \šÇ åXª½Õ’¹ÕÅŒÕÊo ®¾ªÃ-®¾J “Ÿ¿„îu-©sº¢ 11 ¬ÇÅŒ¢ „äÕª½ …¢šð¢C.

ª½£¾Ç-ŸÄ-ª½xÂ¹× X¶¾¾¾ªÃy-©ä-Ÿ¿Õ XÔ‡¢-°-‡-®ý-„çjÂË ª½Ö.24 „ä© Âî{Õx å£jÇ-Ÿ¿ªÃ-¦Ç-Ÿþ Ð -ÊÖu®ý-{Õ-œäªîœ¿Õf ª½„úÇ, ª½£¾Ç-ŸÄ-ª½Õ© ÆGµ-«%Cl´ Â¢ ÅÃèÇ ¦œçb-šü©ð ª½Ö.25,360 Âî{Õx êšÇ-ªá¢-Íê½Õ. 2011Ð12 êšÇ-ªá¢-X¾Û© ¹¢˜ä ƒC 14 ¬ÇÅŒ¢ ‡Â¹×ˆ«. ‡¯þ-å£Ç-Íý-œÎXÔ ŸÄyªÃ 2012Ð13©ð 8800 ÂË.OÕ. „äÕª½ ª½£¾Ç-ŸÄ-ª½Õ©Õ EJt¢ÍÃ-©E ©Â¹~u¢’à åX{Õd-¹×-¯Ãoª½Õ. “X¾¦µ¼ÕÅŒy wåXj„ä{Õ ¦µÇ’¹-²Äy-«ÖuEo “¤òÅŒq-£ÏÇ¢-Íä¢-Ÿ¿Õ¹×... šð©ü «®¾Ö©Õ Íäæ® ªîœ¿Õx, å£jÇ„ä© Eª½y-£¾Çº Â¢ NŸäQ „ú˕u ª½ÕºÇ©Õ (‡Âúq-˜ã-ª½o©ü ¹«Õ-J¥-§ŒÕ©ü ¦Çªî-ªá¢’ûqШ®ÔH) ÅçÍŒÕa-¹×-¯ä¢-Ÿ¿ÕÂ¹× ÆÊÕ«ÕA¢Íê½Õ. “X¾ŸµÄ-Ê-«Õ¢“A “’ÄþÕ ®¾œ¿Âú §çÖ•Ê (XÔ‡¢°‡-®ý„çj) ÂË¢Ÿ¿ ª½Ö.24000 Âî{Õx êšÇ-ªá¢-Íê½Õ. ’¹ÅŒ ¦œçbšü ¹¢˜ä ƒC 20 ¬ÇÅŒ¢ ‡Â¹×ˆ«. ƒD ¦µÇª½ÅŒ 'ŸÄJÑ:“X¾®¾ÕhÅŒ¢ ¦µÇª½-Åý©ð 33©Â¹~© ÂË©ð-OÕ-{ª½x „äÕª½ ªîœ¿Õx …¯Ãoªá. ªîœ¿f N®Ôhª½g¢ N†¾-§ŒÕ¢©ð “X¾X¾¢ÍŒ¢©ð ¦µÇª½-ÅýC 骢œî ²ÄnÊ¢. Æ„çÕ-JÂà „ç៿-šË²ÄnÊ¢©ð …¢C. «ÕÊ ªîœ¿x ¯çšü-«-ªýˆ©ð èÇB§ŒÕ ª½£¾ÇŸÄª½Õx, ªÃ†¾Z å£jÇ„ä©Õ, “X¾ŸµÄÊ >©Çx ª½£¾Ç-ŸÄª½Õx, “’ÃOÕº ªîœ¿Õx …¯Ãoªá. * ¦µÇª½-Åý©ð ÆÅŒu¢ÅŒ X¾ÛªÃ-ÅŒ-Ê„çÕi ªîœ¿Õf “’âœþ “{¢Âú ªîœ¿Õf. 16« ¬ÁÅÃ-¦l¢©ð 憪ý³Ä ®¾ÕJ DEo EJt¢Íê½Õ. * “X¾§ŒÖ-ºË-¹ש ª½„ÃºÇ 87 ¬ÇÅŒ¢, ®¾ª½Â¹× ª½„ÃºÇ 65 ¬ÇÅŒ¢ „äÕª½ ªîœ¿x ŸÄyªÃ¯ä ²Ä’¹ÕÅî¢C. * “X¾®¾ÕhÅŒ¢ ¦µÇª½-Åý©ð ªîœ¿xåXj ®¾Õ«Öª½Õ ª½Ö.20„ä© ©Â¹~© Âî{xÊÕ „ç*a-®¾Õh-¯Ãoª½Õ. ƒC ꢓŸ¿, ªÃ†¾Z “X¾¦µ¼Õ-ÅÃy© ¦œçb-šü©ð 3 ¬ÇÅŒ¢ ¹¯Ão Ō¹׈-«’à …¢šð¢C. ƪáÅä ªîœ¿xåXj «Íäa 骄çÊÖu 15.5 ¬ÇÅŒ¢ (ŸÄŸÄX¾Û 50„ä© Âî{Õx)’à …¢C. * 1998©ð ¯ÃšË ‡¯þ-œÎ\ “X¾¦µ¼ÕÅŒy¢ 5,846 ÂË©ð-OÕ-{ª½x ¤ñœ¿-„çjÊ ®¾yª½g ͌ŌÕ-ª½Õs´>, 7,300 ÂË©ð-OÕ-{ª½x ¤ñœ¿-„çjÊ …ÅŒh-ª½Ð-Ÿ¿-ÂË~º, Ō֪½ÕpÐ-X¾-Pa«Õ ª½£¾ÇŸÄª½xÊÕ ÍäX¾-šËd¢C. * 20 Âî{x «Õ¢CE ÆÊÕ-®¾¢-ŸµÄÊ¢ Íäæ® …Ÿäl-¬Á¢Åî 2000 ®¾¢«-ÅŒq-ª½¢©ð “X¾¦µ¼ÕÅŒy¢ “X¾ŸµÄÊ «Õ¢“A “’ÄþÕ ®¾œ¿Âú §çÖ•-ÊÊÕ “¤Äª½¢-Gµ¢-*¢C. “’ÃOÕº “¤Ä¢ÅéÊÕ «ÕJ¢-ÅŒ’à ‚Jn¹ «u«-®¾nÅî ÆÊÕ-®¾¢ŸµÄÊ¢ Í䧌Õ-œ¿-„äÕ DE …Ÿäl¬Á¢. * EªÃtº ©ð¤Ä©Õ, ª½„ÃºÇ åXª½’¹œ¿¢ «©x ªîœ¿Õx ÍÃ©Ç ÅŒyª½’à Ÿç¦s-A¢-{Õ-¯Ãoªá. «Õª½-«Õt-ÅŒÕ-©Â¹× ƒ®¾ÕhÊo EŸµ¿Õ©ðx 70 ¬ÇÅŒ¢ „äÕª½ ¹ØM© °ÅÃ-©ê ®¾J-¤ò-Åî¢C. ªîœ¿x©ð …Êo ©ð¤Ä-©ÊÕ ®¾J-Íä-§ŒÕ-œÄ-EÂË ¦µÇK «u§ŒÕ-«Õ-«ÛÅî¢C. ªÃ†¾Z¢©ð XÔ‡¢-°-‡-®ý„çjXÔ‡¢-°-‡-®ý-„çjÂË ®¾¢¦¢-Cµ¢* E¦¢-Ÿµ¿-Ê© ÍŒ“{¢©ð ªÃ†¾Z “X¾¦µ¼ÕÅŒy¢ ƒª½Õ-¹׈-¤ò-ªá¢C. «âœä@Áx ÊÕ¢< ª½£¾Ç-ŸÄ-ª½Õ-©Â¹× ŠÂ¹ˆ åXj²Ä ªÃ©äŸ¿Õ. ƪáÅä 2010Ð11©ð êšÇ-ªá¢-*Ê ª½Ö.429 Âî{x©ð ª½Ö.50 Âî{xÊÕ «¢ÅçÊ© EªÃt-ºÇ-EÂË „ç*a¢-Íê½Õ. 2012Ð13 ¦œçbšü©ð êšÇ-ªá¢-X¾Û©Õ åX¢*¯Ã... E¦¢-Ÿµ¿-Ê©Õ ®¾œ¿-Læ®h ÅŒX¾p ªÃ³ÄZ-EÂË ª½£¾Ç-ŸÄ-ª½Õ© ÂË¢Ÿ¿ EŸµ¿Õ©Õ ªÃ«Û.

©ð¤Ä©ä ¬Ç¤Ä©Õ å£jÇ-Ÿ¿ªÃ-¦Ç-Ÿþ Ð -ÊÖu®ý-{Õ-œä«Íäa ‚Jn¹ ®¾¢«-ÅŒqª½¢ ÊÕ¢* Ÿä¬Á “X¾•-©Â¹× X¾ÜJh ‚£¾Éª½¦µ¼“Ÿ¿-ÅŒÊÕ Â¹Lp¢-Íä¢-Ÿ¿ÕÂ¹× ê¢“Ÿ¿¢ ®¾Õ«á-È¢’à …¢Ÿ¿E ‚Jn¹ «Õ¢“A “X¾º¦ü ®¾p†¾d¢ Íä¬Çª½Õ. ‚£¾Éª½ ¦µ¼“Ÿ¿ÅŒ G©Õx Æ«Õ-©Õ-©ðÂË «æ®h «Íäa \œÄC ÆEo ª½Âé ‚£¾Éª½ ŸµÄ¯Ãu-©åXj ƒÍäa ªÃªáB ª½Ö.©Â¹~ Âî{Õx Nբ͌-«-ÍŒaE ÅÃèÇ ¦œçb-šü©ð Ƣ͌¯Ã „ä¬Çª½Õ. Ÿä¬Á •¯Ã-¦µÇ-©ðE 63.5 ¬ÇÅŒ¢ «Õ¢C ‚£¾É-ª½-¦µ¼-“Ÿ¿-ÅŒÊÕ £¾Ç¹׈’à ¤ñ¢Ÿ¿Õ-ÅÃ-ª½E ÅçL-¤Äª½Õ. «Íäa ‚Jn¹ ®¾¢«-ÅŒq-ª½¢©ð °œÎ-XÔ©ð ‚£¾Éª½¢,«u«-²Ä§ŒÕ¢ ÅŒC-ÅŒ-ªÃ-©Â¹× ƒÍäa ªÃªáBE 2 ¬ÇÅÃ-EÂË X¾J-NÕ-ÅŒ-«Õ-§äÕu©Ç ֲ͌Äh-«Õ-¯Ãoª½Õ. «âœä-@Áx©ð ¨ ¦µÇªÃEo 1.75¬ÇÅÃ-EÂË X¾J-NÕÅŒ¢ Í䧌Ö-©E, DE-Â¢ “X¾èÇ-X¾¢-XÏ-ºÌ-©ðE ©ð¤Ä-©ÊÕ ®¾J-Íä-§ŒÖLq …¢Ÿ¿E „ç©x-œË¢-Íê½Õ. «ÕÊ ªÃ†¾Z¢©ð.... “X¾èÇ X¾¢XÏºÌ «u«-®¾n©ð ¦µÇ’¹¢’à ªÃ†¾Z ¤ùª½-®¾-X¶¾-ªÃ© ¬ÇÈÂ¹× \šÇ 3.25 ©Â¹~© {ÊÕo© G§ŒÕu¢ ꢓŸ¿ “X¾¦µ¼ÕÅŒy¢ ƒ²òh¢C. ¨ „çáÅŒh¢ G§ŒÖuEo ®¾Gq-œÎåXj ꢓŸ¿¢ ªÃ³ÄZ-EÂË Æ¢Ÿ¿-èä-²òh¢C. OšËE 2.25 Âî{x Åç©x-ÂÃ-ª½Õf-ŸÄ-ª½Õ-©Â¹× ªÃ†¾Z “X¾¦µ¼ÕÅŒy¢ X¾¢XÏºÌ Íä²òh¢C. ¨ ®¾GqœÎ ÂË¢Ÿ¿ \šÇ ª½Ö.5500 Âî{x „äÕª½ ꢓŸ¿ “X¾¦µ¼ÕÅŒy¢ ¦µ¼J-²òh¢C. G§ŒÕu¢ X¾Ÿ±¿-¹¢åXj ꢓŸ¿-ªÃ†¾Z “X¾¦µ¼Õ-ÅÃy©Õ \šÇ ª½Ö.8„ä© Âî{xÊÕ «u§ŒÕ¢ Í䮾Õh-¯Ãoªá. 2012Ð13©ðÊÖ ƒŸä X¾J-®ÏnA …¢œ¿-«ÍŒÕa. ‚£¾É-ª½-¦µ¼-“Ÿ¿ÅŒ £¾Ç¹׈ Æ«Õ-©Õ-©ðÂË «*aÊ ÅŒªÃyÅŒ ¨ ¦µÇª½¢ «ÕJ-Âí¢ÅŒ åXª½-’¹-ÊÕ¢C. ©ÂË~ÅŒ “X¾•© C¬Á’Ã.. ƒD X¾§ŒÕÊ¢! 60©©ð ŸäQ§ŒÕ …ÅŒpAh ‚ŸµÄ-ª½¢’à èÇB§ŒÕ ‚£¾Éª½ NŸµÄÊ¢ …¢{Õ¢-Ÿ¿E “X¾¦µ¼ÕÅŒy¢ “X¾Â¹-šË¢-*¢C. ¨ „äÕª½Â¹× ‚£¾Éª½ ŸµÄ¯Ãu© æ®Â¹-ª½º, “X¾èÇ X¾¢XÏºÌ «u«-®¾n-©ÊÕ \ªÃp{Õ Í䧌՜¿¢, E©y-©ÊÕ åX¢ÍŒÕÂî«œ¿¢ «¢šË ÍŒª½u-©ÊÕ ÍäX¾-šÇdª½Õ. ¨ “¹«Õ¢©ð 1965©ð ¦µÇª½ÅŒ ‚£¾Éª½ ®¾¢®¾n (‡X¶ý-®Ô-‰)ÊÕ \ªÃp{Õ Íä¬Çª½Õ. * Åí©ÕÅŒ ‚£¾É-ªÃEo X¾{dº “¤Ä¢Åéðx Æ¢Ÿ¿Õ-¦Ç-{թ𠅢͌-œ¿¢Åî ¤Ä{Õ Ÿµ¿ª½©Õ ®Ïnª½¢’à …¢ÍŒ-œ¿¢åXj Ÿ¿%†Ïd ²ÄJ¢-Íê½Õ. ‚£¾Éª½ ŸµÄ¯Ãu© …ÅŒpAh åXª½-’¹{¢Åî 1970©©ð XԜ·®ý X¾JCµ N®¾h-J¢*.. æXŸ¿-©Â¹×, TJ-•-ÊÕ-©Â¹× ®¾GqœÎ ÂË¢Ÿ¿ A¢œË-T¢-•©Õ ƒ«y{¢ ‚ª½¢-Gµ¢-Íê½Õ. D¢Åî A¢œË T¢•© ®¾GqœÎ ÆÊoC “X¾¦µ¼ÕÅŒy «u§ŒÕ¢©ð “X¾ŸµÄ-¯Ã¢-¬Á¢’à Ō§ŒÖ-éªj¢C. 1997©ð Ÿä¬Á¢ „çáÅŒh¢ OÕŸ¿ ¦©-£ÔÇÊ «ªÃ_©Â¹× ‚£¾Éª½ X¾¢XÏ-ºÌE ÍäX¾-˜äd¢-Ÿ¿ÕÂ¹× ©ÂË~ÅŒ “X¾èÇ X¾¢XÏºÌ «u«®¾n (šÌXÔ-œÎ-‡-®ý)ÊÕ “¤Äª½¢-Gµ¢-Íê½Õ. šÌXÔ-œÎ-‡®ý ÂË¢Ÿ¿ ‚£¾É-ª½-ŸµÄ-¯Ãu-©ÊÕ Æ¢Ÿ¿Õ-¦Ç-{թ𠅢͌œ¿¢ ꢓŸ¿¢ NCµ.. OšËE Íø¹ œË¤ò© ŸÄyªÃ Æ¢C¢-ÍŒœ¿¢ ªÃ³ÄZ© ¦ÇŸµ¿uÅŒ. * HXÔ-‡©ü X¾J-Cµ-©ðE ÂîšË «Õ¢C 'æXŸ¿-©ðx-é©Çx æXŸ¿©Ñ Â¢ 2000 œË客-¦-ªý©ð Æ¢Åîu-Ÿ¿§ŒÕ ÆÊo§çÖ•Ê X¾Ÿ±¿-ÂÃEo “X¾„ä-¬Á-åX-šÇdª½Õ. ÅŒªÃyÅŒDEo 2.43 Âî{x «Õ¢CÂË N®¾h-J¢-Íê½Õ. * “X¾®¾ÕhÅŒ¢ Ÿä¬Á¢©ð 50 ©Â¹~-©Â¹× åXj’à Íø¹ œË¤ò©Õ-¯Ãoªá. ®¾«Õ-®¾u-©ä-NÕšË? * ®¾GqœÎ ŸµÄÊu¢©ð 55] ŸÄJ «ÕRx-¤ò-Åî¢C. * “X¾¦µ¼ÕÅŒy¢ åXœ¿Õ-ÅŒÕÊo «u§ŒÕ¢©ð E•¢’à ƪ½Õ|-©ãjÊ ©ÂË~ÅŒ ’¹%£¾É-©ÊÕ Í䪽Õ-Åî¢C: ê«©¢ 29] * NÕ’¹Åà 71]©ð 28] ÆŸ¿-ÊX¾Û «u§ŒÖ© ÂË¢Ÿ¿, 43] Ɠ¹«Õ «ÕRx¢-X¾Û© ÂË¢Ÿ¿ ¤òÅî¢C. ¯Ã®Ï-ª½Â¹¢ B®Ï-¹{Õd æXŸ¿©Õ, ŸÄJ-“Ÿ¿u-êªÈ ¹¢˜ä C’¹Õ-«Ê …Êo ’¹%£¾É©ðx ê«©¢ 61 ¬ÇÅŒ¢ ’¹%£¾É©Õ «Ö“ÅŒ„äÕ “X¾èÇ X¾¢XÏ-ºÌE …X¾-§çÖ-T¢-ÍŒÕ-¹ע-{Õ-¯Ãoªá. ƒÅŒ-ª½“Åà Âê½-ºÇ-©Åî ¤Ä{ÕРꪆ¾¯þ Ÿ¿ÕÂÃ-ºÇ© ŸÄyªÃ ƒ®¾Õh-ÊoC ¯Ã®Ï-ª½Â¹¢ ŸµÄÊu-«ÕÊo Ê«Õt¹¢ ¦©¢’à …¢œ¿{¢ Â̩¹¢. ŸÄJ--“Ÿ¿uêªÈ ÂË¢ŸÄOÕŸÄ * ©ÂË~ÅŒ HXÔ-‡©ü ¹×{Õ¢-¦Ç-©ÊÕ EªÃl´-J¢-ÍŒ{¢ ÆA-åXŸ¿l ®¾«Õ-®¾u’à Ō§ŒÖ-éªj¢C. æXŸ¿-J¹ Ƣ͌-¯Ã© ‚ŸµÄª½¢’à “X¾ºÇ-R¹ ®¾¢X¶¾Õ¢ ‚§ŒÖ ªÃ³ÄZ©ðx HXÔ-‡©ü •¯Ã¦µÇÊÕ ’¹ÕJh¢-*¢C. ƪáÅä ©Gl´-ŸÄ-ª½Õ© ’¹ÕJh¢X¾Û «Ö“ÅŒ¢ ªÃ†¾Z “X¾¦µ¼Õ-ÅÃy©Õ ÍäX¾-šÇdªá. DE«©x HXÔ-‡©ü X¾J-Cµ-©ðÂË «Íäa ¹×{Õ¢-¦Ç© ®¾¢ÈuÊÕ 6.52 Âî{Õx’à “X¾ºÇ-R¹ ®¾¢X¶¾Õ¢ Eª½l´J¢ÍŒ’Ã.. ªÃ†¾Z “X¾¦µ¼Õ-ÅÃy©Õ 11.12 Âî{x HXÔ-‡©ü Âê½Õf-©ÊÕ ƒÍÃaªá. ƒ©Ç¢šË ÅäœÄ©Õ ÅŒNÕ-@Á-¯Ãœ¿Õ, ‚¢“Ÿµ¿“X¾-Ÿä¬ü, ¹ªÃg-{¹, ŠœË¬Ç, «ÕŸµ¿u-“X¾-Ÿä-¬ü-©©ð ÍÃ©Ç ‡Â¹×ˆ«. * 2004©ð •J-TÊ èÇB§ŒÕ ¬Ç¢X¾Û©ü ®¾êªy “’ë֩ðx 40], X¾{d-ºÇ©ðx 27] HXÔ-‡-©ü’à ’¹ÕJh¢-Íí-ÍŒaE ÅäLæ®hÐ «Õªî-„çjX¾Û ÂíEo ®¾êªy©ðx OšËE «ª½-®¾’à 68], 51]’à Íç¦Õ-ÅŒÕ-¯Ãoª½Õ. ŸÄJ“Ÿ¿u êªÈÂ¹× ÂíCl’à åXj¯Ã, ÂË¢ŸÄ …Êo-„Ã-JE ’¹ÕJh¢-ÍŒ{¢ «ÕK ¹†¾d¢’à Ō§ŒÖ-éªj¢C. Ê©Õ-’¹Õ-ÅŒÕÊo X¾J-³Äˆ-ªÃ©Õ * §ŒâXÔ\ ‚£¾Éª½ ¦µ¼“Ÿ¿Åà G©Õx ¯äX¾-Ÿ±¿u¢©ð “X¾èÇ X¾¢XÏ-ºÌE ‡©Ç ¹{Õd-C{d¢ Í秌Öu-©-ÊoC ÍŒª½a-F-§ŒÖ¢-¬Á¢’à Ō§ŒÖ-éªj¢C. ͵ŒBh-®ý-’¹-œµþ©ð „çáÅŒh¢ æ®Â¹-ª½º, X¾¢XÏºÌ “X¾“ÂË-§ŒÕ-Ê¢Åà ¹¢X¾Üu-{-K-¹-J¢-ÍŒ{¢ ŸÄyªÃ Ɠ¹-«Ö©Õ ÅŒ’Ã_-§ŒÕE ’¹ÕJh¢-Íê½Õ. ¹ØX¾ÊÕx èÇK Í䧌Õ{¢, ¦§çÖ-„çÕ-“šËÂú Âê½Õf© «¢šË ª½Â¹-ª½-Âé «ÖªÃ_-©åXj ÍŒª½a©Õ Ê©Õ-’¹Õ-ÅŒÖ¯ä …¯Ãoªá. ‚£¾É-ª½-¦µ¼“Ÿ¿Åä ©Â¹~u¢''Ÿä¬Á¢-©ðE æXŸ¿-©¢-Ÿ¿-JÂÌ ÍŒ{d-¦-Ÿ¿l´-„çÕiÊ ‚£¾É-ª½-¦µ¼-“Ÿ¿ÅŒ ¹Lp¢-ÍÃ-©E «Ö “X¾¦µ¼ÕÅŒy¢ ©Â¹~u¢’à åX{Õd-Âí¢C. «áÈu¢’à Eª½Õ-æX-Ÿ¿©Õ, Ÿ¿Õª½s´-©Õ-©Â¹× Æ¢œ¿’à E©-„Ã-©-ÊoŸä ©Â¹~u¢. èÇB§ŒÕ ‚£¾É-ª½-¦µ¼-“Ÿ¿ÅŒ G©ÕxÐ2011 ƒX¾Ûpœ¿Õ ¤Äª½x-„çÕ¢{Õ ²Änªâ-®¾¢X¶¾Õ¢ X¾J-Q-©-Ê©ð …¢C. ‚£¾É-ª½-¦µ¼-“Ÿ¿ÅŒ G©Õx …Ÿäl-¬Ç-©ÊÕ ®¾«Õ-ª½n¢’à ¯çª½-„ä-ª½a-œÄ-EÂË ‚ŸµÄªý ‚ŸµÄ-JÅŒ “X¾èÇ-X¾¢-XÏºÌ «u«-®¾nÊÕ \ªÃp{Õ Íä²Äh¢. “X¾èÇ X¾¢XÏºÌ «u«-®¾nÊÕ Â¹¢X¾Üu-šÌ-¹-J¢-ÍŒ-œÄ-EÂË èÇB-§ŒÕ-®¾-«Ö-Íê½ «u«®¾nÊÕ ª½Ö¤ñ¢-C²Äh¢. ¨ \œÄC œË客-¦ªý ¯ÃšËÂË ƒC X¾E “¤Äª½¢-Gµ-®¾Õh¢CÑÑ ÆE ‚Jn-¹-«Õ¢“A “X¾º¦ü «áÈKb ÅŒÊ ¦œçbšü “X¾®¾¢-’¹¢©ð æXªíˆ-¯Ãoª½Õ. èÇB§ŒÕ ‚£¾É-ª½-¬ÁÙCl´ Âê½u-“¹«Õ¢ * ªÃ†¾Z “X¾¦µ¼Õ-ÅÃy© ®¾£¾Ç-ÂÃ-ª½¢Åî «Íäa ‚Jn¹ ®¾¢«ÅŒqª½¢©ð èÇB§ŒÕ ‚£¾Éª½ ¬ÁÙCl´ Âê½u-“¹-«ÖEo ÍäX¾-šÇd-©E ꢓŸ¿¢ “X¾A-¤Ä-C¢-*¢C. ƒ¢Ÿ¿Õ©ð ¦µÇ’¹¢’à ªÃ³ÄZ-©Â¹× ²Ä¢êÂA¹, ª½„úÇ, E©y «®¾-Ōթ ®¾£¾Ç-ÂÃ-ªÃEo Æ¢C-®¾Õh¢C. * ’¹ÅŒ ‰Ÿä-@ÁÙx’à 8 ¬ÇÅŒ¢ «%Cl´ ²ÄCµ-®¾ÕhÊo ‚£¾É-ª½-¬ÁÙCl´ X¾J-“¬Á-«ÕÂ¹× 2012Ð13 ‚Jn-¹-®¾¢-«-ÅŒq-ªÃ-EÂË ª½Ö.660 Âî{Õx êšÇ-ªá¢-X¾Û©Õ •J-¤Äª½Õ. 2011Ð12©ð ƒC ª½Ö.600 Âî{Õx. * èÇB§ŒÕ ¤ù†Ïd-ÂÃ-£¾Éª½ X¾ª½u-„ä-¹~º ¦Öuªî “X¾Âê½¢.. ¦µÇª½-B-§Œáœ¿Õ ®¾ªÃ-®¾-JÊ ªîVÂ¹× 400 “’ë᩠Ō%º-ŸµÄ-¯Ãu©Õ, 35 “’ë᩠X¾X¾Ûp ŸµÄ¯Ãu©Õ B®¾Õ-Âî-„ÃL. 2009©ð 407 “’ë᩠Ō%º-ŸµÄ-¯Ãu©Õ, 37 “’ë᩠X¾X¾Ûp-ŸµÄ-¯Ãu© „äÕª½ ÅŒ©-®¾J ©¦µ¼uÅŒ …¢C. ƪáÅä ƒ¢Ÿ¿Õ©ð ‚£¾Éª½ ŸµÄ¯Ãu© X¾¢XÏ-ºÌE X¾J-’¹-º-Ê-©ðÂË B®¾Õ-Âî-©äŸ¿Õ. Ō¹׈« ‚ŸÄ-§ŒÖ©Õ, ÂíÊÕ-’î©Õ ¬ÁÂËh©ð ÅäœÄ©Õ, ÆCµÂ¹ Ÿµ¿ª½©Õ, «©x ÅŒT-ÊEo ŸµÄ¯Ãu-©ÊÕ ¤ñ¢Ÿ¿©äª½Õ. OJÂË ‚£¾Éª½ ŸµÄ¯Ãu©Õ Æ¢Ÿ¿Õ-¦Ç-{թ𠅢͌-œÄ-EÂË “X¾¦µ¼ÕÅŒy¢ ÍŒª½u©Õ ÍäX¾-šËd¢C. èÇB§ŒÕ ‚£¾Éª½ ¦µ¼“Ÿ¿ÅŒ ÍŒ{d¢ ²òE§ŒÖ ’âDµ ¯äÅŒ%-ÅŒy¢-©ðE èÇB§ŒÕ ®¾©£¾É «Õ¢œ¿L (‡¯þ-\®Ô) “X¾A-¤Ä-C¢-*Ê ¨ G©ÕxÊÕ ’¹ÅŒ œË客¦-ªý©ð ꢓŸ¿ êÂG-¯çšü ‚„çÖ-C¢*, ©ðÂú-®¾-¦µ¼©ðÂË “X¾„ä-¬Á-åX-šËd¢C. DE-«©x ‚£¾Éª½ ŸµÄ¯Ãu©Õ Æ¢Ÿ¿Õ-Âî-«œ¿¢ ÍŒ{d-¦Ÿ¿l´ £¾Ç¹׈ Æ«Û-ŌբC. * “¤ÄŸµÄÊu êÂ{-TK ¹×{Õ¢-¦Ç©ðx “X¾A «uÂËhÂË ¯ç©-¯ç©Ç 7 ÂË©ð© ÍíX¾ÛpÊ G§ŒÕu¢ (ª½Ö.3/ÂË©ð), ’¿Õ-«Õ©Õ (ª½Ö.2/ÂË©ð) «áŌ¹ ŸµÄÊu¢ (ª½Ö.1/ÂË©ð) Æ¢Ÿ¿Õ-Âî-«-œÄ-EÂË Æª½|ÅŒ …¢{Õ¢C. * ²ÄŸµÄ-ª½º êÂ{-TK X¾J-Cµ-©ðE «uÂËh ¹F®¾¢ 3 ÂË©ð© ŸµÄ¯ÃuEo, ¹F®¾ «ÕŸ¿lÅŒÕ Ÿµ¿ª½©ð 50 ¬ÇÅÃ-EÂË Nբ͌E êª{ÕÅî ¤ñ¢Ÿ¿Õ-Åê½Õ. “X¾A ’¹Js´-ºËÂË, ¤ÄLÍäa ÅŒLxÂË.. “X¾®¾-„Ã-Ê¢-ÅŒª½¢ 6 ¯ç©© ¤Ä{Õ Æ¢’¹-¯þ-„Ã-œÎ© ŸÄyªÃ …*ÅŒ ¦µð•Ê¢ Æ¢Ÿ¿Õ-ŌբC. * ‚ª½Õ ¯ç©© ÊÕ¢* ‚êª@Áx «ÕŸµ¿u «§ŒÕ®¾Õ *¯Ãoª½Õ©Â¹× Æ¢’¹-¯þ-„Ã-œÎ© ŸÄyªÃ …*ÅŒ ¦µð•Ê¢ Æ¢C²Ähª½Õ. 6 \@Áx ÊÕ¢* 14 \@Áx «§ŒÕ®¾Õq *¯Ão-ª½Õ-©Â¹× ¦œË ÅçJ-*Ê ªîV©ðx «ÕŸµÄu£¾Ço ¦µð•Ê¢ åXœ¿Åê½Õ. * ²ÄŸµÄ-ª½º X¾J-®Ïn-Ōթðx ‚£¾É-ª½-ŸµÄ-¯Ãu-©Õ’ÃF, ¦µð•-Ê¢-’ÃF Æ¢C¢-ÍŒ-©ä-¹-¤òÅä ®¾¢¦¢-CµÅŒ ªÃ†¾Z “X¾¦µ¼ÕÅŒy¢ '‚£¾Éª½ ¦µ¼“Ÿ¿ÅŒ ¦µ¼ÅŒu¢Ñ Æ¢C-®¾Õh¢C. * ¨ X¾Ÿ±¿-ÂÃ-EÂË ª½Ö.1.12 ©Â¹~© Âî{Õx Æ«-®¾-ª½«Õ«ÛŌբ-Ÿ¿E Ƣ͌¯Ã. Ð ÊÖu®ý{Õœä “X¾Åäu¹ N¦µÇ’¹¢

¦ÅŒÕ-¹×-Åç-ª½Õ-«ÛÂ¹× ¦µ¼ªî²Ä! …¤Ä-Cµ-£¾ÉOÕ X¾Ÿ±¿-ÂÃ-EÂË ª½Ö.33„ä© Âî{Õx å£jÇ-Ÿ¿ªÃ-¦Ç-Ÿþ, -ÊÖu®ý-{Õ-œä: §ŒâXÔ\ “X¾¦µ¼ÕÅŒy¢ “X¾A-³Äe-ÅŒt-¹¢’à “X¾„ä-¬Á-åX-šËdÊ «Õ£¾É-ÅÃt-’âDµ “’ÃOÕº …¤ÄCµ £¾ÉOÕ X¾Ÿ±¿ÂÃEÂË ¨ ¦œçb-šü©ð ª½Ö.33„ä© Âî{Õx êšÇ-ªá¢-Íê½Õ. ¨ X¾Ÿ±¿Â¹¢ “’ÃOÕº “X¾•© ¦ÅŒÕ-¹×-Åç-ª½Õ-«ÛÂ¹× ¦µ¼ªî²Ä ƒ*a¢-Ÿ¿E, æXŸ¿© °«-Ê¢åXj ²ÄÊÕ-¹ة “X¾¦µÇ«¢ ÍŒÖXÏ¢Ÿ¿E “X¾º¦ü ÅŒÊ ¦œçbšü “X¾®¾¢-’¹¢©ð æXªíˆ-¯Ãoª½Õ. X¾E-©ä¹, E®¾p%-£¾ÇÅî «©®¾©Õ „ç@ìx-„ÃJ ®¾¢Èu ÅŒT_-¤ò-ªá¢-Ÿ¿-¯Ãoª½Õ. Hœ¿Õ ¦µ¼Ö«á©Ö ²Ä’¹Õ-©ðÂË «ÍÃa-§ŒÕE Íç¤Äpª½Õ. ƪáÅä ¨ X¾ÊÕ© ŸÄyªÃ «ÕJ¢ÅŒ ¯Ãºu-„çÕiÊ ‚®¾Õh-©ÊÕ \ª½p-ª½-ÍŒÕ-Âî-„ÃLq …¢Ÿ¿E «Õ¢“A ÆGµ-“¤Ä-§ŒÕ-X¾-œÄfª½Õ. …¤ÄCµ êšÇ-ªá¢-X¾Û©Õ... * 2011Ð12©ð... ª½Ö.40„ä© Âî{Õx * ®¾«-J¢-*Ê Æ¢ÍŒ¯Ã... ª½Ö.31 „ä©-Âî{Õx * 2012Ð13©ð ... ª½Ö.33„ä© Âî{Õx §ŒâXÔ-\Â¹× -«ÜXÏJ... …¤ÄCµ £¾ÉOÕ 2006 X¶Ï“¦-«J 2Ê §ŒâXÔ\ ®¾ªÃˆª½Õ.. èÇB§ŒÕ “’ÃOÕº …¤ÄCµ £¾ÉOÕ X¾Ÿ±¿-ÂÃEo (‡¯þ-‚-ªý-¨-°\) ÆʢŌX¾Û-ª½¢©ð ©Ç¢ÍµŒ-Ê¢’à “¤Äª½¢-Gµ¢-*¢C. ’¹ÅŒ Ÿ¿¬Ç¦l Â颩𠦵Ǫ½-Åý©ð ÍäX¾-šËdÊ ÆA-åXŸ¿l X¾Ÿ±¿Â¹¢ ƒŸä. “’ÃOÕº “¤Ä¢ÅÃ-©ðxE “X¾•© °«¯î¤Ä-CµÂË ¦µ¼“Ÿ¿-ÅŒÊÕ „çÕª½Õ-’¹Õ-X¾-ª½-ÍŒœ¿¢, ÂíÊÕ’î©Õ ¬ÁÂËhE „çÕª½Õ-’¹Õ-X¾-ª½-ÍŒœ¿¢, «©-®¾-©ÊÕ ÅŒT_¢ÍŒœ¿¢ ¨ X¾Ÿ±¿Â¹¢ “X¾ŸµÄÊ …Ÿäl¬Á¢. 2009, ÆÂîd-¦ªý 2Ê ¨ X¾Ÿ±¿Â¹¢ æXª½ÕÊÕ «Õ£¾ÉÅÃt ’âDµ èÇB§ŒÕ “’ÃOÕº …¤ÄCµ £¾ÉOÕ X¾Ÿ±¿Â¹¢ (‡¢°-‡-¯þ-‚-ªý-¨°)’à «ÖªÃaª½Õ. -…-¤Ä--CµÂË X¾Ü-<... Æ«Õ©Õ ƒ©Ç.. “’ÃOÕº “¤Ä¢Åéðx ¯çjX¾Û-ºu¢-©äE ¬ÇK-ª½Â¹ “¬Á«ÕÅî ¹؜ËÊ X¾EE Í䧌Õ-œÄ-EÂË ®ÏŸ¿l´-X¾œä «§çÖ•-ÊÕ©Õ “’Ã«Õ X¾¢ÍÃ-§ŒÕ-B©ð ÅŒ«Õ æXª½ÕÊÕ Ê„çÖŸ¿Õ Í䮾Õ-Âî-„ÃL. * DEo X¾J-Q-L¢-Íù, „ÃJÂË èǦü Âê½ÕfÊÕ 15 ªîV-©ðx’à X¾¢ÍÃ-§ŒÕB «Õ¢Wª½Õ Í䮾Õh¢C. èǦü Âê½Õf ¤ñ¢C-Ê-„ê½Õ X¾E Â¢ «ÕSx Ÿ¿ª½-‘Ç®¾Õh Í䮾Õ-Âî-„ÃLq …¢{Õ¢C. ‚ ÅŒªÃyÅŒ 15 ªîV-©ðx’à Ÿ¿ª½‘Ç®¾Õh ŸÄª½ÕÂ¹× X¾EE ¹Lp¢-ÍÃLq …¢{Õ¢C. * X¾EE “’ëÖ-EÂË 5 ÂË©ð-OÕ-{ª½x Ÿ¿Öª½¢©ð ¹Lp¢ÍÃL. Æ¢ÅŒÂ¹× NÕ¢*Åä 10 ¬ÇÅŒ¢ „äÕª½ ÆŸ¿-Ê¢’à ÍçLx¢-ÍÃLq …¢{Õ¢C. * 15 ªîV-©ðx’à X¾E ¹Lp¢-ÍŒ-©ä-¹ע˜ä Eª½Õ-Ÿîu’¹ ¦µ¼%AE ÍçLx¢-ÍÃL. * ÂÃJt-¹×-©Â¹× „äÅŒ-¯Ã-©ÊÕ ê¢“Ÿ¿ “X¾¦µ¼ÕÅŒy¢ ÍçLx®¾Õh¢C. Eª½Õ-Ÿîu’¹ ¦µ¼%AE ªÃ†¾Z “X¾¦µ¼ÕÅŒy¢ ÍçLx¢-ÍÃL. * X¾Ÿ±¿-¹¢åXj “’ëÕ-®¾-¦µ¼©Õ ²Ä«Ö->¹ ‚œËšü Eª½y£ÏÇ¢ÍÃL.

NŸ¿ÕuÅýÂ¹× '¬ÁÂËhÑå£jÇ-Ÿ¿ªÃ-¦Ç-Ÿþ, -ÊÖu-®ý-{Õ-œä: ®¾¢Â~î-¦µ¼¢©ð *¹׈-¹×Êo NŸ¿ÕuÅý ª½¢’Ã-EÂË ‚Jn-¹-«Õ¢“A “X¾º¦ü «áÈKb …X¾-¬Á-«ÕÊ ÍŒª½u©Õ ÍäX¾-šÇdª½Õ. ÅÃèÇ ¦œçb-šü©ð X¾©Õ Åêá-©Ç©Õ Æ¢C¢-Íê½Õ. NŸ¿ÕuÅý ¤ñŸ¿ÕX¾ÛÊÕ “¤òÅŒq-£ÏÇ¢Íä C¬Á’à Ɯ¿Õ-’¹Õ©Õ „ä¬Çª½Õ. …ÅŒpAh ꢓŸÄ-©Â¹× ¦£¾Ý@Á “X¾§çÖ-•-¯ÃLo ¹Lp¢-Íê½Õ. NŸ¿ÕuÅý ª½¢’ÃEo B“«¢’à „äCµ-®¾ÕhÊo ƒ¢Ÿµ¿Ê Âíª½ÅŒ, EŸµ¿Õ© ®¾«Õ®¾uÊÕ Ÿ¿%†Ïd©ð åX{Õd-¹×E “X¾A-¤Ä-Ÿ¿-Ê©Õ ª½Ö¤ñ¢-C¢-*-Ê{Õx ¦µÇN-®¾Õh-¯Ãoª½Õ. ÅÃèÇ ¦œçbšü “X¾A-¤Ä-Ÿ¿-Ê©Õ NŸ¿ÕuÅý ª½¢’Ã-EÂË Dª½`-ÂÃ-©¢©ð Åp-œä-„ä-ÊF, *«-JÂË NE-§çÖ-’¹-ŸÄ-ª½Õœ¿Ö “X¾§çÖ-•Ê¢ ¤ñ¢Ÿ¿Õ-ÅÃ-ª½E NŸ¿ÕuÅý …ÅŒp-Ah-ŸÄ-ª½Õ© ®¾¢X¶¾Õ¢ (\XÔXÔ) æXªíˆ¢C. ¦œçb-šü©ð Íä®ÏÊ “X¾A-¤Ä-Ÿ¿-Ê-L„ä.. * NŸ¿ÕuÅýÊÕ ¤ñŸ¿ÕX¾Û Íäæ® ¦©Õs©Õ, ƒÅŒª½ ²ÄŸµ¿¯Ã©Åî-¤Ä{Õ „ÃšË ÅŒ§ŒÖK ꢓŸÄ-©Â¹× ªÃªá-B©Õ, NÕÊ-£¾É-ªá¢-X¾Û©Õ * ¤¶òxªî-客šü ¦©Õs(-®Ô-‡-X¶ý-‡©ü)©ðx …X¾-§çÖ-T¢Íä ª½²Ä-§ŒÕÊ X¾ÜÅŒÂ¹× Â¹®¾d„þÕq ®¾Õ¢Â¹¢ ÊÕ¢* X¾ÜJh NÕÊ-£¾É-ªá¢X¾Û * ‡©ü-¨œÎ ¦©Õs-©åXj ‡éÂjqèü ®¾Õ¢Â¹¢ 6 ¬ÇÅŒ¢ ÅŒT_¢X¾Û * NŸ¿ÕuÅý “¤Äèã-¹×d© Â¢ C’¹Õ-«ÕA Í䮾Õ-Â¹×¯ä ƒ¢Ÿµ¿-Ê¢åXj ¹®¾d„þÕq ®¾Õ¢ÂÃ-EÂË NÕÊ-£¾É-ªá¢X¾Û ƒÍÃaª½Õ. NŸäQ EŸµ¿Õ-©åXj ©ãOE ÅŒT_¢-Íä¢-Ÿ¿ÕÂ¹× “X¾A-¤Ä-C¢-Íê½Õ. * NŸ¿ÕuÅý ª½¢’¹¢ X¾ÊÕo-ª½-£ÏÇÅŒ ¦Ç¢œ¿x X¾J-NÕ-AE ª½Ö.5 „ä© Âî{x ÊÕ¢* ª½Ö.10 „ä© Âî{xÂ¹× åX¢Íê½Õ. * ¦ï’¹Õ_ Ÿµ¿ª½©Õ «Õ¢œË-¤ò-Ōբ-œ¿-{¢Åî Ÿ±¿ª½t©ü NŸ¿ÕuÅý …ÅŒp-Ah-ŸÄª½Õ©åXj ŠAh-œËE ÅŒT_¢-Íä¢-Ÿ¿ÕÂ¹× Â¹®¾d„þÕq ®¾Õ¢Â¹¢ ÊÕ¢* X¾ÜJh NÕÊ-£¾É-ªá¢X¾Û ¹Lp¢-Íê½Õ. * NŸ¿Õu-Ÿ¿Õ-ÅŒpAh ꢓŸÄ©ðx „Ãœä ƒ¢Ÿµ¿-¯Ã©Õ.. ®¾£¾Ç-•-„Ã-§Œá«Û, LÂËy-åX¶jœþ ¯ÃÍŒÕ-ª½©ü ’Ãu®ý (‡©ü-‡-¯þ°), §Œáêª-E§ŒÕ¢, ®Ï¢˜ãªýf §Œáêª-E§ŒÕ¢ œçj‚-éÂjqœþ (®¾£¾Ç•, ’¹ÕR-¹© ª½ÖX¾¢)©Â¹× X¾ÜJh-²Än-ªá©ð ®¾Õ¢Â¹¢ NÕÊ-£¾É-ªá¢-X¾Û©Õ ƒ²Ähª½Õ. * ²ùª½ NŸ¿Õu-Ÿ¿Õ-ÅŒpAh “¤Äèã-¹×d-©Â¹× Æ«-®¾-ª½-«Õ§äÕu §ŒÕ¢“ÅŒ-²Ä-«Õ“T åXj¯Ã ªÃªá-B©Õ * NŸ¿Õu-Ÿ¿Õ-ÅŒpAh ꢓŸÄ-©Â¹× šÇÂúq £¾ÉLœä ’¹œ¿Õ-«ÛÊÕ «Õªî \œÄC ¤ñœË-T®¾Öh *«J ÅäDE 2013, «ÖJa 31’à Eª½l´-J¢-Íê½Õ. Ÿ±¿ª½t©ü åXJ-T¢C.. •© NŸ¿ÕuÅŒÕh „çÊ-¹-¦-œË¢C …ÅÃp-Ÿ¿Ê ª½¢’é „ÃK’à ֮͌Ï-Ê-X¾Ûpœ¿ÕÐ 1950©©ð 51 ¬ÇÅŒ¢ …Êo Ÿ±¿ª½t©ü NŸ¿ÕuÅŒÕh 2008 ¯ÃšËÂË 83.1 ¬ÇÅÃ-EÂË åXJ-T¢C. ƒŸä ®¾«Õ-§ŒÕ¢©ð •© NŸ¿ÕuÅý 49 ¬ÇÅŒ¢ ÊÕ¢* 14.9 ¬ÇÅÃ-EÂË X¾œË-¤ò-ªá¢C.wåXj„ä-{Õ©ð «®¾Õh-Êo-Ÿ¿¢ÅÃ Â¹ØœÄ Ÿ±¿ª½t©ü NŸ¿ÕuÅäh. œË«Ö¢-œ¿Õ©ð å£ÇÍŒÕa-ÅŒ-’¹Õ_-©ÊÕ ¦šËd ÍŒÖæ®hÐ •© NŸ¿Õu-ÅŒÕhÂ¹× ÆŸ¿-ÊX¾Û “X¾§çÖ-•-¯Ã-©Õ¯Ão Â¹ØœÄ œÄu¢© EªÃtº¢, X¾ªÃu-«-ª½ºÐ EªÃy-®Ï-Ōթ «u«-£¾É-ªÃ© «¢šË „Ã{-Eo¢šË Ÿ¿%³Ädu …ÅÃp-Ÿ¿Ê ¹†¾d-«Õ-«ÛÅŒÖ, •© NŸ¿ÕuÅŒÕh „çÊ-¹-¦Ç{ X¾œ¿Õ-Åî¢C. ‚C©ð Æ¢Åà “X¾¦µ¼Õ-ÅŒy„äÕ …ÅŒpAh, ®¾ª½-X¶¾ªÃ, X¾¢XÏºÌ N¦µÇ-’é «ÕŸµ¿u ®¾¢X¾Ü-ª½g-„çÕiÊ ®¾«Õ-Êy§ŒÕ¢ …¢˜ä¯ä NŸ¿ÕuÅý Eª½y-£¾Çº ²ÄŸµ¿u¢ ÂæšËd ‚C ÊÕ¢< DEo “X¾¦µ¼ÕÅŒy ª½¢’¹¢-©ð¯ä, NŸ¿ÕuÅý ¦ðª½Õf©Õ, œË¤Ä-ªýd-„çÕ¢-šü©ä Eª½y-£ÏÇ®¾Öh «ÍÃaªá. “¤Ä¢B§ŒÕ ÆGµ-«%-Cl´ÂË NŸ¿ÕuÅý Â̩¹¢ Âë{¢; ’¹%£¾Ç, «u«-²Ä§ŒÕ Æ«-®¾-ªÃ-©Â¹× Ō¹׈« Ÿµ¿ª½Â¹× NŸ¿ÕuÅý ƒ„Ãy-©Êo ªÃ•-Â̧ŒÕ ŠAh@ÁÙx åXª½Õ-’¹Õ-Ōբ-œ¿{¢.. ƒ{Õ-«¢šË “¤ÄŸµÄ-Êu-ÅŒ-©-Eo¢šË Ÿ¿%³Ädu NŸ¿Õu-ÅýÊÕ …«ÕtœË èÇG-Åé𠅢Íê½Õ. ¨ ª½¢’¹¢ ÆGµ-«%-Cl´ÂË “X¾ŸµÄ-Ê¢’à ꢓŸ¿ “X¾ºÇ-RÂà “’â{Õx ÍÃ©Ç Ÿî£¾ÇŸ¿¢ Íä¬Çªá. DE©ð ¦µÇ’¹¢’à ‡Fd-XÔ®Ô, ‡¯þ-å£Ç-Íý-XÔ®Ô, XÔ°-®Ô-‰-‡©ü, ‡¯þ-XÔ-®Ô-‰-‡©ü «¢šË “X¾¦µ¼ÕÅŒy ª½¢’¹ ®¾¢®¾n-©-Åî-¤Ä{Õ “’ÃOÕº NŸ¿Õu-D-¹-ª½º Â¢ 'ª½Öª½©ü ‡©-ÂËZ-X¶Ï-êÂ-†¾¯þ Âêíp-êª-†¾¯þÑ «¢šËN Æ®Ïh-ÅŒy¢-©ðÂË «ÍÃaªá. ÅŒªÃyÅŒ ®¾¢“X¾-ŸÄ-§äÕ-ÅŒª½ «ÖªÃ_©ðx ƒ¢Ÿµ¿Ê …ÅŒpAh Â¢ 'ƒ¢œË-§ŒÕ¯þ éªÊÖu-«-¦Õ©ü ‡ÊKb œç«-©-Xý-„çÕ¢šü \èãFq LNÕ-˜ãœþÑ «¢šËO ‚N-ª½s´-N¢-Íêá. ŠÂ¹ ª½Â¹¢’à NŸ¿ÕuÅý ®¾¢®¾ˆ-ª½-º©Õ ‚ª½¢-Gµ¢Íä «ª½Â¹Ø Â¹ØœÄ ƒC X¾ÜJh “X¾¦µ¼ÕÅŒy ª½¢’¹¢’ïä ÂíÊ-²Ä-T¢C. ®¾«Õ-®¾u©Õ ªÃ•-Â̧ŒÕЂJn¹ ŠAh@Áx Âê½-º¢’à ÂíEo ª½¢’Ã-©Â¹× NŸ¿ÕuÅŒÕh Íø¹’à ƢC¢-ÍÃ-©Êo œË«Ö¢œ¿Õx, ƒ¢Ÿ¿Õ-Â¢ ®¾Gq-œÎ© «¢šË-«Fo åXJ-T-¤ò-§ŒÖªá. D¢Åî …ÅÃp-Ÿ¿Ê «u§ŒÖ-EÂÌ, NŸ¿ÕuÅý êª{xÂ¹Ø «ÕŸµ¿u ƢŌ-ªÃ©Õ ‡X¾Ûpœ¿Ö ‡Â¹×ˆ-«-’Ã¯ä …¢{Õ-¯Ãoªá. ʳÄd-©Â¹× ÅŒTÊ KA©ð ¦œçbšü X¾ª½¢’à «ÕŸ¿lÅŒÕ ©ä¹-¤ò-«-{¢Åî „ÃºË-•u-X¾-ª½¢’à NŸ¿ÕuÅý ª½¢’¹¢ ‡X¾Ûpœ¿Ö ʳÄd-©ðx¯ä …¢šð¢C; «%Cl´ÂÌ, ‚Ÿµ¿Õ-F-¹-ª½-ºÂ¹Ø ‚²Äˆª½¢ …¢œ¿{¢ ©äŸ¿Õ. ‚Jn-¹¢’à ‡X¾Ûpœ¿Ö ʳÄd-©ðx¯ä Âí{Õd-NÕ-šÇd-œ¿Õ-Ōբ-œ¿-{¢Åî 1990©©ð NŸ¿ÕuÅý ª½¢’¹ ®¾¢®¾ˆ-ª½-º©Õ ÆE-„Ã-ª½u-«Õ-§ŒÖuªá. ®¾ª½-X¶¾ªÃ, X¾¢XÏºÌ 1950©©ð 29,271 ®¾ª½Öˆušü ÂË©ð-OÕ-{ª½Õx …Êo ®¾ª½-X¶¾ªÃ, X¾¢XÏºÌ ©ãjÊÕx 2008 ¯ÃšËÂË 7,278,946 ®¾ª½Öušü ÂË©ð-OÕ-{-ª½xÂ¹× Í䪽Õ-¹×-¯Ãoªá. ¨ Â颩ð …ÅÃp-Ÿ¿¯Ã ²Ä«Õª½nu¢ 76 éª{Õx åXª½-’¹’Ã... ¨ ®¾ª½-X¶¾ªÃ, X¾¢XÏºÌ ©ãjÊx ¤ñœ¿«Û 249 éª{Õx åXª½-’¹{¢ N¬ì†¾¢. „î¾h-„Ã-EÂË ©ãjÊx ¤ñœ¿„ä Âß¿Õ.. X¾¢XÏºÌ «u«-®¾nÊÕ ²Ä¢êÂ-A-¹¢’à ‡¢ÅŒ ®¾«Õ-ª½n¢’Ã, ‡¢ÅŒ …ÊoÅŒ “X¾«Ö-ºÇ-©Åî ‚Ÿµ¿Õ-F-¹-J-®¾Õh-¯Ão-ª½-ÊoC Â̩¹¢. ‚C ÊÕ¢< «ÕÊ “X¾¦µ¼Õ-ÅÃy©Õ NŸ¿Õu-Ÿ¿Õ-ÅÃp-Ÿ¿Ê OÕŸä Ÿ¿%†Ïd-åX-œ¿ÕÅŒÖ X¾¢XÏºÌ «u«-®¾nÊÕ B“«¢’à Eª½x¹~u¢ Íä¬Ç-§ŒÕÊo Í眿f æXª½Õ¢C. ʆ¾d¢ 78] * «áœË ƒ¢Ÿµ¿Ê¢ÊÕ¢* NŸ¿Õu-Ÿ¿Õ-ÅÃp-Ÿ¿Ê «ª½Â¹Ø ֮͌¾Õ-¹ע˜äÐ 78] NŸ¿ÕuÅý ʳÄd© ÂË¢Ÿä ¤òÅî¢C. * ®¾ª½-X¶¾ªÃ, X¾¢XÏºÌ Ê³Äd©ðxÐ ŸÄŸÄX¾Û ®¾’¹¢ ÊÕ¢* «âœí¢-Ōթ «ª½Â¹Ø “šÇ¯þq-¤¶Ä-ª½tªý ©ð¤Ä©Õ, ©ãj¯þ ©ð¤Ä©Õ, Ÿí¢’¹-ÅŒ-¯Ã©Õ, OÕ{ª½x «Ö§ŒÖ-èÇ-©Ç© «¢šË-„ÃšË ÂË¢Ÿä ¤òÅŒÕ-¯Ãoªá, OšËÂË X¾J-¤Ä-©-¯Ã-X¾-ª½-„çÕiÊ ©ð¤Ä©ä Â̩¹¢. Æ®¾-©Õê „çÖ®¾¢ NŸ¿ÕuÅý ꢓŸÄ© «Ÿ¿l ƧäÕu ®¾’¹{Õ «u§ŒÕ¢ ÂË©ð-„Ã-šüÂ¹× ª½Ö.3.40 ÂÃ’Ã.. ‡{Õ-«¢šË ®¾Gq-œÎ©Ö ©ä¹עœÄ „ÃJÂË AJT «Íäa ‚ŸÄ§ŒÕ¢ ª½Ö.2.62 …¢šð¢-Ÿ¿E, “X¾A ÂË©ð-„Ã-šüÂ¹× ª½Ö.0.78 åXj®¾© ʆ¾d¢ …¢šð¢-Ÿ¿E 2008©ð E’¹Õ_-Åä-©Çaª½Õ. ®¾¢®¾ˆ-ª½-º© ÅŒªÃyÅŒ ¹؜Ĩ ƢŌ-ªÃ©Õ X¾Üœ¿{¢ ©äŸ¿Õ. ƒ©Ç æXª½Õ-¹×Êo ʆ¾d¢ 2008Ð9©ð¯ä ŸÄŸÄX¾Û ª½Ö.52,623 Âî{xÂ¹× Í䪽Õ-¹עC. NŸ¿ÕuÅý NŸµÄÊ¢, ÍŒ{d¢: ®¾¢®¾ˆ-ª½-º-©ÊÕ „ä’¹-«¢ÅŒ¢ Í䧌Õ-{¢-Åî-¤Ä{Õ 2012 ¯ÃšËÂË NŸ¿ÕuÅý œË«Ö¢-œ¿ÕÊÕ Æ¢Ÿ¿Õ-¹ע{Ö ÅŒ©-®¾J ©¦µ¼u-ÅŒÊÕ „ÃJ¥-¹¢’à 1000 ÂË©ð-„Ã-{xÂ¹× Íäêªa ©Â¹~u¢Åî èÇB§ŒÕ NŸ¿ÕuÅý NŸµÄ-¯ÃFo, 2003©ð NŸ¿ÕuÅý ÍŒšÇdFo B®¾Õ-¹×-«-ÍÃaª½Õ.

ƪ½Õ-º-“’¹£¾Ç §ŒÖ“ÅŒÂ¹× èãj «Öªýq NÕ†¾-¯þÂ¹× ª½Ö.125 Âî{Õx ƒ“²òÂ¹× ¦œçb-šü©ð ¦µÇK êšÇ-ªá¢-X¾Û©Õ 2011Ð12 ¹¯Ão ª½Ö.2283 Âî{Õx ÆCµÂ¹¢ ÍŒ¢“Ÿ¿-§ŒÖ¯þÐIIÂ¹× 82.50Âî{Õx å£jÇ-Ÿ¿ªÃ-¦Ç-Ÿþ Ð -ÊÖu®ý-{Õ-œä ¦µÇª½ÅŒ ƢŌ-J¹~ X¾J-¬ð-Ÿµ¿Ê ®¾¢®¾n (ƒ“²ò) Âê½u-¹-©Ç-¤Ä-©Â¹× -«ÜÅŒ-NÕ-Íäa©Ç ÂíÅŒh ¦œçb-šü©ð EŸµ¿Õ© êšÇ-ªá¢-X¾Û©Õ åXJ-’êá. 2011Ð12 ¦œçbšü êšÇ-ªá¢-X¾Û© ¹¯Ão ¨ Ÿ¿¤¶Ä ª½Ö.2283 Âî{xÊÕ ê¢“Ÿ¿ “X¾¦µ¼Õy¢ ÆCµ-¹¢’à êšÇ-ªá¢-*¢C. ’¹ÅŒ \œÄC (®¾«-J¢-*Ê Æ¢ÍŒ-¯Ã© “X¾Âê½¢) ƒ“²òÂ¹× Æ¢CÊ EŸµ¿Õ©Õ ª½Ö.4432 Âî˜äx. 2012Ð13 ¦œçb-šü©ð Æ¢’Ã-ª½Â¹ “’¹£¾Ç §ŒÖ“ÅŒÂ¹× ê¢“Ÿ¿¢ “X¾Åäu-¹¢’à ª½Ö.125 Âî{Õx êšÇ-ªá¢-*¢C. ꢓŸ¿¢ ÊÕ¢* ©Gµ¢-*Ê ÆÊÖ£¾Çu «ÕŸ¿l-ÅŒÕÅî ƒ“²ò ÅŒÊ Æª½Õº “’¹£¾Ç §ŒÖ“ÅŒÊÕ 2013 Ê«¢-¦-ª½Õ-©ð¯ä ÍäX¾˜äd Æ«-ÂÃ-¬Á-«á¢C. ƒX¾pšË «ª½Â¹Ø ƪ½Õº “’¹£¾Ç §ŒÖ“ÅŒ 2016 ©äŸÄ 2018©©ð Âê½u-ª½ÖX¾¢ ŸÄ©a-«-ÍŒaE ¦µÇN®¾Öh «ÍÃaª½Õ. ƪáÅä, ꢓŸ¿¢ «Öªýq NÕ†¾-¯þÂ¹× ª½Ö.125 Âî{Õx êšÇ-ªá¢-ÍŒ-{¢Åî Æ¢’Ã-ª½-¹×-EåXj X¾J-¬ð-Ÿµ¿-Ê-©Â¹× 2013 Ê«¢-¦-ª½Õ-©ð¯ä ƢŌ-J¹~ „ã¾Ç-Ê¢(-æ®p®ý “ÂÃX¶ýd)ÊÕ “X¾§çÖ-T¢-ÍŒ-«-ÍŒaE Åç©Õ-²òh¢C. 2014Ð15©©ð ÍäX¾˜äd ÍŒ¢“Ÿ¿-§ŒÖ¯þÐII, «ÖÊ« ®¾£ÏÇÅŒ §ŒÖ“ÅŒ-©Â¹× EŸµ¿Õ©Õ êšÇ-ªá¢-X¾Û©Õ ¯Ã«Õ-«Ö-“ÅŒ¢-’Ã¯ä …¯Ãoªá. “X¾A-§äÕšÇ êšÇ-ªá¢-X¾Û©Õ X¶¾ÕÊ¢-’Ã¯ä …¢{Õ¯Ão EŸµ¿Õ© «Õ¢W-ª½Õ©ð “X¾¦µ¼ÕÅŒy¢ „çÊ-¹-œ¿Õ-ê’-®¾Öh¯ä …¢C. ƢŌ-J¹~ ¬ðŸµ¿-Ê©ð «ÕÊ¢ ƢŌ-J¹~ X¾J-¬ð-Ÿµ¿Ê ƯäC ÍÃ©Ç ®¾¢ÂËx-†¾d„çÕiÊ «u«-£¾Éª½¢. ‚Jn¹ «Ê-ª½Õ©Õ X¾Û†¾ˆ-©¢’à …¢œË, N®¾h%ÅŒ ²Änªá©ð X¾J-¬ð-Ÿµ¿Ê Æ«-ÂÃ-¬Ç-©ÕÊo Ÿä¬Ç©ä ¨ ª½¢’¹¢-©ðÂË “X¾„ä-P¢-ÍŒ-’¹-©«Û. ƪá¯Ã ¦µÇª½Åý ²Ä£¾Ç®¾¢ Íä®Ï¢C. 1960©©ð ƢŌ-J¹~ Âê½u“¹«Ö-©Â¹× ¡Âê½¢ ͌՚Ëd¢C. * J„çÖšü å®Eq¢’û, ƢŌ-J¹~ X¾J-èÇc-¯ÃEo '‚„þÕ ‚DtÑ Â¢ …X¾-§çÖ-T¢-ÍŒ-œ¿„äÕ ƒ“²ò “X¾ŸµÄÊ ©Â~Ãu©Õ. FšË «Ê-ª½Õ© ’¹ÕJh¢X¾Û, ®¾«á-“ŸÄ©ðx «ÕÅŒqu ®¾¢X¾Ÿ¿ X¾Û†¾ˆ-©¢’à …Êo “¤Ä¢ÅÃ-©ÊÕ «ÕÅŒqu-ÂÃ-ª½Õ-©Â¹× ÍçX¾pœ¿¢; ªîœ¿Õx, ˜ãL¹¢ ¯çšü-«ªýˆ «¢šË «ÕøL¹ «®¾-ÅŒÕ-©-Åî-¤Ä{Õ „ÃÅÃ-«-ª½º ®¾¢¦¢Ÿµ¿ å£ÇÍŒaJ¹-©Â¹× ÆÅŒu-CµÂ¹ J•-©Öu-†¾¯þ …Êo *“ÅÃ-©ÊÕ Æ¢C-²òh¢C. * ƢŌ-J¹~ X¾J-¬ð-Ÿµ¿-Ê©ð Æ„çÕ-JÂà „çÊÂˈ ÅŒ’¹Õ_Åä.. ¦µÇª½Åý, Íçj¯Ã©Õ «á¢Ÿ¿ÕÂ¹× Ÿ¿Ö®¾Õ-¹×-¤ò-ŌկÃoªá. 骢œ¿Õ Ÿä¬Ç© «ÕŸµ¿u ¤òšÌ ¯ç©-Âí¢C. ƒ¢Ÿ¿Õ©ð Íçj¯Ã «á¢Ÿ¿¢-•©ð …¢C. ƒX¾p-šËê «ÖÊ-«Û-©ÊÕ ªîŸ¿®Ï-©ðÂË X¾¢XÏ, ®¾ÅÃh ÍÃ{Õ-¹עC. ¹¹~u©ð ƢŌJ¹~ ꢓŸÄEo EJt¢Íä C¬Á’à ®¾¯Ão-£¾É©Õ Íä²òh¢C. * *Êo-¤ÄšË …X¾-“’¹-£¾É-©ÊÕ “X¾§çÖ-T¢Íä ¤ò©Çªý …X¾“’¹£¾Ç „ã¾Ç-¹-¯ö¹ (XÔ‡-®ý-‡-©üO) N†¾-§ŒÕ¢©ð ¦µÇª½Åý ÆŸ¿Õs´ÅŒ ¯çjX¾Ûºu¢ ²ÄCµ¢-*¢C. ¦µÇK ¹«âuEꆾ¯þ …X¾-“’¹-£¾É©Õ, «ÖÊ-«-®¾-£ÏÇÅŒ §ŒÖ“ÅŒ-©Â¹× „Ãœä °‡-®ý-‡-©üO «ª½Õ®¾ „çjX¶¾-©Çu-©Åî Âí{Õd-NÕšÇdœ¿ÕÅî¢C. DE-©ðE “¹§çÖ-èã-EÂú ƒ¢>¯þ X¾J-èÇcÊ¢ N†¾-§ŒÕ¢-©ðÊÖ ®¾ÅÃhÊÕ ª½ÕV«Û Í䮾Õ-Âî-„ÃLq …¢C. DE-«©x ÍŒ¢“Ÿ¿-§ŒÖ¯þÐ2, «ÖÊ-«-®¾-£ÏÇÅŒ §ŒÖ“ÅŒ© N†¾-§ŒÕ¢©ð ÆE-PaA ¯ç©-Âí¢C. * 2010Ð11 ¦œçb-šü©ð ¦µÇª½ÅŒ ƢŌ-J¹~ X¾J-¬ð-Ÿµ¿Ê ¦œçbšü 22 ¬ÇÅŒ¢ åXJT ª½Ö.5,778 Âî{xÂ¹× ÍäJ¢C. 2011Ð12©ð êšÇ-ªá¢-X¾Û-©ÊÕ 15 ¬ÇÅŒ¢ „äÕª½ åX¢*, ª½Ö.6,626 Âî{xÊÕ “X¾º¦ü «áÈKb êšÇ-ªá¢-Íê½Õ.ƪáÅä, ®¾«-J¢-*Ê Æ¢ÍŒ-¯Ã© “X¾Âê½¢ ¨ „çáÅŒh¢ ª½Ö.4432 Âî˜äx. * «ÖÊ-«-®¾-£ÏÇÅŒ §ŒÖ“ÅŒÂ¹× ŸÄŸÄX¾Û ª½Ö.15„ä© Âî{Õx «u§ŒÕ-«Õ-«Û-Ōբ-Ÿ¿E Ƣ͌¯Ã. ¨ ²Änªá Âê½u-“¹«Ö©Õ ÍäX¾-šÇd-©¢˜ä “X¾®¾ÕhÅŒ¢ Í䮾ÕhÊo êšÇ-ªá¢-X¾Û©ÊÕ éªšËd¢X¾Û Í䧌ÖLq …¢{Õ¢C. * Ÿä¬Á ƢŌ-J¹~ Âê½u-“¹«Õ¢ “X¾X¾¢-ÍŒ¢-©ð¯ä ‰Ÿî åXŸ¿lC. * …X¾-“’¹-£¾É©Õ EJt¢* ƢŌ-J-¹~¢-©ðÂË “X¾„ä-¬ÁåX{d’¹© ²Ä«Õ-ª½nu-«áÊo ‚ª½Õ Ÿä¬Ç©ðx ¦µÇª½Åý Â¹ØœÄ ŠÂ¹šË. * ŠÂ¹-X¾Ûpœ¿Õ NŸä-¬Ç© ÊÕ¢* …X¾-“’¹-£¾É-©ÊÕ Æ¢ÅŒJ¹~¢©ðÂË X¾¢XÏÊ ¦µÇª½Åý ƢŌ-J¹~ X¾J-¬ð-Ÿµ¿Ê ®¾¢®¾n (ƒ“²ò).. ¯äœ¿Õ NŸäQ …X¾-“’¹-£¾É-©ÊÕ “X¾§çÖT¢Íä Ÿ¿¬ÁÂ¹× Í䪽Õ-¹עC. * ¦µÇª½Åý «Ÿ¿l ®¾«Ö-Íê½ …X¾-“’¹-£¾É© ®¾«Ö-£¾Éª½¢ ‚®Ï-§ŒÖÐ-X¾-®Ï-X¶ÏÂú “¤Ä¢ÅŒ¢-©ðE ÆA åXŸ¿l ¯çšü-«ªýˆ©ð ŠÂ¹-šË. ¦µÇª½Åý «Ÿ¿l …Êo J„çÖšü å®Eq¢’û …X¾-“’¹-£¾É© ®¾«â£¾Ç¢ “X¾X¾¢-ÍŒ¢©ð¯ä ÆA-åX-Ÿ¿lC. * Æ„çÕ-JÂà ƢŌ-J¹~ X¾J-¬ð-Ÿµ¿Ê ®¾¢®¾n.. ¯Ã²ÄÅî ¤òLæ®h ƒ“²ò ¦œçbšü ŸÄŸÄX¾Û 17 éª{Õx Ō¹׈«. ƪá¯Ã ¦µÇª½Åý ÆŸ¿Õs´ÅŒ N•-§ŒÖ-©ÊÕ ²ÄCµ-²òh¢C. 2008©ð “X¾§çÖ-T¢-*Ê ÍŒ¢“Ÿ¿-§ŒÖ¯þÐ1.. ÍŒ¢“Ÿ¿Õ-œËåXj FšË èÇœ¿-©ÊÕ Â¹ÊÕ-’í¢C. 1969 ÊÕ¢* Ưä-¹-²Äª½Õx èÇGLx-åXjÂË «ÖÊ-«Û©Õ CT¯Ã DEo ¹ÊÕ-’í-ʩ乤ò-§ŒÖª½Õ. * 骢œä-@Áx©ð ÍŒ¢“Ÿ¿-§ŒÖ¯þÐ2 æXª½ÕÅî «Õªî §ŒÖ“ÅŒÂ¹× ƒ“²ò ®ÏŸ¿l´-«Õ-«Û-Åî¢C. DE ŸÄyªÃ ªî«ªýÊÕ èÇGLx …X¾-J-ÅŒ-©¢-åXjÂË X¾¢X¾Û-Åî¢C. «ÖÊ«®¾-£ÏÇÅŒ §ŒÖ“ÅŒ-©Â¹Ø ‚©ð-ÍŒ-Ê©Õ Íä²òh¢C.

NèÇcÊ N“¦µÇ¢A! Âí¢œ¿¢ÅŒ ©Â~Ãu-EÂË ’¢ÅŒ “¤òÅÃq£¾Ç¢ ¯Ã«Õ-«Ö-“ÅŒX¾Û êšÇ-ªá¢-X¾Û-©-Åî¯ä ®¾J å£jÇ-Ÿ¿ªÃ-¦Ç-Ÿþ Ð -ÊÖu®ý-{Õ-œä ¤ñª½Õ-’¹Õ-ÊÕÊo Íçj¯Ã ¬Ç®¾Y-²Ä¢-êÂ-A¹ ª½¢’éðx ‡¢Åî X¾Ûªî-’¹A²ÄCµ-®¾Õh¢-Ÿ¿E, «ÕÊ¢ ÍÃ©Ç „çÊÕ-¹-¦œË …¯Ão-«Õ¢{Ö ²ÄÂ~ÃÅŒÖh “X¾ŸµÄ-Ê-«Õ¢“Åä ƒšÌ-«© ‚„ä-Ÿ¿Ê «u¹h¢Íä¬Çª½Õ. ƪá¯Ã ®¾êª ‚Jn¹ «Õ¢“A ÅÃèÇ ¦œçb-šü©ð ¨ ª½¢’Ã-EÂË 2011Ð12 ¹¯Ão ÆŸ¿-Ê¢’à êšÇ-ªá¢-*¢C ª½Ö.296 Âî˜äx. “Ÿ¿„îu-©sº X¾J-®Ïn-Ōթðx ¨ åX¢X¾Û ¯Ã«Õ-«Ö-“ÅŒ„äÕ. “X¾X¾¢ÍŒ Ÿä¬Ç-©Åî ¤òšÌ X¾œÄ-©¢˜ä °œÎ-XÔ©ð ¨ ª½¢’Ã-EÂË 2¬ÇÅŒ¢ EŸµ¿Õ©Õ êšÇ-ªá¢-ÍÃ-©E EX¾Û-ºÕ©Õ Íç¦Õ-ÅŒÕ-¯Ãoª½Õ. ¹F®¾¢ ŠÂ¹ ¬ÇÅŒ¢ EŸµ¿Õ-©-¯çj¯Ã êšÇ-ªáæ®h ¨ ª½¢’¹¢ “¤ÄŸµÄ-Êu-ÅŒÊÕ “X¾¦µ¼ÕÅŒy¢ ’¹ÕJh¢-*-Ê-{x-§äÕuC. 2011Ð12 ¦œçb-šü©ð ¬Ç®¾Y ²Ä¢êÂ-A¹ª½¢’Ã-©Â¹× ª½Ö.5679 Âî{Õx êšÇ-ªá¢-*-Ê{Õx ÍŒÖXÏ-Ê-X¾p-šËÂË ®¾«-J¢-*Ê Æ¢ÍŒ-¯Ã© “X¾Âê½¢ ÆC ª½Ö.5432 Âî{Õx-’Ã¯ä …¢C. ²ÄCµ¢-ÍÃ-LqÊ ©Â~Ãu©Õ ®¾«á-Êo-ÅŒ¢’à …Êo-X¾p-šËÂÌ EŸµ¿Õ© êšÇ-ªá¢-X¾Û© Bª½Õ ¨ ª½¢’¹¢-©ðE „ÃJE EªÃ-¬ÁÂ¹× ’¹ÕJ-Íä-殄ä. ²Ä¢êÂ-A¹ X¾J-èÇc-Ê¢©ð «ÕÊ “X¾§ŒÖº¢...ÍÃ©Ç ¬ÁÅÃ-¦Çl-©Õ’à ¦µÇª½-Åý©ð å®j¯þqÂ¹× «Õ¢* ‚Ÿ¿ª½º …¢C. Ÿä¬Á¢©ð ‚Ÿµ¿Õ-E¹ å®j¯þq ‚ª½u-¦µ¼-{dÅî ‚ª½¢¦µ¼„çÕi¢C. ²ÄyÅŒ¢-“ÅÃu-EÂË «á¢Ÿä.. Ÿä¬Á¢ Ưä-¹«Õ¢C å®j¯þq C’¹_-èÇ-©ÊÕ Æ¢C¢-*¢C. ¦µ÷A¹ ¬Ç®¾Y N¦µÇ-’¹¢©ð •’¹-D¬ü ÍŒ¢“Ÿ¿-¦ð®ý ‡¯îo N•-§ŒÖ©Õ Ê„çÖŸ¿Õ Íä¬Çª½Õ. ꪜ˧çÖ ÅŒª½¢’¹ „ÃuX¾-¯ÃEo ¹ÊÕ’í-¯Ãoª½Õ. ’¹ºËÅŒ ¬Ç®¾Y EX¾Û-ºÕœ¿Õ ªÃ«Ö-ÊÕ-•¯þ.. “X¾X¾¢ÍŒ ÍŒJ-“ÅŒ©ð «á’¹Õ_ª½Õ ’íX¾p ’¹ºËÅŒ ¬Ç®¾Y„ä-ÅŒh©ðx ŠÂ¹-J’à ’¹ÕJh¢X¾Û ¤ñ¢ŸÄª½Õ. 'ªÃ«Õ¯þ ‡åX¶ÂúdÑ Â¹ÊÕ-’íÊo ®Ï.N.-ªÃ-«Õ-¯þÂ¹× 1930©ð ¯î¦ã©ü X¾Ûª½-²Äˆª½¢ Ÿ¿Âˈ¢C. * ²ÄyÅŒ¢“ÅŒu¢ ÅŒªÃyÅŒ ÅíL “X¾ŸµÄE ¯ç“£¾Þ å®j¯þqÂ¹× “¤òÅÃq£¾Ç¢ ƒÍÃaª½Õ. ¬Ç®¾Y, ¤ÄJ-“¬Ç-NÕ¹ X¾J¬ðŸµ¿Ê «Õ¢œ¿L (®Ô‡-®ý-‰-‚ªý), ÆºÕ ¬ÁÂËh N¦µÇ’¹¢, ƒ¢œË-§ŒÕ¯þ ƒ¯þ-®Ïd-{Öušü ‚X¶ý ˜ãÂÃo-©° (‰‰šÌ) \ªÃp{Õ Íä¬Çª½Õ. ‚ ÅŒªÃyÅŒ Ưä¹ ©ä¦ï-êª-{-K©Õ, “X¾§çÖ’¹-¬Ç-©©Õ \ªÃp-{-§ŒÖuªá. ƢŌ-J¹~ X¾J-¬ð-Ÿµ¿Ê ®¾¢®¾n; ª½Â¹~º X¾J-¬ð-Ÿµ¿Ê, ÆGµ-«%Cl´ (œÎ‚ªýœÎ„î) ®¾¢®¾n©Õ «¢šËN OšË©ð …¯Ãoªá. * ƺÕ-¬ÁÂËh, ƢŌ-J¹~ N¦µÇ-’Ã©Õ Æ¯ä¹ N•-§ŒÖ©Õ Ê„çÖŸ¿Õ Íä¬Çªá. ²ñ¢ÅŒ’à …X¾-“’¹-£¾É©Õ, „ã¾Ç-¹¯ö¹©Õ, ÆºÕ J§ŒÖ-¹d-ª½xÊÕ EJt¢-ÍŒÕ-Âî-’¹-©Õ-’¹Õ-ŌկÃo¢. ‚£¾Éª½ ŸµÄ¯Ãu© …ÅŒp-Ah©ð ®¾y§ŒÕ¢ ®¾«Õ%-Cl´ÂË «u«²Ä§ŒÕ X¾J-¬ð-Ÿµ¿-Ê©Õ Ÿî£¾Ç-Ÿ¿-X¾-œÄfªá. * 1990© ÊÕ¢* °« ¬Ç²ÄY©Õ, ƒÊp´-êªt-†¾¯þ ˜ãÂÃo©°, ¦§çÖ-˜ã-ÂÃo-©° ª½¢’Ã-©Â¹× ¦µÇª½-ÅýÂ¹× “¤Ä«áÈuÅŒ ¦Ç’à åXJ-T¢C. „çÊÕ-¹-¦Ç˜ä.. * ®¾y§ŒÕ¢ “X¾A-X¾Ah ©Â¹~u¢Åî X¾J-¬ð-Ÿµ¿Ê ª½¢’¹¢ \ªÃp-˜ãj¢C. ¨ C¬Á’à X¾©Õ N•-§ŒÖ©Õ Ê„çÖ-Ÿ¿ÕÍä®Ï¯Ã.. ƢŌ-ªÃb-B§ŒÕ ²ÄnªáÅî ¤òLæ®h «ÕÊ¢ ÍÃ©Ç „çÊÕ-¹-X¾œÄf¢. * «ÕÊÂ¹× ¤ñª½Õ-’¹Õ-ÊÕÊo Íçj¯Ã.. X¾J-¬ð-Ÿµ¿Ê X¾“Åé “X¾ÍŒÕ-ª½-º©ð ÅŒyª½-©ð¯ä Æ„çÕ-J-ÂÃÊÕ ŸÄšË-¤òªá, “X¾X¾¢-ÍŒ¢-©ð¯ä „ç៿šË ²Än¯Ã-EÂË Í䪽Õ-Ōբ-Ÿ¿E 'ªÃ§ŒÕ©ü ²ñå®jšÌÑ ÅŒÊ E„ä-C-¹©ð æXªíˆ¢C. Íçj¯Ã ¨ \œÄC ¦œçb-šü©ð 3,600 Âî{x œÄ©-ª½xÊÕ ¬Ç®¾Y, ²Ä¢êÂ-A¹ ª½¢’Ã-©Â¹× êšÇ-ªá¢-*¢C. ƒC ’¹ÅäœÄC «u§ŒÕ¢Åî ¤òLæ®h 12.4 ¬ÇÅŒ¢ ‡Â¹×ˆ«. X¾J-¬ðŸµ¿Ê, ÆGµ-«%-Cl´åXj ÆÅŒu-CµÂ¹ «u§ŒÕ¢ Í䮾ÕhÊo Ÿä¬Ç© èÇG-Åéð Íçj¯ÃC 骢œî ²ÄnÊ¢. * å®j¯þq©ð åX{Õd-¦-œ¿Õ©Õ åXª½-’ÃL. ƒX¾p-šËÂÌ “X¾¦µ¼ÕÅŒy„äÕ ‡Â¹×ˆ-«’à EŸµ¿Õ©Õ ®¾«Õ-¹Ø-ªÃaLq «²òh¢C. “X¾¦µ¼Õ-ÅŒyÐ-wåXj-„ä{Õ ¦µÇ’¹-²Äy-«Öu-©ÊÕ «ÕJ¢ÅŒ’à åX¢ÍŒÕ-Âî-„ÃL. “X¾®¾ÕhÅŒ¢ å®j¯þqÂ¹× °œÎ-XÔ©ð 1 ¬ÇÅŒ¢ „äÕª½ EŸµ¿Õ-©ÊÕ “X¾¦µ¼ÕÅŒy¢ ƒ²òh¢C. DEo 2 ¬ÇÅÃ-EÂË åX¢ÍŒÕ-ÅÃ-ÊE “X¾ŸµÄE £¾ÉOÕ ƒÍÃaª½Õ. ‚ C¬Á’à “X¾§ŒÕ-ÅÃo©Õ «á«Õtª½¢ Í䧌ÖL. * ¦µÇª½-Åý©ð NŸÄu ®¾¢®¾n©ðx «ÕøL¹ «®¾-ŌթÕ, ¯ÃºuÅŒ åXª½-’ÃL. “¤ÄŸ±¿-NÕ¹ å®j¯þq©ð X¾J¬ðŸµ¿Ê©Õ ‚P¢-*Ê ²Änªá©ð ©ä«Û. …ÊoÅŒ NŸ¿uÊÕ Æ¦µ¼u-®Ï-®¾ÕhÊo „ÃJ©ð ŠÂ¹ˆ ¬ÇÅŒ¢ ¹¢˜ä Ō¹׈« «Õ¢Ÿä XÔå£Ç-Íý-œÎ© Â¢ “X¾§ŒÕ-Ao-®¾Õh-¯Ãoª½Õ. ÍÃ©Ç Íî{x X¾J-¬ð-Ÿµ¿Ê „Ãu²Ä© ¯ÃºuÅŒ æX©«¢’à …¢šð¢C.

šÌÂà ¦µ¼“Ÿ¿-ÅŒ-åXj ’¹ÕJ „ÃuŸµ¿Õ© Eª½Öt©Ê, E„꽺åXj Ÿ¿%†Ïd ÂíÅŒh šÌÂà ꢓŸÄ© \ªÃp{ÕÂ¹× “X¾A¤ÄŸ¿Ê èÇB§ŒÕ X¾{dº ‚ªî’¹u NÕ†¾¯þ ‚ª½¢¦µ¼¢ ‚¬Ç Âê½u-¹ª½h-©-Â¹× «ÕJEo ¦ÇŸµ¿u-ÅŒ-©Õ å£jÇ-Ÿ¿ªÃ-¦Ç-Ÿþ Ð -ÊÖu®ý-{Õ-œä‚-ªî-’¹u X¾Jª½Â¹~º N†¾§ŒÕ¢©ð Ÿä¬Á-„Ãu-X¾h¢’à šÌÂà ¦µ¼“Ÿ¿ÅŒÊÕ ²ÄCµ¢ÍŒ-{¢åXj “X¾¦µ¼Õ-ÅŒy¢ ÅÃèÇ ¦œçbšü©ð “X¾«áÈ¢’à Ÿ¿%†Ïd d²ÄJ¢*¢C. „ÃuŸµ¿Õ© Eª½Öt©Ê, E„꽺 Â¢ ÂíÅŒh šÌÂà Ō§ŒÖK ꢓŸÄ©ÊÕ ¯ç©Âí©Çp©E ‚Jn¹«Õ¢“A “X¾º¦ü «áÈKb “X¾A-¤Ä-C¢ÍÃ-ª½Õ. Æ©Çê’ “X¾®¾ÕhÅŒ šÌÂà ꢓŸÄ©ÊÕ ‚Ÿµ¿Õ-E-ÂÌ-¹-J-²Äh-«ÕF æXªíˆ-¯Ão-ª½Õ. X¾{d-º-“¤Ä¢ÅŒ æXŸ¿© Â¢ ÂíÅŒh’à èÇB§ŒÕ X¾{dº ‚ªî’¹u NÕ†¾¯þÊÕ “¤Äª½¢Gµ¢ÍŒ-ÊÕ-¯Ãoª½Õ. èÇB§ŒÕ “’ÃOÕº ‚ªî’¹u NÕ†¾¯þÂ¹× ’¹ÅŒ ¦œçbšü©ð ª½Ö.18,115 Âî{Õx êšÇ-ªá¢ÍŒ’Ã.. ¨²ÄJ ª½Ö.20,822 Âî{Õx êšÇ-ªá¢ÍÃ-ª½Õ. ‚ªî’¹u¢, ¤ò†¾-ÂÃ-£¾É-ª½¢ ÂË¢Ÿ¿ ÅÃèÇ ¦œçbšü©ð “X¾A¤ÄC¢*Ê Æ¢¬Ç©ðx ÂíEo.. * å£ÇÍý‰-OЇ-ªá-œþq, ÂÃuÊqª½x «¢šË “¤ÄºÇ¢ÅŒÂ¹ •¦Õs© *ÂËÅŒq©ð …X¾§çÖT¢Íä ‚ª½Õ “X¾Åäu¹ «Õ¢Ÿ¿Õ©Õ, šÌÂÃ©Â¹× Â¹®¾d„þÕq ®¾Õ¢Â¹¢ ÊÕ¢* NÕÊ£¾É-ªá¢X¾Û. * ²ò§ŒÖ “¤òšÌ¯þåXj ¹®¾d„þÕq ®¾Õ¢Â¹¢ 30] ÊÕ¢* 10 ¬ÇÅÃEÂË ÅŒT_¢X¾Û. ƧçÖ-œË-¯þ-åXj ’¹© 6] ¹®¾d„þÕq ®¾Õ¢ÂÃEo 2.5 ¬ÇÅÃEÂË ÅŒT_¢ÍÃ-ª½Õ. * “X¾ŸµÄ-Ê-«Õ¢“A ²Äy®¾nu ®¾Õª½Â¹~ §çÖ•Ê ÂË¢Ÿ¿ «Õªî \œ¿Õ “X¾¦µ¼ÕÅŒy „çjŸ¿u ¹-@Ǭǩ©ÊÕ ‚Ÿµ¿Õ-E-ÂÌ-¹-ª½º. * ‚¬Ç Âê½u-¹ª½h-©-Â¹× ¤ò†¾-ÂÃ-£¾Éª½ ©ðX¾ E„꽺 ¦ÇŸµ¿u-ÅŒ-©-ÊÖ ÆX¾p-T-²Äh-ª½Õ. * “¤ñ¦-§çÖ-šË-Âúq-åXj ¹®¾d„þÕq ®¾Õ¢ÂÃEo 5 ¬ÇÅÃEÂË ÅŒT_¢ÍÃ-ª½Õ. -¤ù-†Ïd-ÂÃ-£¾É-ª½¢ ƒ¢Âà ¹ª½„ä -“X¾-X¾¢ÍŒ-„Ãu-X¾h¢’à ¤ù†Ïd-ÂÃ-£¾É-ª½-©ð-X¾¢Åî ¦ÇŸµ¿-X¾-œ¿Õ-ÅŒÕ-Êo ¦Ç©©ðx “X¾A «á’¹Õ_J©ð ŠÂ¹ª½Õ ¦µÇª½ÅýÂ¹× Íç¢CÊ„Ãêª! 2011 §ŒáEå®X¶ý E„äC¹ “X¾Âê½¢ «ÕÊŸä-¬Á¢©ð ‰Ÿä@Áx-©ð-X¾Û XÏ©x©ðx 43] «Õ¢C EKgÅŒ ¦ª½Õ«Û ¹¯Ão Ō¹׈-«-’Ã¯ä …¢œ¿{¢ ’¹«Õ-¯Ã-ª½|¢. ¤ù†Ïd-ÂÃ-£¾É-ª½-©ð-¤Ä-Eo ÆJ¹˜äd¢Ÿ¿ÕÂ¹× ê¢“Ÿ¿ “X¾¦µ¼Õ-ÅŒy¢ 1975©ð ®¾OÕ¹%ÅŒ P¬ÁÙ ÆGµ«%Cl´ 殄à X¾Ÿ±¿ÂÃEo (Æ¢’¹-¯þ-„Ã-œÎ) “X¾„ä-¬Á-åX-šËd¢C. «ÖÅà P¬ÁÙ ª½Â¹~º Â¢ …Ÿäl-P¢*-Ê-„Ã-šË-©ðx “X¾X¾¢ÍŒ¢©ð ƒŸä ÆAåXŸ¿l X¾Ÿ±¿-¹-„çÕi-ÊX¾p-šËÂÌ.. ²ÄCµ¢*Ê X¶¾LÅÃ©Õ Æ¢ÅŒ¢Åä. -E-„Ã-ª½-º-åXj Eª½x-¹~u¢ -®¾Õª½-ÂË~ÅŒ ‚£¾Éª½¢, ÅÃ’¹ÕFª½Õ, „çÕª½Õé’jÊ ¤ÄJ¬ÁÙ-Ÿ¿l´u Eª½y£¾Çº, Ÿî«Õ© «¢šË „ÃuCµ-ÂÃ-ª½Â¹ ÂÌ{Âé „ÃuXÏhE ÆJ¹{d{¢, ‚ªî’¹u X¾Jª½-¹~-º-åXj “X¾•©ðx ÍçjÅŒÊu¢ B®¾Õ-¹×-ªÃ-«-{¢ «¢šËN “X¾èÇ-ªî-’¹u¢©ð Â̩¹¤Ä“ÅŒ ¤ò†Ï²Ähªá. ƒN Ō¹׈« «u§ŒÕ¢Åî ¹؜¿Õ-¹×-Êo„ä ƪáÊ-X¾p-šËÂÌ «ÕÊ “X¾¦µ¼Õ-ÅÃy-©Õ OšËåXj ƢŌ’à Ÿ¿%†Ïd åX{d{¢ ©äŸ¿Õ. “X¾èÇ-ªî-’Ãu-EÂË X¾Û¯ÃC «¢šË ¤ÄJ¬ÁÙ-Ÿ¿l´u¢, ÅŒCÅŒª½ ÍŒª½u©åXj Eª½x¹~u¢ “X¾Ÿ¿-Jz-®¾Õh-¯Ãoªá. ‚ªî’¹u ®¾Ö*¹©ðx “X¾X¾¢ÍŒ¢©ðE ÆÅŒu¢ÅŒ Eª½ÕæXŸ¿ Ÿä¬Ç©Â¹¯Ão ¦µÇª½Åý ÆŸÄy-Ê-®Ïn-A©ð …¢œ¿šÇEÂË ƒD Â꽺„äÕ. ¤ÄJ¬ÁÙ-Ÿ¿l´u Eª½y£¾Çº ®¾J’à ©ä¹¤ò«{¢«©x 1994©ð®¾Öª½Åý©ð æXx’¹Õ„ÃuCµ N•%¢Gµ¢*Ê ®¾¢’¹A ÅçL®Ï¢Ÿä. D¢Åî «ÕÊŸä¬ÇEÂË ª½Ö.10„ä© Âî{xʆ¾d¢ „ÚËLxÊ{Õd “X¾X¾¢ÍŒ‚ªî’¹u-®¾¢®¾n Ƣ͌¯Ã. ‡¯þ‚ªý-å£ÇÍý-‡¢©ð ªÃ†¾Z¢ NX¶¾-©¢-“’Ã-OÕº “¤Ä¢Åéðx „çjŸ¿u ®¾Ÿ¿Õ-¤Ä-§ŒÖ-©-ÊÕ „çÕª½Õ-’¹Õ-X¾ª½-ÍŒ-œÄ-EÂË ê¢“Ÿ¿ “X¾¦µ¼Õ-ÅŒy¢ 'èÇB§ŒÕ “’ÃOÕº ‚ªî’¹u X¾Ÿ±¿Â¹¢Ñ (‡¯þ‚ªý-å£ÇÍý-‡¢) ÂË¢Ÿ¿ EŸµ¿Õ©Õ ƒ®¾Õh¯Ão, „ÚËE NE§çÖ-T¢ÍŒÕ-Âî-«-œ¿¢©ð ªÃ†¾Z “X¾¦µ¼Õ-ÅŒy¢ NX¶¾-©-«Õ-«Û-Åî¢C. ’¹ÅŒ \œä@ÁÙx’à ¨ X¾Ÿ±¿Â¹¢ ÂË¢Ÿ¿ Nœ¿ÕŸ¿© Í䮾ÕhÊo „çáÅÃhEo ŠÂ¹ˆ-²Ä-éªj¯Ã X¾ÜJh-²Än-ªá©ð NE§çÖ-T¢ÍŒÕ-Âî-¹-¤ò-«-{¢ ’¹«Õ-¯Ã-ª½|¢. ¨ X¾Ÿ±¿Â¹¢ ÂË¢Ÿ¿ Æ«Õ©Õ Íäæ® Âê½u-“¹-«Ö-©-åXj X¾šË-†¾e-„çÕiÊ X¾ª½u„ä-¹~º ©ä¹-¤ò-«-œ¿¢Åî ‚P¢*-Ê-²Än-ªá©ð X¶¾LÅÃ©Õ ªÃ«{¢ ©äŸ¿Õ. ‚®¾p“Ōթ ÆGµ«%Cl´ Â¢ ƒ®¾ÕhÊo EŸµ¿Õ©ÊÕ ªÃ•ÂÌ-§ŒÕ-¯ä-ÅŒ-©Õ, ÆCµÂê½Õ©Õ ¹L®Ï Ÿí¢’¹ G©Õx©Åî ²Äy£¾É Í䮾Õh-¯Ão-ª½Õ. ƒ©Ç¢šË „ÚËE ’¹ÕJh¢*¯Ã ƒX¾pšË «ª½Â¹× ¦ÇŸµ¿Õu-©-åXj ÍŒª½u©Õ ¬ÁÚÊu¢. ŠÂ¹ Ÿä¬Á ÆGµ-«%-Cl´E X¾šËd ÍŒÖæX ÆA «áÈu-„çÕiÊ ª½¢’éðx ‚ªî’¹u¢ ŠÂ¹šË. ŸÄEÂË ®¾¢¦¢-Cµ¢* ƒÅŒª½ Ÿä¬Ç©Åî ¤òLa ÍŒÖæ®h «ÕÊ X¾J-®ÏnA.. (2009 Ƣ͌-¯Ã©Õ)“X¾ŸµÄ-¯Ã¢-¬Ç©Õ * ¦µÇª½Åý ‚Jn-ÂÃ-Gµ-«%-Cl´ÂË ‚ªî-’¹u-ª½¢-’Ã-EÂË ¤ñ¢ÅŒÊ ©äŸ¿Õ. ¡©¢Â¹, ¦¢’Ãx-Ÿä¬ü Â¹ØœÄ «ÕÊ-¹¯Ão „çÕª½Õ-é’jÊ ®ÏnA©ð …¯Ãoªá. * “X¾X¾¢-ÍŒ¢©ð ¤ù†Ïd-ÂÃ-£¾É-ª½-©ð-X¾¢Åî …Êo “X¾B «á’¹Õ_ª½Õ *¯Ão-ª½Õ©ðx ŠÂ¹ª½Õ ¦µÇª½Åý©ð¯ä …¯Ãoª½Õ. * „ÃuCµ E„Ã-ª½ºÊÕ X¾Â¹ˆ-Ê-¦ãšËd *ÂËÅŒqÂ¹× «Ö“ÅŒ„äÕ “¤ÄŸµÄ-Êu-ÅŒ-E-«y{¢, ‚ ƒÍäa “¤ÄŸµÄÊu¢ Â¹ØœÄ Æª½-Âíª½’Ã¯ä …¢œ¿{¢ ¦µÇª½Åý Ÿ¿Õ®Ïn-AÂË Âê½-ºÇ©Õ. * «ÕÊ Ÿä¬Ç-EÂË ²ÄyÅŒ¢“ÅŒu¢ «*aÊ ®¾«Õ-§ŒÕ¢©ð ®¾’¹{Õ °N-ÅŒ-Âé¢ 30 \@ìx. “X¾®¾ÕhÅŒ¢ ƒC 65 \@ÁxÂ¹× Í䪽Õ-¹עC. •¤Ä¯þ (83), ‚æ®Z-L§ŒÖ (82) «¢šË Ÿä¬Ç-©Åî ¤òLa ÍŒÖæ®h ¨ åXª½Õ-’¹Õ-Ÿ¿© ÍÃ©Ç ÅŒÂ¹×ˆ„ä. ÆGµ-«%Cl´ Íç¢CÊ OšË-Åî¯ä Âß¿Õ.. «ÕÊ ¤ñª½Õ’¹ÕÊÕÊo Ÿä¬Ç-©Åî ¤òLa¯Ã ‚ªî-’Ãu-EÂË ®¾¢¦¢-Cµ¢-*Ê NNŸµ¿ Âí©-«Ö-¯Ã©ðx ¦µÇª½Åý X¾J-®ÏnA „çÊÕ-¹¢-•-©ð¯ä …¢C.

'®¾ª½y-P¹~ÑÂ¹× Æ¦µ¼§ŒÕ¢ “¤ÄŸ±¿-NÕ¹ NŸ¿u©ð ‡®ý-‡-®ý-\Â¹× ÆCµÂ¹ “¤ÄŸµÄÊu¢ «Íäa ‰Ÿä-@Áx©ð 6„ä© ‚Ÿ¿ª½z ¤Äª¸½-¬Ç-©©Õ å£jÇ-Ÿ¿ªÃ-¦Ç-Ÿþ Ð -ÊÖu®ý-{Õ-œäƯä¹ ®¾«Õ-®¾u-©Åî ®¾ÅŒ-«Õ-ÅŒ-«Õ-«Û-ÅŒÕÊo ®¾ªÃˆK ¦œ¿Õ© Â¢ ꢓŸ¿ ‚Jn¹ «Õ¢“A “X¾º¦ü «áÈKb ¨ ¦œçb-šü©ð ¦µÇK’à EŸµ¿Õ©Õ êšÇ-ªá-®¾Õh-Êo{Õx ֤͌Ī½Õ. 2012Ð13Â¹× ¤Äª¸½-¬Ç© NŸ¿uÂ¹× ª½Ö.45,869 Âî{Õx „ç*a¢-ÍŒ-ÊÕ-¯Ãoª½Õ. “ÂËÅŒ¢ ¦œçb-šü©ð ¨ ª½¢’Ã-EÂË êšÇ-ªá¢-X¾Û©Õ ª½Ö.38,957 Âî{Õx «Ö“ÅŒ„äÕ. ’¹ÅŒ \œÄ-C-©Çê’ ¨²ÄK NŸÄu £¾Ç¹׈, ®¾ª½y-PÂ~à ÆGµ-§ŒÖ¯þ(‡®ý-‡-®ý-\)-©Â¹× ÂíÅŒh ¦œçb-šü©ð Æ“’¹-²ÄnÊ¢ ©Gµ¢-*¢C. ¨ 骢œ¿Õ N¦µÇ-’Ã-©Â¹× 25,255 Âî{Õx êšÇ-ªá¢-Íê½Õ. 2011Ð12 ¦œçbšü©ð ƒC ª½Ö.21,000 Âî˜äx. ªÃ†ÔZ§ŒÕ «ÖŸµ¿u-NÕ¹ PÂ~à ÆGµ-§ŒÖ-¯þÂ¹× ª½Ö.3,124 Âî{Õx EŸµ¿Õ©Õ ƒ«y-W-¤Äª½Õ. 12« X¾¢ÍŒ-«ª½¥ “X¾ºÇ-RÂà Â颩ð Ÿä¬Á¢ „çáÅŒh¢ OÕŸ¿ 6„ä© ‚Ÿ¿ª½z ¤Äª¸½-¬Ç-©©Õ EJt¢-ÍŒ-ÊÕ-Êo{Õx „ç©x-œË¢-Íê½Õ. OšË©ð 2500 ¤Äª¸½-¬Ç-©©Õ X¾Gx-ÂúÐ-wåXj-„ä{Õ ¦µÇ’¹-²Äy-«Õu¢©ð ªÃÊÕ-¯Ãoªá. NŸÄu-¬Ç-ÈÂ¹× êšÇ-ªá¢-*ÊEŸµ¿Õ©Õ ®¾¢‘Çu-X¾-ª½¢’à X¶¾ÕÊ¢’à …¯Ão NŸÄu ª½¢’¹¢©ð «ÕøL¹ ®¾«Õ-®¾u©Õ ÆX¾-J-†¾ˆ%-ÅŒ¢-’Ã¯ä …¯Ãoªá. ¨ ¦œçb-šü©ð.. * NŸÄu £¾Ç¹׈, ®¾ª½y PÂ~à ÆGµ-§ŒÖ¯þ ª½Ö.25,255 Âî{Õx * ªÃ†ÔZ§ŒÕ «ÖŸµ¿u-NÕ¹ P¹~ ÆGµ-§ŒÖ¯þ ª½Ö.3,124 Âî{Õx * «ÕŸµÄu£¾Ço ¦µð•-¯Ã-EÂË ª½Ö.11,937 Âî{Õx * Âˬ𪽠¦ÇLÂà ²ÄCµ-Âê½ X¾Ÿ±¿-ÂÃ-EÂË ª½Ö.750 Âî{Õx * ¤Äª¸½-¬Ç© NŸ¿u-¹×(-ÆEo N¦µÇ-’Ã-©Â¹× ¹LXÏ) ª½Ö.45,869 Âî{Õx ªÃ³ÄZ-EÂË êšÇ-ªá¢X¾Û© BJC.. ªÃ°„þ NŸÄu NÕ†¾¯þ (®¾ª½y-P¹~ ÆGµ-§ŒÖ¯þ) Âê½u-¹-©Ç-¤Ä© Eª½y-£¾Ç-ºÂ¹×... ®¾¢«-ÅŒqª½¢ ª½Ö.Âî-{x©ð 2009Ð10 650 2010Ð11 760 2011Ð12 1835 * 2010©ð Æ«Õ-©ðxÂË «*aÊ NŸÄu £¾Ç¹׈ ÍŒšÇdEo ÆÊÕ-®¾-J¢* ªÃ³ÄZ-EÂË ê¢“Ÿ¿ EŸµ¿Õ© ªÃ¹ åXJ-T¢C. 2011Ð12©ð ª½Ö.4300 Âî{Õx êšÇ-ªá¢-Íê½Õ. 2012Ð13©ð ¨ „çáÅŒh¢ ª½Ö.4,800 Âî{xÂ¹× Í䪽Õ-Ōբ-Ÿ¿E Ƣ͌¯Ã. ¨ „çáÅŒh¢©ð ꢓŸ¿¢ 65] EŸµ¿Õ-©ÊÕ ªÃ³ÄZ-EÂË «Õ¢Wª½Õ Í䧌Õ-ÊÕ¢C. \šÇ ªÃ³ÄZ-EÂË NNŸµ¿ X¾Ÿ±¿-Âé ÂË¢Ÿ¿ «®¾ÕhÊo EŸµ¿Õ©Õ... «ÕŸµÄu£¾Ço ¦µð•Ê X¾Ÿ±¿Â¹¢ ª½Ö.545 Âî{Õx ¹¢X¾Üu-{ªý NŸ¿u ª½Ö.40.31Âî{Õx …¤Ä-ŸµÄu§ŒÕ NŸ¿u ª½Ö.6.65 Âî{Õx * ‚ª½Õ ÊÕ¢* X¾Ÿî ÅŒª½-’¹A NŸÄu-ª½Õn-©Â¹× ¹¢X¾Üu-{ªý NŸ¿uÊÕ Æ¢C¢-Íä¢-Ÿ¿ÕÂ¹× \šÇ ª½Ö.50 Âî{Õx ƒ„ÃyLq …¢œ¿’à ꢓŸ¿¢ 骢œä@Áx ÊÕ¢* EŸµ¿Õ©Õ ƒ«y-œ¿¢-©äŸ¿Õ. 2010Ð11, 2011Ð12 ‚Jn¹ ®¾¢«-ÅŒq-ªÃ-©Â¹× ¹LXÏ ª½Ö.84 Âî{Õx ªÃ†¾Z “X¾¦µ¼Õ-ÅÃy-EÂË ªÃ«Lq …¢C. * \šÇ ‰Ÿ¿Õ ÊÕ¢* 10] «ª½Â¹× NŸÄu-ª½Õn©Õ “X¾¦µ¼ÕÅŒy ¤Äª¸½-¬Ç-©-©Â¹× Ÿ¿Öª½-«Õ-«Û-ÅŒÕ-¯Ãoª½Õ. ªÃÊÕÊo ‰Ÿ¿Õ ®¾¢«-ÅŒq-ªÃ© ÆÊ¢-ÅŒª½¢ NŸÄu-ª½Õn© ®¾¢Èu ÅŒT_ ÂíÅŒh’à ¹šËdÊ ’¹Ÿ¿Õ©Õ ¹@Á ÅŒX¾p-ÊÕ-¯Ãoªá. «ÕŸµÄu£¾Ço ¦µð•Ê¢ ¯Ãºu-ÅŒåXj N«Õ-ª½z©Õ «®¾Öh¯ä …¯Ãoªá. * NŸÄu £¾Ç¹׈ ÍŒ{d¢ Æ«Õ©Õ, ‚Ÿ¿ª½z ¤Äª¸½-¬Ç-©© ªÃ¹, ªÃ†ÔZ§ŒÕ «ÖŸµ¿u-NÕ¹ P¹~ ÆGµ-§ŒÖ¯þ ÂË¢Ÿ¿ 45„ä© …¤Ä-ŸµÄu§ŒÕ ¤ò®¾Õd©ÊÕ ÂíÅŒh’à ¦µ¼Kh-Íä-§ŒÖ-LqÊ Æ«-®¾ª½¢ \ª½p-œË¢C. ²ÄyÅŒ¢“ÅŒu¢ ²ÄCµ¢-*Ê ¨ 65 \@Áx Â颩ð Ÿä¬Á¢©ð NŸÄu-„ÃuXÏh ¦Ç’Ã¯ä •JT¢C. ƪáÅä, ¨ ÆGµ-«%Cl´ ªÃP-©ð¯ä’ÃF „îϩð ƢŌ ’íX¾p’à \OÕ ©äŸ¿Õ. Æ«Õ-©Õ-ÂÃE ÍŒ{d¢ 2010 \“XÏ©ü 1Ê …*ÅŒ Eª½s¢Ÿµ¿ NŸÄu-ÍŒ{d¢Ð2009 Æ«Õ-©Õ-©ðÂË «*a¢C. DE “X¾Âê½¢ 6Ð14 \@Áx-©ðX¾Û XÏ©x-©¢-Ÿ¿-JÂÌ NŸ¿u “¤ÄŸ±¿-NÕ¹ £¾Ç¹׈. ’¹ÕJh¢X¾Û ©äE ¤Äª¸½-¬Ç-©-©åXj E憟µ¿¢, wåXj„ä{Õ ¤Äª¸½-¬Ç-©©ðx 25 ¬ÇÅŒ¢ ®Ô{xÊÕ æXŸ¿-N-ŸÄu-ª½Õn-©Â¹× êšÇ-ªá¢-ÍŒ{¢ (OJ X¶ÔV-©ÊÕ “X¾¦µ¼ÕÅŒy¢ ÍçLx-®¾Õh¢C) Â¹ØœÄ ¨ ÍŒ{d¢©ðE E¦¢-Ÿµ¿-Ê©ä. ƪáÅä, ƒN ®¾“¹-«Õ¢’Ã Æ«Õ©Õ Âë{¢ ©äŸ¿Õ. ®¾«Õ-®¾u©Õ * 2004Ð5 èÇB§ŒÕ ¬Ç¢XÏ©ü ®¾êªy “X¾Âê½¢ 12Ð15 \@Áx «ÕŸµ¿u-ÊÕÊo XÏ©x©ðx 23 ¬ÇÅŒ¢ «Õ¢C “¤ÄŸ±¿-NÕ¹ NŸ¿uÊÕ X¾ÜJh Í䧌Õ-©äŸ¿Õ. * 2009 NŸÄu-ª½¢’¹ „ÃJ¥Â¹ E„ä-C¹ “X¾Âê½¢.. NŸ¿u ¯ÃºuÅŒ ‚¢Ÿî-@ÁÊ Â¹L-T¢Íä ²Änªá©ð …¢C. “’ÃOÕº “¤Ä¢ÅÃ-©ðxE ‰Ÿî ÅŒª½-’¹A NŸÄu-ª½Õn©ðx 33 ¬ÇÅŒ¢ «Õ¢C «Ö“ÅŒ„äÕ ’¹ºË-ÅŒ¢-©ðE B®Ï-„ä-ÅŒ©Õ Í䧌Õ-’¹-©Õ-’¹Õ-ÅŒÕ-¯Ãoª½Õ. Æ©Çê’, 53 ¬ÇÅŒ¢ «Õ¢C «Ö“ÅŒ„äÕ ÍŒC„ä ²Ä«Õ-ªÃnuEo ¹LT …¯Ãoª½Õ. * wåXj„ä{Õ ¤Äª¸½-¬Ç-©© N®¾h-ª½º «©x “X¾¦µ¼ÕÅŒy ¤Äª¸½-¬Ç-©©ðx “X¾«Ö-ºÇ©Õ X¾œË-¤ò-ÅŒÕ-¯Ãoªá. æXŸ¿-¹×-{Õ¢-¦Ç© XÏ©x-©Â¹× ƒC B“« ʆ¾d¢ ¹L-T-²òh¢C. * 1950Ð1©ð 2.1 ©Â¹~© “¤ÄŸ±¿-NÕ¹ ¤Äª¸½-¬Ç©©Õ …¢˜ä 2007Ð8 ¯ÃšËÂË 7.85 ©Â¹~© ¤Äª¸½-¬Ç-©©Õ \ªÃp-{-§ŒÖuªá. * 1951©ð ƹ~-ªÃ-®¾uÅŒ 18.3 ¬ÇÅŒ¢. 2001©ð 65.4 ¬ÇÅŒ¢. * •¯Ã¦µÇ ©ã¹ˆ©ðx ƹ~-ªÃ-®¾Õu-©-«ÕE Íç¦Õ-ÅŒÕÊo „ÃJ©ð «âœî-«¢-ÅŒÕ-¹¯Ão ‡Â¹×ˆ« «Õ¢C Eª½-¹~-ªÃ-®¾Õu-©ä-ÊE 1991©ð •J-TÊ èÇB§ŒÕ ¬Ç¢XÏ©ü ®¾êªy „ç©x-œË¢-*¢C. * Ÿä¬Á¢©ð wåXj„ä{Õ ¤Äª¸½-¬Ç-©©ðx Í䪽ÕÅŒÕÊo NŸÄu-ª½Õn© ®¾¢Èu 1986©ð 15 ¬ÇÅŒ¢ ÂÃ’Ã 2004Ð5 ¯ÃšËÂË 28 ¬ÇÅÃ-EÂË åXJ-T¢C. * 2001©ð X¾Ûª½Õ-†¾ß© ƹ~-ªÃ-®¾uÅŒ 75.9 ¬ÇÅŒ¢ ÂÃ’Ã «Õ£ÏÇ-@Á© ƹ~-ªÃ-®¾uÅŒ 54.2 ¬ÇÅŒ¢ «Ö“ÅŒ„äÕ. «á‘Çu¢-¬Ç©Õ * NŸÄu-ª½¢-’Ã-EÂË •Jê’ EŸµ¿Õ© êšÇ-ªá¢-X¾Û©ðx «âœ¿Õ-«¢-ÅŒÕ-©-¹×-åXj’à ªÃ³ÄZ© ÊÕ¢Íä «²Ähªá. * “X¾¦µ¼ÕÅŒy X¾Ÿ±¿-Âé «©x ¤Äª¸½-¬Ç-©© ®¾¢Èu N®¾h-J¢-*¢C. * NŸ¿u “X¾«Ö-ºÇ© N†¾-§ŒÕ¢©ð «Ö“ÅŒ¢ ‚¢Ÿî-@Áʹª½-„çÕiÊ X¾J-®Ïn-ÅŒÕ-©Õ-¯Ãoªá. * wåXj„ä{Õ ¤Äª¸½-¬Ç-©© N®¾h-ª½-ºÅî “X¾¦µ¼ÕÅŒy ¤Äª¸½-¬Ç-©©Õ ¹ע{Õ-X¾-œ¿Õ-ÅŒÕ-¯Ãoªá.

åX“šð ®¾Gq-œÎ©Â¹× «Õ¢’¹@Á¢? å£jÇ-Ÿ¿ªÃ-¦Ç-Ÿþ Ð -ÊÖu®ý-{Õ-œä ꢓŸ¿ “X¾¦µ¼ÕÅŒy¢ åX“šð-L§ŒÕ¢ …ÅŒp-ÅŒÕh© ®¾Gq-œÎ-©Â¹× «Õ¢’¹@Á¢ ¤Äœä¢-Ÿ¿ÕÂ¹× ®ÏŸ¿l´«Õ«Û-Åî¢C. ¦œçbšü “X¾®¾¢-’¹¢©ð ‚Jn-¹-«Õ¢“A “X¾º¦ü «áÈKb ¨ N†¾-§ŒÖEo ÍçX¾p-¹¯ä Íç¤Äpª½Õ. ‚£¾É-ª½¢åXj ÅŒXÏp¢* ƒÅŒ-ª½“Åà ®¾Gq-œÎ©Õ.. Ÿä¬Á ‚Jn¹ «u«-®¾nåXj B“«-„çÕiÊ “X¾A-¹ة “X¾¦µÇ«¢ ÍŒÖX¾-ʢŌ „äÕª½ê ƢŸ¿Õ-ÅÃ-§ŒÕ-¯Ãoª½Õ. 2012Ð13©ð °œÎ-XÔ©ð ®¾Gq-œÎ© ¦µÇªÃEo 2] ©ðX¾Û-Êê ¹{dœË Íä²Äh-«ÕE “X¾º¦ü Íç¤Äpª½Õ. ‚ ÅŒªÃyÅŒ «âœä-@Áx©ð ŸÄEE 1.75 ¬ÇÅÃ-EÂË ÅŒT_-²Äh-«Õ-¯Ãoª½Õ. „çáÅŒh¢’Ã.. ‚£¾Éª½¢åXj ÅŒXÏp¢* ÆEo ª½Âé ®¾GqœÎ© ÊÕ¢* Ÿ¿Öª½¢’à •J-ê’¢-Ÿ¿ÕÂ¹× §ŒÕAo-®¾Õh-Êo{Õx ƯÃu-X¾-Ÿä-¬Á¢’à ÍçX¾Ûp-Âí-ÍÃaª½Õ. * åX“šð-L§ŒÕ¢ …ÅŒp-ÅŒÕh-©åXj “X¾¦µ¼ÕÅŒy¢ ƒÍäa ®¾Gq-œÎ©Õ ¦µÇª½¢’à «Öª½Õ-ÅŒÕ-¯Ão-§ŒÕ¢{Ö ‚Jn¹ «Õ¢“A ‚„ä-Ÿ¿Ê «u¹h¢ Íä¬Çª½Õ. ''2011Ð12©ð ‡Ÿ¿Õ-éªjÊ ÆA-åXŸ¿l ®¾„Ã©Õ ‚Jn¹ Eª½y-£¾Çº. ‚Jn¹ «Õ¢Ÿ¿-’¹-«ÕÊ¢ «©x “X¾ÅŒu¹~ X¾ÊÕo© «®¾Ö@ÁÙx ª½Ö.32 „ä© Âî{Õx ÅŒT_-¤ò-§ŒÖªá. ÆŸä ®¾«Õ-§ŒÕ¢©ð “X¾¦µ¼ÕÅŒy¢ åX“šð …ÅŒp-ÅŒÕh-©åXj X¾ÊÕo ÅŒT_¢-ÍŒœ¿¢ «©x ª½Ö.49 „ä© Âî{x ‚ŸÄ§ŒÕ¢ Âî©ðp-ªá¢C. Ÿµ¿ª½© åXª½Õ-’¹Õ-Ÿ¿© ÊÕ¢* “X¾•-©ÊÕ ª½ÂË~¢-ÍŒ-œÄ-EÂË “X¾¦µ¼ÕÅŒy¢ åX“šð-L§ŒÕ¢, ‚£¾Éª½ «®¾Õh-«Û-©åXj ÆÅŒu-CµÂ¹ ®¾GqœÎ ƒ²òh¢CÑÑ ÆE æXªíˆ-¯Ãoª½Õ. '骄çÊÖu «u§ŒÕ¢åXj «ÕJ¢ÅŒ EPÅŒ Ÿ¿%†Ïd Æ«-®¾ª½¢, ƒ¢Ÿ¿Õ©ð ®¾Gq-œÎ©Õ ÂÌ©-¹-„çÕi-ÊN. ‚£¾Éª½¢, ‡ª½Õ-«Û©Õ, åX“šð-L§ŒÕ¢ …ÅŒp-ÅŒÕh©Õ «¢šË «áÈu-„çÕiÊ ®¾Gq-œÎ©Õ Æ«-®¾-ª½-„çÕiÊ ©Gl´-ŸÄ-ª½Õ-©ÊÕ Í䪽-¹-¤ò-«œ¿¢ Ƅâ͵Œ-F§ŒÕ¢Ñ ÆE ƯÃoª½Õ. åX“šð-L§ŒÕ¢ ª½¢’Ã-EÂË “X¾A-¤Ä-Ÿ¿-Ê-L„ä.. * åX“šð-L§ŒÕ¢ ¬ÇÈÂ¹× ¦œçb-šü©ð ª½Ö.43,759.85 Âî{Õx êšÇ-ªá¢-Íê½Õ. ƒ¢Ÿ¿Õ©ð 40 „ä© Âî{Õx Æ¢œ¿ªý J¹-«K æXª½ÕÅî ÍŒ«áª½Õ ®¾¢®¾n-©Â¹× ÍçLx¢-Íä¢-Ÿ¿ÕÂ¹× ƒÍÃaª½Õ. “X¾èÇ-X¾¢-XÏºÌ «u«®¾n©ð Â˪î-®Ï¯þ ®¾Gq-œÎÂË ª½Ö.3050 Âî{Õx êšÇ-ªá¢-Íê½Õ. * åX“šð-L§ŒÕ¢ ¬ÇÈÂ¹× 2011Ð12 ¦œçb-šü©ð ª½Ö.23,676 Âî{Õx êšÇ-ªá¢-ÍŒ’à Ƣ͌-¯Ã© ®¾«-ª½º ¯ÃšËÂË ÆC ª½Ö.70,100.06 Âî{xÂ¹× åXJ-T¢C. ƒ¢Ÿ¿Õ©ð åX“šð-L§ŒÕ¢ ®¾GqœÎ ª½Ö.65„ä© Âî{Õx-ÂÃ’Ã, Â˪î-®Ï¯þ ®¾GqœÎ ª½Ö.3„ä© Âî{Õx¢C. * “X¾¦µ¼ÕÅŒy ª½¢’¹ ®¾¢®¾n©ðx «âœ¿Õ “X¾ŸµÄÊ ÍŒ«áª½Õ «Ö骈-šË¢’û ¹¢åX-F©Õ ‡Mp° ®¾ª½-X¶¾-ªÃ©ð ¤Äª½-Ÿ¿-ª½z-¹Ō Â¢ ƒ¢{-ªý-¯çšü „äC-¹’à “X¾Åäu¹ ¤òª½d-@ÁxÊÕ \ªÃp{Õ Íä¬Çªá. NE-§çÖ-’¹-ŸÄ-ª½Õ-©Â¹× 殫©Õ „çÕª½Õ-’¹Õ-X¾-ª½-ÍŒœ¿¢, ’Ãu®ý X¾¢XÏºÌ ÅŒX¾Ûp-Ÿî« X¾{d-¹עœÄ ͌֜¿{¢ ¨ Âê½u-“¹«Õ¢ ©Â¹~u¢. ‡Mp° ®ÏL¢-œ¿-ªýÊÕ «Ö骈šü Ÿµ¿ª½ê ƒ«yœ¿¢, ®¾GqœÎ AJT ÍçLx¢-X¾Û© (K‡¢-¦-ªýq-„çÕ¢šü)ÊÕ ¯äª½Õ’à ©Gl´-ŸÄ-ª½Õ© ¦Çu¢Â¹× ‘ÇÅÃ-©ê •«Õ Íäæ® åXj©šü “¤Äèã¹×d „çÕi®¾Ö-ª½Õ©ð Æ«Õ-©-«Û-Åî¢C. Â˪î-®Ï¯þ N†¾-§ŒÕ¢©ð ƒŸä ÅŒª½£¾É “¤Äèã¹×d ªÃ•-²Än¯þ ‚©Çy-ªý©ð ÍäX¾-šÇdª½Õ. Ÿµ¿ª½© Ÿç¦s * ƢŌ-ªÃb-B§ŒÕ «Ö骈šðx «áœË ÍŒ«áª½Õ Ÿµ¿ª½©Õ ‚ÂÃ-¬ÇEo Æ¢{Õ-Ōբ-œ¿-{„äÕ Âß¿Õ, ÅŒª½ÍŒÖ å£ÇÍŒÕa-ÅŒ-’¹Õ_©Õ «®¾Õh¢-œ¿{¢ «©x åX“šð Ÿµ¿ª½© «u«-£¾Éª½¢ åXŸ¿l ®¾«Õ-®¾u’à Ō§ŒÖ-ª½-«Û-Åî¢C. 2004 „äÕ©ð ¦Çu骩ü 36 Æ„çÕ-JÂà œÄ©-ª½Õx-ÊoC, 2008 V©ãj ¯ÃšËÂË ¦Çu骩ü 132 œÄ©-ª½xÂ¹× åXJ-T-¤ò-ªá¢C. DE-«©x ¦µÇª½ÅŒ ‚Jn¹ ª½¢’¹¢åXj ¦µÇª½¢ åXª½-’¹-{„äÕ Âß¿Õ, NŸµÄ-Ê-X¾-ª½¢’Ã Â¹ØœÄ «Öª½Õp©Õ Æ«-®¾-ª½-«Õ-§ŒÖuªá. Ÿµ¿ª½© ®¾«Õ®¾u åX“šð …ÅŒp-ÅŒÕh© Ÿµ¿ª½© Eª½g§ŒÕ¢ Â¢ „ç៿šË ÊÕ¢< “X¾¦µ¼ÕÅŒy¢ ª½Â¹-ª½-Âé NŸµÄ-¯Ã-©ÊÕ ÆÊÕ-®¾-J®¾Öh «²òh¢C. 1970© ÅŒªÃyÅŒ «áÈu¢’ÃÐ E¹ª½ Ÿµ¿ª½© ‚ŸµÄ-ª½¢’à (Âîýd ¦ä®ýf), C’¹Õ-«ÕA Ÿµ¿ª½© ‚ŸµÄ-ª½¢’à (ƒ¢¤òªýd ¤ÄJšÌ), „ú˕u¢ (“˜äœþ ¤ÄJšÌ), æ®yÍÃa´ NX¾ºË ‚ŸµÄ-ª½¢’à (“X¶Ô «Ö骈šü), E§ŒÕ¢-“AÅŒ NŸµÄ-¯Ã© ‚ŸµÄ-ª½¢’à (ÆœËt-E-®¾dªýf wåXj®ý „çÕÂÃ-E•¢).. ƒ©Ç «Öª½Õa-¹ע{Ö «®¾Õh-¯Ãoª½Õ. 1976 ÊÕ¢* 1990© «ª½Â¹ØÐ Ÿµ¿ª½© ‚ŸµÄ-ª½¢’Ã, „çáÅŒh¢ ÍŒ«áª½Õ ª½¢’Ã-E-¹¢-ÅŒ-šËÂÌ ŠÂ¹˜ä Ÿµ¿ª½ Eª½g-ªá¢-Íê½Õ. ƢŌ-ªÃb-B-§ŒÕ¢’à Ÿµ¿ª½©Õ Ō¹׈-«’à …Êo¢ÅŒ «ª½Â¹Ø åXŸ¿l’à ƒ¦s¢Ÿä¢ ªÃ©äŸ¿Õ, Âù-¤òÅä «Ö骈šðx ‡{Õ-«¢šË ¤òšÌ-ŌŌy¢ ©ä¹עœÄ ¤òªá, “X¾•-©Â¹× ®¾¢ÅŒ%XÏh¹ª½ 殫©Õ Ÿ¿êˆ X¾J-®ÏnA ©ä¹עœÄ ¤òªá¢C. ¹¢åX-F-©Â¹Ø ÂíÅŒh’à ÆGµ-«%Cl´ X¾ÊÕ©Õ ÍäX¾˜äd „箾Õ-©Õ-¦Ç{Õ Â¹ª½-«-ªáu¢C. D¢Åî 2002 \“XÏ©ü ÊÕ¢< ꩈªý ¦%¢Ÿ¿¢ E„ä-C¹ ‚ŸµÄ-ª½¢’ÃÐ Ÿµ¿ª½©åXj E§ŒÕ¢-“ÅŒº X¾{Õd ÅŒT_¢*, ŸäQ§ŒÕ ÍŒ«áª½Õ Ÿµ¿ª½ÊÕ «Ö骈šü ‚ŸµÄ-ª½¢’Ã, JåX¶j-ÊK …ÅŒp-ÅŒÕh© Ÿµ¿ª½-©ÊÕ C’¹Õ-«ÕA ‚ŸµÄ-ª½¢’à Eª½g-ªá¢-ÍŒ{¢ ‚ª½¢-Gµ¢-Íê½Õ. «¢{-’Ãu®¾Õ, ꪆ¾¯þ Â˪î-®Ï¯þ Ÿµ¿ª½©ðx «Ö“ÅŒ¢ ®¾Gq-œÎ©Õ¤òÊÕ, ¤¶Äxšü Ÿµ¿ª½ Eª½g-ªá¢-Íê½Õ. ÆÊ¢-ÅŒª½¢ ª½¢’¹-ªÃ-•¯þ ¹NÕšÌ ®Ï¤¶Ä-ª½Õq©Õ, ÅŒªÃyÅŒ ÂËKšü ¤ÄJ‘ü ¹NÕšÌ ®¾ÖÍŒ-Ê© «¢šË-«Fo Ÿµ¿ª½© Eêªl-¬Ç-EÂË ÂÌ©-¹¢’à «ÖªÃªá. * 2004 ÊÕ¢< ƢŌ-ªÃb-B§ŒÕ NX¾-ºË©ð «áœË-ÍŒ-«áª½Õ Ÿµ¿ª½©Õ NX¾-K-ÅŒ¢’à åXJ-T-¤ò-«{¢ „ç៿-©-ªáu¢C. ƪá¯Ã ‚ Ÿµ¿ª½-©ÊÕ ¯äª½Õ’à “X¾•© OÕŸ¿ „秌Õu-šÇ-EÂË O©äx-¹עœÄ “X¾¦µ¼ÕÅŒy ª½¢’¹ 'ÍŒ«áª½Õ N“¹§ŒÕ ¹¢åX-F(-‹-‡¢®Ô)Ñ© OÕŸ¿ “X¾¦µ¼ÕÅŒy¢ ‚¢Â¹~©Õ NCµ¢-*¢C. D¢Åî “X¾•-©Â¹× ®¾GqœÎ ÂË¢Ÿ¿ ¨ åX“šð …ÅŒp-ÅŒÕh©Õ Ō¹׈« Ÿµ¿ª½ê ©¦µ¼u-«Õ-«Û-Ōբ˜ä.. “X¾¦µ¼ÕÅŒy¢ ®¾Gq-œÎ© „çáÅÃh-©ÊÕ ®¾J’à Nœ¿Õ-Ÿ¿© Í秌ÕuE Âê½-º¢’à ‹‡¢-®Ô©Õ ¦µÇK’à ʳÄd©ÊÕ «â{-’¹-{Õd-Âî-«{¢ ‚ª½¢-Gµ¢-Íêá. 2004Ð05©ð ƒ©Ç “X¾¦µ¼ÕÅŒy¢ ÊÕ¢* ªÃ¦-šÇd-LqÊ ¦ÂÃªá ª½Ö. 20,146 Âî{Õx¢œ¿’à ƒC \˜äšÇ åXª½Õ-’¹ÕÅŒÖ ¤òªá¢C. Ÿµ¿ª½© NŸµÄ-¯ÃEo ®¾¢®¾ˆ-J¢Íä ¯ÃšËÂË... 2011Ð12 ®¾¢«-ÅŒq-ªÃ-EÂË ’ÃÊÕ ƒC ¹F®¾¢ ª½Ö.1,72,000 Âî{Õx¢-{Õ¢-Ÿ¿E Ƣ͌¯Ã „ä¬Çª½Õ. ¨ ¹¢åX-F© X¾J-®ÏnA ƧçÖ-«Õ-§ŒÕ¢©ð X¾œË-¤ò-ªá¢C. Â̩¹¢: ÂËKšü ¤ÄJ‘ü ®Ï¤¶Ä-ª½Õq©Õ * åX“šð Ÿµ¿ª½© ®¾«Õ®¾u Bêªa¢-Ÿ¿ÕÂ¹× 2009©ð “X¾¦µ¼ÕÅŒy¢ ÂËKšü ¤ÄJ‘ü ¦%¢ŸÄEo E§çÖ-T¢-*¢C. ¨ ¦%¢Ÿ¿¢ ®¾«Õ-“’¹¢’à ͌֜¿-{„äÕ ÂùעœÄ Æ®¾©Õ ‡«-骢Ō åX“šð©Õ NE-§çÖ-T-®¾Õh-¯Ãoªî Â¹ØœÄ Æ¢ÍŒ¯Ã „ä®Ï¢C. CyÍŒ“¹ „ã¾Ç-¯Ã© ®¾’¹{Õ ¯ç©-®¾J åX“šð©Õ Ȫ½Õa ª½Ö.320, ÆŸä åX“šð©Õ Âê½xÂ¹× ®¾’¹-{ÕÊ ª½Ö.2,210 …¢{Õ¢-Ÿ¿E, œÎ>©ü Âê½xÂ¹× ª½Ö.1,566 …¢{Õ¢-Ÿ¿E ©ãêˆ-®Ï¢C. Æ¢Åä-Âß¿Õ, «áœË-ÍŒ-«áª½Õ Ÿµ¿ª½¦Çuéª-©üÂ¹× 70 œÄ©ª½x ÊÕ¢* 120 œÄ©-ª½xÂ¹× åXJ-TÅä «Ö骈šðx åX“šð©Õ M{ª½Õ Ÿµ¿ª½ ª½Ö.20 «ª½Â¹Ø åXª½Õ-’¹Õ-ŌբC. Æ¢˜ä ÆŸ¿-Ê¢’à «Õªî ª½Ö.160 Ȫ½a-«Û-Ōբ-Ÿ¿E, ƒŸä-«Õ¢ÅŒ ‡Â¹×ˆ« Âß¿Õ ÂæšËd åX“šð©Õ Ÿµ¿ª½ «Ö骈šüÊÕ ¦šËd «ÖJ-¤ò-Ōբ-œÄ-©E ®Ï¤¶Äª½Õq Íä®Ï¢C. DEo “X¾¦µ¼ÕÅŒy¢ ‚„çÖ-C¢-*¢C, åX“šð©Õ Ÿµ¿ª½åXj E§ŒÕ¢-“ÅŒ-º-©Fo ‡Åäh-¬Çª½Õ. œÎ>-©üåXj¯Ã ®¾Gq-œÎ©Õ ‡Åähæ®h åXŸ¿l ʆ¾d„äÕ¢ ªÃŸ¿E, DEåXj ®¾Gq-œÎ©Õ ƒ„Ãy-LqÊ Æ«-®¾ª½¢ åXŸ¿l’à \OÕ ©äŸ¿E ÂËKšü ¤ÄJ‘ü ¹NÕšÌ ©ã¹ˆ-©ä-®Ï¢C. “’ÃOÕº NŸ¿Õu-D-¹-ª½º „ä’¹-«¢-ÅŒ-„çÕiÊ ¯äX¾-Ÿ±¿u¢©ð ªÃ³ÄZ-©Â¹× Â˪î-®Ï¯þ êšÇ-ªá¢-X¾Û-©ÊÕ ÅŒT_¢-Íí-ÍŒaE ÅäLa¢C. “X¾èÇ X¾¢XÏºÌ ÂË¢Ÿ¿ Nœ¿Õ-Ÿ¿© Í䮾ÕhÊo Â˪î-®Ï-¯þ©ð 35] Ê©x-¦-èÇ-ª½ÕÂ¹× ÅŒª½L ¤òÅî¢-Ÿ¿F ÅäLa¢C. ÂæšËd ‚ŸµÄªý «¢šË-„ÃšË ŸÄyªÃ ¯äª½Õ’à „ÃJÂË Ê’¹Ÿ¿Õ ¦CM Íäæ®hÐ „Ãêª «Ö骈šü Ÿµ¿ª½Â¹× 5 M{ª½x Â˪î-®Ï¯þ ÂíÊÕ-’î©Õ Í䮾Õ-¹ע-šÇ-ª½E ®Ï¤¶Äª½Õq Íä®Ï¢C. DE-«©x Ê©x-¦-èǪ½Õ «u«-£¾É-ªÃ©Õ ÅŒT_-¤ò-ÅÃ-§ŒÕE ¦µÇN¢-*¢C. * «¢{ ’Ãu®ý OÕŸ¿ Â¹ØœÄ ®¾Gq-œÎ©Õ ‡Åäh®Ï «Ö骈šü Ÿµ¿ª½-©ê ƢC¢-ÍÃ-©E, æXŸ¿-©Â¹× ®¾Gq-œÎ-©ÊÕ Ê’¹Ÿ¿Õ ¦CM ŸÄyªÃ ƒ„Ãy-©E ®¾Ö*¢-*¢C. ÆX¾Ûpœ¿Õ Â¹ØœÄ åXª½Õ-’¹Õ-ÅŒÕÊo ÅŒ©-®¾J ‚ŸÄ-§ŒÖEo ¦šËd ‡X¾p-šË-¹-X¾Ûpœ¿Õ ®¾GqœÎ „çáÅÃhEo ÅŒT_¢*, ª½Ö.100 ®ÏL¢-œ¿-ªýÂ¹× ª½Ö.100åX¢Íí-ÍŒaF ®¾Ö*¢-*¢C. “X¾¦µ¼Õ-ÅŒy¢åXj ¦µÇª½¢ åX“šð©Õ, œÎ>©ü Ÿµ¿ª½-©åXj E§ŒÕ¢-“ÅŒ-º©Õ ‡Åäh®Ï; Â˪î-®Ï¯þ, «¢{-’Ãu®ý© Ÿµ¿ª½-åX¢*; Â˪î-®Ï¯þ êšÇ-ªá¢-X¾Û-©ÊÕ “¹«Õ-¦-Dl´-¹-J¢-ÍŒ{¢ ŸÄyªÃ ¦ÂÃ-ªá-©ÊÕ ¦Ç’à ŌT_¢-ÍŒÕ-Âî-«-ÍŒa-ÊoC «Üu£¾Ç¢. ƒ©Ç Íäæ®h “X¾¦µ¼ÕÅŒy ¦œçbšü OÕŸ¿ X¾œä ¦ÂÃªá ¦µÇª½¢ ŸÄŸÄ-X¾Û’à ª½Ö.23,000 Âî{x Ÿ¿’¹_ª½ E©-¦-œí-ÍŒaF, DEo ¦µ¼J¢-ÍŒ{¢ «ÕK ¹†¾d„äÕ¢ Âù-¤ò-«-ÍŒa-ÊoC EX¾Û-ºÕ© ®¾ÖÍŒÊ. ÅŒ©-®¾J ÍŒ«áª½Õ NE-«Õ§ŒÕ¢ ¦µÇª½ÅýÐ 113 ê°©Õ Íçj¯ÃÐ 302 ê°©Õ Æ„çÕ-JÂÃÐ 2,732 ê°©Õ ¨ 2011Ð12©ð ÍŒ«áª½Õ œË«Ö¢œ¿Õ 186 NÕL-§ŒÕ¯þ {ÊÕo-©Õ¢-{Õ¢C, ¦µÇª½ÅŒ „ú˕u ƒ¢Ÿµ¿Ê Æ«-®¾-ªÃ©ðx 34 ¬ÇÅŒ¢ DE ŸÄyªÃ¯ä BªÃLq …¢C. Æ¢Ÿ¿Õê ƒ¢Ÿµ¿Ê ¦µ¼“Ÿ¿ÅŒ ÆÊoC ÂÌ©-¹¢’à X¾J-º-NÕ-²òh¢C. * „çáÅŒh¢ “X¾X¾¢ÍŒ ÍŒ«áª½Õ NE-§çÖ-’¹¢©ð ŸÄŸÄX¾Û 5] (3,882 NÕL-§ŒÕ¯þ {ÊÕo©Õ) ¦µÇª½Åý „Ãœ¿Õ-¹ע-šð¢C. * „çáÅŒh¢ “X¾X¾¢ÍŒ ÍŒ«áª½Õ E©y 182 GL-§ŒÕ¯þ {ÊÕo-©Õ-ÂÃ’Ã DE©ð ¦µÇª½Åý „ÃšÇ ê«©¢ 0.43 ¬ÇÅŒ¢. * 2010Ð11©ð Ÿä¬Á¢©ð „çáÅŒh¢ 141.8 „çÕ“šËÂú {ÊÕo© åX“šð-L§ŒÕ¢ …ÅŒp-ÅŒÕh©Õ NE-§çÖ-’¹-«Õ-§ŒÖuªá. ƒ¢Ÿ¿Õ-Â¢ ŸÄŸÄX¾Û 152 „çÕ“šËÂú {ÊÕo© «áœË ÍŒ«áª½Õ Ȫ½a-ªá¢C. ƒ¢Ÿ¿Õ©ð ŸäQ-§ŒÕ¢’à ©Gµ-®¾ÕhÊo «áœË ÍŒ«áª½Õ \šÇ ê«©¢ 37.6 „çÕ“šËÂú {ÊÕo©ä. Æ¢˜ä „ÃJ¥Â¹ Æ«-®¾-ªÃ©ðx ê«©¢ 18] «Ö“ÅŒ„äÕ ŸäQ-§ŒÕ¢’à Bª½Õ-Åî¢C. NÕ’¹Åà 75] Æ«-®¾-ªÃ-©Â¹× C’¹Õ-«Õ-Ōթ OÕŸä ‚ŸµÄ-ª½-X¾-œ¿Õ-ÅŒÕ-¯Ão-«ÕÊo «Ö{.